Ngày 24/9, chính phủ Italia thông qua sắc lệnh giới hạn số lượng học sinh chưa thạo tiếng Ý trong mỗi lớp, đồng thời cấm học sinh đeo khăn trùm mặt Hồi giáo đến trường. Thủ tướng Giorgia Meloni khẳng định đây là những những giải pháp thực tế nhằm thúc đẩy quá trình hòa nhập thực chất, tránh tạo ra các lớp học biệt lập và bảo đảm cơ hội bình đẳng cho mọi học sinh.
Theo kế hoạch, mỗi lớp học chỉ được phép tiếp nhận tối đa 30% học sinh nước ngoài chưa có đủ năng lực tiếng Ý. Sắc lệnh của chính phủ có hiệu lực ngay lập tức nhưng vẫn cần sự thông qua trong vòng 60 ngày tại quốc hội.
Chính phủ bảo thủ của Thủ tướng Giorgia Meloni khẳng định gói chính sách này nhằm mục đích thúc đẩy quá trình hòa nhập thông qua việc học ngôn ngữ, đồng thời nhận được sự ủng hộ từ các đồng minh hữu ngạn. Trong khi đó, phe đối lập bao gồm một số nhà giáo dục, hiệp hội công đoàn và các đảng đối lập cảnh báo rằng các quy định mới có thể buộc học sinh phải theo học tại các trường cách xa khu dân cư. Nhiều nhà phê bình cũng cáo buộc chính phủ biến vấn đề nhập cư thành một công cụ chính trị.
Giữa bối cảnh các cuộc bầu cử có thể diễn ra sớm nhất vào mùa xuân tới, các nhà phân tích nhận định những biện pháp này giúp thủ tướng tái khẳng định lập trường đối với các vấn đề cốt lõi của cử tri bảo thủ, mặc dù tác động thực tế có phần hạn chế và nhiều câu hỏi lớn vẫn bỏ ngỏ về khâu thực thi.
Trên mạng xã hội, Thủ tướng Giorgia Meloni viết rằng đây là những “biện pháp mang tính thực tế cao, không gây chia rẽ mà hỗ trợ thúc đẩy quá trình hòa nhập thực chất, ngăn chặn tình trạng lớp học biệt lập ‘ghetto’ và mang lại cơ hội bình đẳng cho tất cả học sinh”.
Sắc lệnh này ra đời khi bà Meloni chịu áp lực ngày càng gia tăng từ cánh hữu, đặc biệt từ một đối thủ mới mang tư tưởng cứng rắn là tướng về hưu Roberto Vannacci, người đang tìm cách tận dụng mối lo ngại của cử tri về vấn đề nhập cư và bản sắc dân tộc.
Phạm vi tác động giới hạn tại các lớp học
Bộ trưởng Giáo dục Italia Giuseppe Valditara cho biết các cơ quan giáo dục địa phương sẽ phối hợp điều phối việc sắp xếp học sinh nhằm tránh tình trạng tập trung quá đông học sinh không nói tiếng Ý. Các trường học không đáp ứng được quy định sẽ nhận các gói miễn trừ và bổ sung nguồn vốn hỗ trợ ngôn ngữ.
Bộ trưởng cho biết quy định này tác động tới khoảng 1.000 lớp học (chiếm khoảng 0,3% tổng số lớp học trên toàn quốc), tập trung chủ yếu tại các khu vực có tỷ lệ học sinh mới đến có vốn tiếng Ý hạn chế hoặc không biết tiếng Ý ở mức cao.
Các hiệu trưởng trường học đặt câu hỏi về tính khả thi của biện pháp này tại các khu vực có cộng đồng người di cư sinh sống đông đúc. Ông Antonello Giannelli, Chủ tịch Hiệp hội Hiệu trưởng Quốc gia, chia sẻ “Từ góc độ giáo dục, vấn đề này hoàn toàn có cơ sở và hợp lý, nhưng việc chuyển hóa nó thành giải pháp thực tiễn lại rất khó khăn. Chúng ta đối mặt với những tình huống mà một quận, một khu dân cư chủ yếu có người nhập cư sinh sống và chỉ có duy nhất một ngôi trường. Vì đây là trẻ em, phần lớn ở độ tuổi tiểu học, rõ ràng các em khó lòng di chuyển nhiều kilômét để đến trường xa nhà”.
Các công đoàn giáo viên chỉ trích việc thiếu các cuộc tham vấn và nguồn lực phục vụ cho biện pháp này. Họ lập luận rằng gói ngân sách 14 triệu euro (tương đương 16 triệu USD) của chính phủ không đủ để tuyển dụng đội ngũ giáo viên chuyên trách ngôn ngữ và các điều phối viên văn hóa cần thiết để hỗ trợ học sinh. Ông Giovanni Castagno, giáo viên tiểu học 52 tuổi tại thủ đô Rome, chia sẻ: “Sự khác biệt mang lại cơ hội, và giống như mọi cơ hội khác, chúng ta phải biết nắm bắt. Trong phần lớn trường hợp, học sinh nước ngoài giúp lớp học làm phong phú thêm góc nhìn về thế giới”.
Theo số liệu từ Bộ Giáo dục Italia, học sinh không có quốc tịch Italia chiếm 11,2% tổng số học sinh tại nước này trong năm học 2022-2023, trong khi các lớp học có hơn 30% học sinh nước ngoài chiếm 7,6% tổng số. Những học sinh nước ngoài sinh ra tại Italia sẽ được miễn trừ khỏi mức trần này, bên cạnh những em đã theo học tại các trường mẫu giáo hoặc đã hoàn thành các bậc học trước đó trong hệ thống giáo dục quốc gia.
Cấm mạng che mặt Burqa và Niqab trong trường học
Sắc lệnh đồng thời cấm sử dụng mạng che mặt toàn thân burqa và niqab trong trường học, nhưng vẫn tiếp tục cho phép sử dụng khăn trùm đầu hijab. Biện pháp này có phạm vi hẹp hơn so với các hạn chế từng được áp dụng tại một số quốc gia châu Âu khác.
Năm 2011, nước Pháp cấm khăn trùm mặt nơi công cộng với lý do an ninh quốc gia, bất chấp số lượng phụ nữ chịu ảnh hưởng rất nhỏ. Dựa trên học thuyết thế tục nghiêm ngặt, Pháp cũng cấm học sinh đeo các biểu tượng tôn giáo dễ nhận biết, bao gồm cả khăn trùm đầu Hồi giáo, tại các trường công lập.
Nhiều nhà phê bình tại Italia cho rằng quy định này nhắm vào một hiện tượng hiếm khi xuất hiện trong các lớp học tại đây. Các nhà giáo dục lưu ý rằng dù khăn trùm đầu khá phổ biến ở một số nữ sinh Hồi giáo, mạng che mặt toàn thân gần như không bao giờ xuất hiện trong trường học. Họ lập luận rằng quy định này có nguy cơ biến thành một vấn đề mang tính biểu tượng chính trị hơn là giáo dục.
Các đảng đối lập cũng chỉ ra rằng ngưỡng 30% phần lớn sao chép lại hướng dẫn do Bộ Giáo dục ban hành từ năm 2010, đồng thời lưu ý rằng chính phủ chỉ đang đóng gói lại một chính sách cũ thay vì đầu tư thực chất cho các trường học đang gặp khó khăn. Lãnh đạo phe trung tả Elly Schlein cáo buộc chính phủ lợi dụng hệ thống giáo dục để truyền tải thông điệp chính trị về vấn đề di cư. Bộ trưởng Giáo dục Valditara bác bỏ những chỉ trích trên, khẳng định mục tiêu cốt lõi là thúc đẩy hội nhập thông qua việc tiếp thu ngôn ngữ và tăng cường hỗ trợ giáo dục.
Phụ huynh phải tham gia các khóa học tiếng Ý
Sắc lệnh cung cấp thêm nguồn lực giảng dạy cho các trường học có tỷ lệ học sinh nước ngoài mới đến vượt quá 20% tổng số học sinh, đồng thời bổ sung quỹ học tập ngôn ngữ cho các trường vượt ngưỡng 30%.
Văn bản này cũng yêu cầu một số phụ huynh học sinh nước ngoài tham gia các khóa học tiếng Ý khi rào cản ngôn ngữ trong gia đình gây ra những khó khăn về học tập hoặc hành vi.
Các trường học sẽ chuyển các gia đình đủ điều kiện đến cơ quan dịch vụ xã hội để đăng ký tham gia chương trình hỗ trợ phù hợp thông qua các trung tâm giáo dục người lớn. Những phụ huynh không tham gia các khóa học này có thể đối mặt với mức phạt tiền từ 200 đến 1.000 euro, ngoại trừ các trường hợp được miễn trừ do rào cản về độ tuổi, y tế hoặc khuyết tật đã được chứng nhận đối với việc học ngôn ngữ.
