Nạn nhân tiền ảo tiếp tục rơi vào “vòng xoáy hy vọng” khi tìm cách lấy lại tiền bị lừa. Các video AI giả mạo chuyên gia công nghệ, luật sư... khiến họ tin rằng mình đang được cứu, nhưng thực chất chỉ càng sa vào bẫy lừa thêm lần nữa.
Video AI giả mạo chuyên gia công nghệ
Sau cú sốc mất gần 120 triệu đồng vì đầu tư vào một dự án tiền ảo “siêu lợi nhuận”, Trần Minh Hào (tên nhân vật đã thay đổi) rơi vào trạng thái hoảng loạn. Anh gần như không dám kể với ai, chỉ âm thầm tìm cách lấy lại số tiền đã mất. Đúng lúc ấy, một video xuất hiện trên Facebook luật sư với khuôn mặt sáng sủa, nói tiếng Việt mạch lạc, giới thiệu dịch vụ khôi phục tiền ảo bị đánh cắp.
Người trong video còn xưng tên thật, khoe có giấy phép hành nghề và tự giới thiệu là thành viên của một tổ chức luật uy tín. Giọng nói ấm, ngữ điệu tự nhiên khiến anh tin rằng đây là vị cứu tinh. Anh nhắn tin vào đường link dưới video. Bên kia phản hồi gần như ngay lập tức, dùng chính giọng nói trong video để gọi điện, một giọng nói tưởng chừng như của người thật. “Chúng tôi đã truy vết được ví nhận tiền của anh. Anh chỉ cần đóng 8% phí phục hồi trước, chúng tôi sẽ mở khóa giao dịch trong vòng 3 giờ” giọng nói bên kia khẳng định. Trong tâm thế tuyệt vọng, anh chuyển khoản ngay lập tức.
Ba giờ trôi qua, anh Hào chờ mãi không thấy ai trả lời. Luật sư lại yêu cầu đóng thêm “phí bảo mật”, lần này là 12 triệu đồng. Khi anh Hào nghi ngờ và yêu cầu gọi video trực tiếp, bên kia gửi lại một đoạn clip ngắn, chính gương mặt ấy, mấp máy môi đúng từng từ, nhưng nhìn kỹ thì thấy lời không hoàn toàn khớp với khẩu hình. Lúc này, anh mới bừng tỉnh rằng mình bị lừa lần thứ 2. Cảm giác nhục nhã và tức giận ập đến, anh đến cơ quan Công an trình báo.
Bình tĩnh lại, anh nhận ra mình đã rơi vào một ma trận lừa đảo tinh vi, lừa tiền ảo rồi lừa tiếp bằng dịch vụ cứu nạn giả. Và mỗi cái bẫy đều được dựng bằng khuôn mặt, giọng nói mà anh tưởng là người thật.
Trường hợp của anh Hào không phải là duy nhất. Mới đây, Công an TP Hà Nội phát đi cảnh báo về thủ đoạn giả danh Luật sư hỗ trợ thu hồi tiền lừa đảo. Các đối tượng đã giả danh luật sư để hỗ trợ thu hồi, sau đó sẽ giả vờ kết nối với bên an ninh mạng và thông báo yêu cầu nạn nhân phải đóng phí để thu hồi tiền lừa đảo.
Gần như không thể lấy lại tiền bị lừa trên mạng
Ông Ngô Minh Hiếu (Hiếu PC) - chuyên gia an ninh mạng, Giám đốc Dự án Chống Lừa đảo - cho biết, khả năng lấy lại tiền sau khi bị lừa trên mạng là bằng không.
"Tài khoản nhận tiền thường là tài khoản ảo hoặc mua lại bằng danh tính người khác. Kẻ lừa đảo cũng dùng danh tính giả. Website lừa đảo thì dựng bằng hình ảnh thương hiệu lớn, vài tháng là sập để mở trang mới. Vì vậy, nạn nhân rất khó, thậm chí không thể thu hồi tiền", ông Hiếu nói.
Theo ông Hiếu, những cú lừa thứ hai như trường hợp của anh Hào thường tinh vi hơn cú lừa đầu. Lý do là kẻ gian không còn phải xây dựng niềm tin từ con số không. Chúng chỉ cần giả danh một người mà nạn nhân muốn tin. Khi hy vọng bị tổn thương, kẻ lừa sẽ nhắm thẳng vào chỗ yếu nhất đó.
Ông gọi đây là "vòng xoáy hy vọng", nạn nhân không còn tiếc tiền, mà tiếc cơ hội được cứu. Và chính cảm giác này đẩy họ vào các bẫy tiếp theo. Công nghệ AI khiến mọi việc càng nguy hiểm hơn. Theo ông Hiếu, chỉ cần vài giây giọng nói hoặc vài bức ảnh trên mạng xã hội, kẻ gian có thể dựng video "đúng chất người thật", thậm chí giả cả giọng nói người thân, luật sư, chuyên gia, cán bộ Nhà nước. Từ website, fanpage, giấy phép đến hình ảnh chứng chỉ, tất cả đều có thể được chỉnh sửa tinh vi trong vài phút.
Trong bối cảnh đó, điều quan trọng nhất không nằm ở công nghệ bảo vệ, mà ở sự tỉnh táo của chính người dùng. "Không có phần mềm bảo mật nào mạnh hơn sự hiểu biết" - ông Hiếu nhấn mạnh.
Ông Hiếu khuyến nghị người dân tự kiểm tra thông tin tại các nền tảng uy tín như chongluadao.vn, hoặc các trang của Bộ Công an, Bộ Công Thương, Bộ Khoa học và Công nghệ... Đồng thời, hãy kích hoạt xác thực hai lớp cho mọi tài khoản, không chia sẻ OTP hay thông tin cá nhân cho bất kỳ ai. "Trong một thế giới mà chỉ cần một cú nhấp sai là có thể mất trắng, chậm lại vài phút để kiểm chứng thông tin chính là lá chắn bền vững nhất", ông nhấn mạnh.
