Tăng huyết áp là bệnh mạn tính phổ biến, có thể gây nhiều biến chứng nguy hiểm nếu không được kiểm soát tốt. Tuy nhiên, không ít người bệnh vẫn chủ quan, tự ý ngừng thuốc khi thấy huyết áp ổn định, hoặc chỉ điều trị khi xuất hiện triệu chứng. Chủ động phát hiện, tuân thủ điều trị và duy trì lối sống lành mạnh là những yếu tố quan trọng giúp phòng ngừa biến chứng, bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Xuất hiện đau ngực trái kèm khó thở, ông Đ.V.D. (70 tuổi, phường Cẩm Phả) được gia đình đưa đến Bệnh viện Đa khoa thành phố điều trị. Kết quả chụp cắt lớp vi tính phát hiện túi phình quai động mạch chủ ngực kích thước lớn 61x72mm, bên trong có huyết khối bám thành. Người bệnh có tiền sử tăng huyết áp, đái tháo đường type 2 và một số bệnh lý khác.
Sau khi hội chẩn, các bác sĩ xác định túi phình có nguy cơ vỡ, đe dọa tính mạng người bệnh. Ê-kíp can thiệp đã thực hiện can thiệp đặt stent graft qua đường động mạch đùi nhằm cô lập túi phình khỏi dòng máu lưu thông, giảm áp lực lên thành mạch. Ca can thiệp thành công, sức khỏe ông D. phục hồi tốt, hết đau tức ngực và được xuất viện sau thời gian điều trị.
Trường hợp của ông D. cho thấy những nguy cơ nghiêm trọng về tim mạch ở người có bệnh lý nền, trong đó có tăng huyết áp. Đây là một trong những yếu tố nguy cơ quan trọng gây tổn thương hệ thống mạch máu, làm gia tăng nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy tim và nhiều biến chứng khác nếu không được kiểm soát hiệu quả.
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), khoảng 1,28 tỷ người trưởng thành trong độ tuổi 30-79 mắc tăng huyết áp, trong đó gần một nửa không biết mình mắc bệnh. Tại Việt Nam, trung bình cứ 4 người trưởng thành có 1 người bị tăng huyết áp. Bệnh thường diễn biến âm thầm, không có triệu chứng rõ ràng nên nhiều người chỉ phát hiện khi khám sức khỏe, hoặc đã xuất hiện biến chứng.
Bác sĩ CKII Hoàng Minh Quang, Trưởng Khoa Nội tim mạch, Bệnh viện Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí, cho biết: Qua thực tế thăm khám, nhiều người dân không nhớ chỉ số huyết áp của mình, thậm chí có trường hợp chỉ tình cờ phát hiện mắc tăng huyết áp khi đến cơ sở y tế kiểm tra sức khỏe. Vì vậy, đo huyết áp là một khâu sàng lọc ban đầu quan trọng, giúp phát hiện những trường hợp nghi ngờ mắc bệnh để tiếp tục thăm khám, đánh giá và có hướng điều trị phù hợp. Người dân cũng cần được hướng dẫn đo huyết áp đúng cách tại nhà để theo dõi sức khỏe, phát hiện sớm những bất thường và phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm.
Không chỉ phát hiện bệnh muộn, việc thiếu hiểu biết về điều trị còn khiến nhiều người tự ý ngừng thuốc khi thấy huyết áp ổn định. Có người chỉ uống thuốc khi xuất hiện đau đầu, chóng mặt, hoặc khi đo thấy huyết áp tăng cao. Khi sức khỏe trở lại bình thường, họ cho rằng bệnh đã khỏi nên giảm liều, bỏ thuốc, hoặc không tái khám. Trong khi đó, huyết áp được kiểm soát thường là kết quả của quá trình điều trị. Việc ngừng thuốc không có chỉ định của bác sĩ có thể khiến huyết áp tăng trở lại, làm gia tăng nguy cơ biến chứng tim mạch.
Nhằm nâng cao chất lượng điều trị và quản lý bệnh, Bệnh viện Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí đã tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề "Nâng cao chất lượng điều trị tăng huyết áp tại Bệnh viện Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí: Thực trạng và giải pháp". Hội thảo có sự tham gia của PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, cùng các bác sĩ và đại diện trạm y tế tại Quảng Ninh, Hải Phòng.
Tại hội thảo, các chuyên gia trực tiếp hội chẩn, thảo luận những trường hợp bệnh nhân tăng huyết áp phức tạp tại Khoa Nội tim mạch. Các báo cáo tập trung phân tích thực trạng quản lý bệnh, khoảng cách giữa hướng dẫn điều trị và thực hành lâm sàng, ứng dụng chiến lược 5Đ trong xử trí bệnh nhân và điều trị tăng huyết áp ở người cao tuổi. Hoạt động này giúp đội ngũ y tế cập nhật kiến thức, lựa chọn phác đồ phù hợp và nâng cao hiệu quả quản lý người bệnh.
Theo khuyến cáo của các chuyên gia y tế, tăng huyết áp là bệnh mạn tính, phần lớn người mắc cần điều trị lâu dài, nhiều trường hợp phải sử dụng thuốc suốt đời. Người bệnh cần uống thuốc đúng loại, đúng liều và thời gian theo đơn. Không tự ý mua thuốc theo lời truyền miệng, sử dụng đơn thuốc của người khác hoặc tăng, giảm liều khi chưa có chỉ định. Nếu xuất hiện các biểu hiện như ho khan, phù chân, chóng mặt hoặc mệt mỏi trong quá trình dùng thuốc, cần thông báo cho bác sĩ để được đánh giá, điều chỉnh phù hợp.
Bên cạnh sử dụng thuốc, người bệnh cần theo dõi huyết áp tại nhà, ghi lại kết quả và tái khám định kỳ. Để đo huyết áp chính xác, cần nghỉ ngơi ít nhất 5 phút, tránh sử dụng chất kích thích trước khi đo, ngồi đúng tư thế và thực hiện ít nhất 2 lần đo, cách nhau 1-2 phút. Đồng thời, duy trì chế độ ăn giảm muối, tăng cường rau xanh, trái cây, hạn chế rượu bia, không hút thuốc lá và vận động thể lực phù hợp. Những biện pháp này giúp nâng cao hiệu quả kiểm soát huyết áp nhưng không thay thế thuốc khi đã có chỉ định điều trị.
Tại Quảng Ninh, hoạt động quản lý bệnh tăng huyết áp đang được triển khai tại hệ thống y tế cơ sở. Các trạm y tế thực hiện khám, theo dõi, tư vấn và hướng dẫn người bệnh tuân thủ điều trị. Việc quản lý ngay tại địa phương giúp người dân thuận lợi hơn trong tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe, đồng thời phát hiện sớm những trường hợp huyết áp chưa được kiểm soát để có hướng xử trí phù hợp.
