Quảng Ninh xác định lâm nghiệp không chỉ là ngành kinh tế - kỹ thuật đặc thù, mà còn là “lá phổi xanh” của địa phương, giữ vai trò then chốt trong phòng chống thiên tai, ứng phó biến đổi khí hậu và đảm bảo sinh kế bền vững cho người dân.
Năm 2019, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã ban hành Nghị quyết số 19-NQ/TU về phát triển lâm nghiệp bền vững tỉnh Quảng Ninh đến năm 2025, tầm nhìn 2030, đây là một trong những nghị quyết chuyên đề đầu tiên trong cả nước về lĩnh vực này. Trên cơ sở đó, tỉnh ban hành nhiều cơ chế, chính sách khuyến khích trồng rừng gỗ lớn, nâng cao năng suất, giá trị rừng, gắn phát triển lâm nghiệp với bảo vệ môi trường sinh thái.
Theo Quyết định số 646/QĐ-UBND (ngày 5/3/2025) của UBND tỉnh về việc phê duyệt kết quả theo dõi diễn biến rừng và công bố hiện trạng rừng tỉnh Quảng Ninh năm 2024, tổng diện tích rừng và đất quy hoạch phát triển rừng của tỉnh đến hết năm 2024 đạt 433.665,93ha, trong đó có rừng là 321.273,57ha; tỷ lệ che phủ đạt trên 55%, cao hơn bình quân chung cả nước 13%. Ba loại rừng được quy hoạch hợp lý gồm: Rừng đặc dụng trên 30.000ha, rừng phòng hộ hơn 132.000ha và rừng sản xuất trên 270.000ha, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển kinh tế lâm nghiệp.
Nhằm giảm phát thải, tăng trữ lượng các-bon, Quảng Ninh đặt mục tiêu đến năm 2025 trồng mới ít nhất 5.000ha rừng gỗ lớn gồm lim, giổi, lát. Đến đầu năm 2025, toàn tỉnh đã trồng được 4.258,7ha, đạt 85,1% kế hoạch. Những cánh rừng gỗ lớn không chỉ mang lại giá trị kinh tế cao, mà còn góp phần giữ đất, giữ nước, tạo sinh cảnh cho các loài sinh vật và trở thành “lá chắn xanh” trước thiên tai.
Năm 2025, tỉnh phấn đấu trồng mới 31.847ha rừng tập trung (2.724ha rừng phòng hộ, 29.123ha rừng sản xuất), gấp hơn 2,4 lần so với năm 2024. Đến giữa tháng 9/2025, toàn tỉnh đã trồng được 34.840,2ha, đạt 109,4% kế hoạch, góp phần quan trọng vào tăng trưởng GRDP ngành nông, lâm nghiệp.
Cùng với trồng mới, công tác trồng rừng thay thế khi chuyển mục đích sử dụng rừng được thực hiện nghiêm túc. Đến hết tháng 9, Chi cục Kiểm lâm (Sở NN&MT) đã tham mưu giao các chủ đầu tư trồng rừng thay thế trên 530ha, đồng thời xác nhận nghĩa vụ nộp Quỹ bảo vệ và phát triển rừng hơn 334 tỷ đồng - nguồn lực quan trọng để đầu tư trở lại cho các dự án trồng, bảo vệ và phát triển rừng. Sản lượng khai thác gỗ rừng trồng trong 9 tháng năm 2025 đạt 1.015.600m³, bằng 96% kế hoạch năm; sản lượng nhựa thông 940 tấn, hoa hồi 585 tấn, vỏ quế 3.610 tấn...
Nhiều doanh nghiệp chế biến gỗ, tinh dầu, đồ mộc nội thất đã liên kết chặt chẽ với các chủ rừng, hình thành chuỗi giá trị khép kín từ trồng, khai thác đến chế biến, tiêu thụ. Qua đó, thúc đẩy ngành lâm nghiệp phát triển theo hướng hiện đại, bền vững và có sức cạnh tranh cao.
Nhận thức được vai trò của người dân trong phát triển lâm nghiệp bền vững, Quảng Ninh chú trọng giao đất, giao rừng và khoán bảo vệ rừng cho các hộ, cộng đồng, doanh nghiệp. Nhờ đó, người dân có sinh kế ổn định từ rừng, nhiều mô hình kinh tế rừng hiệu quả được nhân rộng như trồng keo, quế, hồi, kết hợp du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng dưới tán rừng... giúp người dân “sống được, giàu lên từ rừng”.
Công tác kiểm tra, xử lý vi phạm lâm luật được thực hiện thường xuyên. Trong 9 tháng, toàn tỉnh đã phát hiện, xử lý 19 vụ vi phạm hành chính, tịch thu nhiều lâm sản, động vật rừng quý hiếm. Tỉnh cũng đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng flycam, thiết bị quan trắc tự động, bản đồ cảnh báo cháy rừng trực tuyến, giúp phát hiện sớm và ngăn chặn kịp thời các hành vi xâm hại rừng.
Rừng của Quảng Ninh không chỉ phòng hộ, bảo tồn đa dạng sinh học, bảo vệ nguồn nước, mà còn là yếu tố quan trọng trong chuyển đổi mô hình phát triển từ “nâu” sang “xanh”. Công tác chi trả dịch vụ môi trường rừng tiếp tục phát huy hiệu quả, tạo nguồn thu ổn định cho chủ rừng. Tính đến giữa tháng 9/2025, tổng số tiền thu dịch vụ môi trường rừng đạt hơn 41,5 tỷ đồng, trong đó phần lớn được phân bổ cho các cộng đồng, đơn vị trực tiếp bảo vệ rừng. Đây không chỉ là nguồn lực kinh tế, mà còn là động lực tinh thần để người dân gắn bó hơn với rừng, tích cực tham gia bảo vệ “màu xanh” của quê hương.
