Iran tuyên bố chưa mở lại eo biển Hormuz cho đến khi Mỹ “sửa đổi hành vi”, đồng thời đưa ra 6 điều kiện đối với Washington, trong bối cảnh các cuộc đàm phán nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua tuyến đường biển chiến lược này vẫn đang diễn ra.
Theo tuyên bố được truyền thông nhà nước Iran đăng tải ngày 8/8, Mỹ phải cam kết không đe dọa Iran; chấm dứt cuộc chiến với Iran và các hoạt động quân sự nhằm vào những lực lượng vũ trang đồng minh của Tehran trong khu vực; dỡ bỏ phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran; rút lực lượng quân sự khỏi khu vực; bồi thường đầy đủ thiệt hại do chiến tranh gây ra; đồng thời dỡ bỏ các lệnh trừng phạt và giải phóng vô điều kiện các tài sản của Iran đang bị phong tỏa.
Iran trước đó cho biết đang tiến gần tới một thỏa thuận với Oman về việc quản lý hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi ngày 8/8 cho biết hai bên gần đạt được thỏa thuận về vấn đề hàng hải, nhưng việc mở lại eo biển vẫn phụ thuộc vào những điều kiện khác.
Oman, quốc gia đóng vai trò trung gian trong các cuộc đàm phán, cho biết các cuộc thảo luận vẫn đang diễn ra trong “bầu không khí tích cực và mang tính xây dựng”, đồng thời lên án các vụ tấn công nhằm vào tàu thuyền trên eo biển.
Thỏa thuận tạm thời mà Iran và Oman đang nỗ lực hoàn tất có thể cho phép mở lại eo biển Hormuz. Theo đó, tàu thuyền có thể đi vào eo biển qua tuyến hàng hải gần phía Iran và rời eo biển qua tuyến gần phía Oman. Trong thời gian áp dụng thỏa thuận, các tàu sẽ không phải chịu phí quá cảnh.
Thỏa thuận này nhằm khôi phục hiệu lực của một thỏa thuận riêng mà Mỹ và Iran đã đạt được trước đó, đồng thời khởi động lại thời hạn 60 ngày để hai nước tiến hành đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran.
Trong thời gian này, Iran có thể tiếp tục xuất khẩu dầu. Tuy nhiên, thời hạn 60 ngày hiện tại dành cho các cuộc đàm phán nhằm đạt được một thỏa thuận cuối cùng sẽ kết thúc trong hơn một tuần nữa.
Eo biển Hormuz là tuyến hàng hải đặc biệt quan trọng đối với nguồn cung dầu mỏ và khí đốt toàn cầu. Vì vậy, bất kỳ thỏa thuận nào liên quan đến việc khôi phục hoạt động hàng hải qua tuyến đường này đều có thể tác động đáng kể tới hoạt động vận tải và thị trường năng lượng quốc tế.
Trong một diễn biến liên quan, nhà chức trách UAE cho biết một tàu thuộc Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Abu Dhabi (ADNOC) đã bị tấn công khi đang di chuyển qua eo biển Hormuz. Bộ Ngoại giao UAE cáo buộc Iran phóng tên lửa nhằm vào tàu này trong một loạt vụ tấn công nhằm vào hoạt động vận tải thương mại. ADNOC cho biết không có người thương vong trong vụ việc xảy ra sáng 8/8. Công ty cho biết hơn 12 tàu của mình đã bị tên lửa và máy bay không người lái tấn công khi đi qua eo biển kể từ khi Mỹ và Israel tiến hành chiến dịch quân sự nhằm vào Iran hồi tháng 2.
Tại Yemen, quân đội chính phủ tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào lực lượng Houthi được Iran hậu thuẫn, đáp trả những vụ tấn công gần đây của lực lượng này tại miền Trung và miền Đông Yemen. Theo người phát ngôn quân đội Yemen, các cuộc tấn công nhằm vào những “cơ sở và năng lực” của Houthi trên nhiều mặt trận. Diễn biến mới làm gia tăng nguy cơ xung đột giữa lực lượng Houthi và chính phủ Yemen được quốc tế công nhận bùng phát trở lại sau khi lệnh ngừng bắn được thiết lập năm 2022.
