Bốn thập niên sau Thảm họa Chernobyl khiến thế giới e dè, năng lượng hạt nhân đang dần phục hồi và trở lại mạnh mẽ, trong bối cảnh nhu cầu điện tăng cao và các xung đột địa chính trị gia tăng.
Hiện hơn 400 lò phản ứng đang hoạt động tại 31 quốc gia, khoảng 70 lò khác đang được xây dựng, đóng góp 10% sản lượng điện toàn cầu và khoảng 1/4 nguồn điện ít phát thải carbon. Các cải tiến công nghệ giúp lò phản ứng an toàn hơn và giảm chi phí vận hành.
Mỹ hiện dẫn đầu thế giới với 94 lò phản ứng, chiếm khoảng 30% sản lượng điện hạt nhân toàn cầu, đồng thời đặt mục tiêu tăng gấp bốn công suất vào năm 2050. Trung Quốc với 61 lò đang vận hành và gần 40 lò đang xây dựng, được kỳ vọng sẽ vượt Mỹ. Nga cũng nổi bật khi xuất khẩu công nghệ và xây dựng 20 lò phản ứng ở nước ngoài.
EU đang xem năng lượng hạt nhân là một phần của hệ thống năng lượng sạch, cùng với gió và mặt trời, đồng thời cân nhắc phát triển lò phản ứng mô-đun nhỏ từ đầu thập niên 2030. Pháp tiếp tục là cường quốc hạt nhân với 57 lò phản ứng, cung cấp gần 70% điện năng. Trong khi đó, Đức đã hoàn tất lộ trình loại bỏ điện hạt nhân vào năm 2023, bất chấp tranh luận về khả năng quay lại công nghệ này.
Ở các khu vực khác, Nhật Bản đã tái khởi động nhiều lò phản ứng sau Fukushima, còn Ukraine vẫn phụ thuộc lớn vào điện hạt nhân trong bối cảnh xung đột với Nga.
Theo ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), xung đột tại Trung Đông đã thúc đẩy xu hướng hồi sinh này, khi hạt nhân được xem là nguồn điện ổn định và đảm bảo an ninh năng lượng.
