Ngày 24/9, giữa lúc bão giá xăng đe dọa cục diện bầu cử giữa kỳ, Thượng viện Mỹ đã từ chối thông qua nghị quyết ngăn chặn chiến dịch quân sự của Tổng thống Donald Trump. Kết quả sát nút 49-50 phản ánh sự chia rẽ sâu sắc trước sức ép ngày càng tăng từ cuộc chiến tranh Iran.
Cuộc bỏ phiếu diễn ra chỉ vài ngày sau bài phát biểu của ông Trump tại Liên Hợp Quốc, trong đó ông đe dọa “tiêu diệt” Iran, và đây có thể là cơ hội cuối cùng để các nhà lập pháp thể hiện chính kiến về cuộc chiến trước thềm cuộc bầu cử tháng 11. Ngày càng có nhiều nghị sĩ đảng Cộng hòa rời bỏ tổng thống khi cuộc chiến kéo dài, tạo ra một động thái phản ứng hiếm hoi nhắm vào ông Trump trong bối cảnh họ đang chạy đua tranh giành quyền kiểm soát Quốc hội. Kết quả tại Thượng viện đã không đạt đủ số phiếu cần thiết, dù có bốn thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa đồng thuận với phần lớn nghị sĩ đảng Dân chủ ủng hộ nghị quyết.
Theo một khảo sát mới từ hãng thông tấn AP phối hợp với tổ chức KFF, có khoảng một nửa số cử tri vùng nông thôn nước Mỹ tin rằng nền kinh tế hiện tại tồi tệ hơn so với thời điểm ông Trump trở lại nắm quyền. Chi phí mua sắm thực phẩm, giá xăng dầu và y tế xếp hàng đầu trong những nỗi lo lớn nhất của nhóm cử tri này.
Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa đại diện cho bang Bắc Carolina, ông Thom Tillis, người bỏ phiếu thuận, chia sẻ: “Chúng ta buộc phải phá vỡ vòng luẩn quẩn này”.
Các thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa gồm Susan Collins (bang Maine), Lisa Murkowski (bang Alaska) và Rand Paul (bang Kentucky) cũng bỏ phiếu ủng hộ nghị quyết chấm dứt chiến tranh, giống như lập trường của họ trong nhiều lần kiểm phiếu trước đây, trong khi Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ John Fetterman bỏ phiếu chống.
Đây là lần thứ 14 Thượng viện xem xét một nghị quyết về quyền chiến tranh kể từ khi ông Trump phát động cuộc xung đột vào ngày 28/2. Các nghị quyết về quyền chiến tranh phần lớn mang tính chất tuyên bố chính trị, không có giá trị pháp lý toàn diện, nhưng nằm trong số các công cụ sắc bén nhất mà Hạ viện và Thượng viện sở hữu để thể hiện sự bất bình đối với Nhà Trắng, ngoại trừ biện pháp cắt giảm ngân sách cho các chiến dịch quân sự của ông Trump. Do mang tính chất nghị quyết, văn bản này không cần trình lên bàn tổng thống để ký duyệt.
Giá xăng leo thang khiến đảng Cộng hòa bắt đầu hoài nghi về cuộc chiến. Các nghị sĩ đảng Cộng hòa đang kiểm soát Quốc hội từng tránh đối đầu trực diện với ông Trump về cuộc chiến đã bước qua mốc 7 tháng này. Tuy nhiên, sự bất mãn của họ đang lộ diện khi giá xăng duy trì mức cao dai dẳng khiến cử tri trong nước kiệt quệ tài chính.
Theo Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA), chi phí nhiên liệu diesel đã tăng gần gấp đôi, vượt mức 6 USD một gallon.
Vừa trở về sau chuyến vận động tranh cử qua các bang Iowa, Kansas và Nebraska để hỗ trợ các ứng viên đảng Cộng hòa vốn đang đối mặt với rủi ro bất ngờ trong cuộc bầu cử, Thượng nghị sĩ John Kennedy đại diện cho bang Louisiana kêu gọi ông Trump tổ chức một bài phát biểu vào khung giờ vàng trước toàn quốc để giải thích về chiến lược cuộc chiến Iran và mục tiêu cuối cùng. “Người dân cảm thấy hoang mang về cuộc chiến và bức xúc trước chi phí sinh hoạt”, ông nói.
Tuy nhiên, ông và nhiều người khác vẫn chưa sẵn sàng bỏ phiếu chống lại cuộc chiến. Thượng nghị sĩ Josh Hawley đại diện cho bang Missouri, người phản đối nghị quyết về quyền chiến tranh, cho biết: “Quan điểm cá nhân của tôi là trọng tâm hiện tại cần phải đặt vào việc giải quyết các vấn đề chi phí sinh hoạt”. Ông tin rằng tổng thống đang hành động trong giới hạn quyền hạn tiến hành chiến dịch quân sự.
