Trong triết lý phát triển của Quảng Ninh, tăng trưởng kinh tế chưa bao giờ là mục tiêu duy nhất. Đích đến cuối cùng, xuyên suốt qua các nhiệm kỳ Đại hội Đảng bộ tỉnh, chính là sự hài lòng và hạnh phúc của nhân dân. Với tư duy đổi mới, tầm nhìn xa và sự kiên định trong hành động, Quảng Ninh đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu đưa chỉ số hạnh phúc trở thành "thước đo" chính xác nhất cho mọi thành quả phát triển.
Nhiều thập kỷ qua, thế giới và Việt Nam thường dùng GRDP (Tổng sản phẩm trên địa bàn) để đánh giá sự lớn mạnh của một địa phương. Tuy nhiên, tại Quảng Ninh, một khái niệm nhân văn và toàn diện hơn đã được xác lập: Chỉ số hạnh phúc. Quảng Ninh luôn phấn đấu trở thành tỉnh kiểu mẫu giàu đẹp, văn minh, hiện đại để có điều kiện chăm lo cho hạnh phúc của nhân dân và cũng là thước đo uy tín, năng lực, trình độ lãnh đạo của cấp ủy, chính quyền các cấp trong tỉnh.
Quảng Ninh xác định, một xã hội phát triển thực sự phải là nơi người dân được thụ hưởng những thành quả kinh tế một cách công bằng, được sống trong môi trường an toàn, văn minh và có cơ hội phát triển toàn diện. Việc đưa chỉ số hạnh phúc vào nghị quyết không chỉ thể hiện quyết tâm chính trị mà còn là sự thay đổi căn bản trong tư duy quản trị: Chuyển từ "quản lý phát triển" sang "phục vụ phát triển", lấy người dân làm trung tâm.
Theo quan điểm của tỉnh, hạnh phúc của người dân được cấu thành từ nhiều yếu tố: Thu nhập ổn định, đời sống văn hóa tinh thần phong phú, dịch vụ y tế và giáo dục chất lượng cao, môi trường sống trong lành và an ninh trật tự được đảm bảo. Khi người dân cảm thấy hài lòng với những gì mình đang có và tin tưởng vào tương lai, đó chính là lúc sự phát triển đạt đến giá trị thực chất nhất. “Nhân dân hạnh phúc” cũng được Quảng Ninh xác định là một trong 6 giá trị đặc trưng của tỉnh, trở thành kim chỉ nam xuyên suốt trong mọi hành động. Bằng những chính sách đột phá và nhân văn, Quảng Ninh phấn đấu trở thành một “vùng đất lành” để mọi người sống, làm việc, nghỉ ngơi, thụ hưởng; đồng thời đưa “chỉ số hạnh phúc” của nhân dân trở thành thước đo cho sự phát triển của tỉnh.
Một trong những biểu hiện rõ nét nhất của tinh thần "kiên trì mục tiêu nhân dân hạnh phúc" tại Quảng Ninh là nỗ lực thu hẹp khoảng cách giàu nghèo và khoảng cách giữa các vùng miền. Quảng Ninh có đặc thù địa hình đa dạng, từ đô thị hiện đại đến vùng núi cao biên giới và hải đảo xa xôi, cuộc sống của một số bà con vùng sâu, vùng xa còn khó khăn.
Để hiện thực hóa mục tiêu hạnh phúc, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh đã ban hành Nghị quyết số 06-NQ/TU “về phát triển bền vững kinh tế - xã hội gắn với bảo đảm vững chắc quốc phòng, an ninh ở các xã, thôn, bản vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030”. Đây là một quyết sách mang tính đột phá, ưu tiên nguồn lực lớn để đầu tư hạ tầng giao thông, điện, nước sạch, viễn thông… cho những vùng khó khăn nhất. Trong 5 năm, tỉnh đã huy động nguồn vốn rất lớn, hơn 120.000 tỷ đồng để đầu tư cho các xã, thôn, bản vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo. Trong đó, vốn ngân sách trực tiếp chỉ 4.200 tỷ đồng (chiếm khoảng 3,5% tổng nguồn các loại), còn lại là nguồn vốn huy động từ nhân dân, các tập thể, cá nhân.
Nhờ đó, những con đường xuyên rừng, những cây cầu vượt suối đã nối liền các bản làng xa xôi với trung tâm, mở ra cơ hội giao thương và tiếp cận tri thức. Những chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất, đào tạo nghề và giải quyết việc làm đã giúp hàng ngàn hộ gia đình thoát nghèo bền vững. Hạnh phúc đối với người dân vùng cao đôi khi rất giản đơn: Là khi ánh điện lưới về đến bản, là khi con chữ được dạy trong những ngôi trường khang trang, là khi người ốm được chăm sóc y tế kịp thời ngay tại địa phương. Việc hoàn thành chương trình mục tiêu quốc gia về giảm nghèo bền vững và xây dựng nông thôn mới trước thời hạn là minh chứng thuyết phục nhất cho nỗ lực "không để ai bị bỏ lại phía sau" của tỉnh.
Để hạnh phúc trở nên bền vững, Quảng Ninh tập trung vào "kiềng ba chân": Giáo dục, y tế và an sinh xã hội. Đây là những lĩnh vực tác động trực tiếp nhất đến chất lượng cuộc sống của mỗi gia đình.
Trong lĩnh vực giáo dục, tỉnh không ngừng đầu tư cơ sở vật chất theo hướng hiện đại, chuẩn hóa. Trong lĩnh vực giáo dục, tỉnh đã có những quyết sách nhân văn như miễn học phí cho học sinh các cấp vào những giai đoạn khó khăn, đầu tư xây dựng các trường học đạt chuẩn tại các địa bàn trọng điểm: Tỷ lệ trường đạt chuẩn quốc gia tăng từ 87,32% năm 2020 lên 91,91% năm 2025. Tỉnh xác định, đầu tư cho giáo dục chính là đầu tư cho tương lai, tạo ra một thế hệ công dân có đủ năng lực để làm chủ cuộc sống và đóng góp cho quê hương.
Về y tế, hệ thống bệnh viện từ tuyến tỉnh đến cơ sở được đầu tư trang thiết bị hiện đại, đội ngũ y bác sĩ được đào tạo chuyên sâu. Việc đưa các kỹ thuật cao vào điều trị tại chỗ không chỉ giúp giảm chi phí cho người dân mà còn tăng tỷ lệ cứu sống bệnh nhân trong những tình huống hiểm nghèo. Nhiều bệnh viện được xây dựng mới, đưa vào sử dụng, như: Bệnh viện Lão khoa - Phục hồi chức năng, Bệnh viện Phổi, CDC Quảng Ninh; Bệnh viện Đa khoa khu vực Đông Triều.
Không chỉ dừng lại ở việc xây dựng các bệnh viện hiện đại ở trung tâm, Quảng Ninh còn đặc biệt chú trọng nâng cao năng lực y tế cơ sở. Đến nay, các bệnh viện tuyến tỉnh của Quảng Ninh thực hiện được gần 50% kỹ thuật của tuyến Trung ương. Tỷ lệ chuyển tuyến đa tuyến của Quảng Ninh hiện chỉ còn 3,95%, thấp thứ 2 toàn quốc, thấp hơn nhiều so với mức trung bình 11,32% của cả nước. Tỷ lệ người dân tham gia BHYT đạt 95,75%. Người dân Quảng Ninh giờ đây có thể yên tâm thụ hưởng dịch vụ y tế chất lượng cao ngay tại quê hương mình.
Bên cạnh đó, các chính sách an sinh xã hội luôn được tỉnh đặc biệt quan tâm. Giai đoạn 2021-2025, tổng chi an sinh xã hội toàn tỉnh đạt 4.278 tỷ đồng, tập trung vào các chính sách việc làm, đất ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt, đào tạo nghề, giáo dục, y tế, giảm nghèo, đền ơn đáp nghĩa, bảo hiểm, cứu trợ, chăm lo, nâng cao đời sống của người cao tuổi, neo đơn, khuyết tật, mất sức lao động và trẻ mồ côi... Từ việc chăm lo cho người có công, đối tượng bảo trợ xã hội đến việc xây dựng nhà ở cho công nhân, người có thu nhập thấp... tất cả đều hướng tới mục tiêu ổn định đời sống, tạo sự an tâm cho người lao động.
Hạnh phúc không chỉ dừng lại ở giá trị vật chất. Một xã hội văn minh, kỷ cương và một môi trường sống an toàn là nền tảng để người dân hưởng thụ cuộc sống một cách trọn vẹn. Quảng Ninh đang tích cực xây dựng nếp sống văn hóa, văn minh từ trong mỗi gia đình đến cộng đồng dân cư; chú trọng xây dựng xã hội văn minh, hiện đại, đặt con người vào trung tâm của quá trình phát triển. Quá trình này được định hướng rõ ràng thông qua các chủ trương, chính sách cụ thể. Điển hình như, Nghị quyết số 11-NQ/TU ngày 09/3/2018 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh “về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Quảng Ninh đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững”, Nghị quyết số 17-NQ/TU ngày 30/10/2023 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh “về xây dựng và phát huy giá trị văn hóa, sức mạnh con người Quảng Ninh trở thành nguồn lực nội sinh, động lực cho phát triển nhanh, bền vững” đã đề ra những mục tiêu và giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đời sống, hình thành nếp sống văn minh, phù hợp với sự phát triển chung.
Việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc trên địa bàn không chỉ làm giàu thêm đời sống tinh thần mà còn tạo ra niềm tự hào, sự gắn kết cộng đồng. Tỉnh xác định văn hóa là sức mạnh nội sinh, là nền tảng tinh thần của xã hội. Các thiết chế văn hóa từ cấp tỉnh đến cơ sở được đầu tư đồng bộ, trở thành nơi sinh hoạt, vui chơi giải trí bổ ích cho nhân dân.
Đặc biệt, công tác đảm bảo an ninh trật tự, an toàn xã hội luôn được giữ vững. Quảng Ninh là địa bàn biên giới, tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp, nhưng nhờ sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, người dân luôn được sống trong môi trường hòa bình, ổn định. "Tỉnh an toàn, xã hội văn minh, nhân dân hạnh phúc" đã trở thành phương châm hành động xuyên suốt. Sự bình yên trong mỗi ngôi nhà, mỗi khu phố là điều kiện tiên quyết để mỗi người dân cảm nhận được giá trị của sự hạnh phúc.
Kiên trì với mục tiêu “nhân dân hạnh phúc”, nhiệm kỳ 2025-2030, Quảng Ninh xác định một trong những mục tiêu lớn là: Nâng cao toàn diện đời sống nhân dân; xây dựng Quảng Ninh giàu mạnh, văn minh, hiện đại, hạnh phúc.
Trong giai đoạn tới, Quảng Ninh tiếp tục đặt ra những mục tiêu cao hơn. Đó là xây dựng một tỉnh kiểu mẫu, giàu đẹp, văn minh, hiện đại. Trong đó, kinh tế số, chính quyền số và xã hội số sẽ là công cụ để nâng cao hiệu quả phục vụ nhân dân. Môi trường sinh thái sẽ được bảo vệ nghiêm ngặt hơn để Quảng Ninh không chỉ là nơi đáng đến mà còn là nơi đáng sống bậc nhất. Tỉnh đặt ra những mục tiêu chủ yếu gắn liền với phương châm lấy người dân làm trung tâm, là mục tiêu cho mọi hành động, như: Tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) bình quân giai đoạn 2026-2030 đạt 12%/năm; GRDP bình quân đầu người đạt 20.000 USD; Tốc độ tăng tổng vốn đầu tư toàn xã hội bình quân giai đoạn 2026-2030 đạt trên 12%/năm; Tỷ lệ lao động đã qua đào tạo đạt trên 90%, trong đó đã qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ đạt 48%; Tỷ lệ thất nghiệp dưới 2%; Đạt 68 giường bệnh/1 vạn dân; 19 bác sĩ/1 vạn dân; 8 dược sĩ đại học/1 vạn dân; 33 điều dưỡng/1 vạn dân; tỷ lệ dân số tham gia bảo hiểm y tế đạt 100%; Phấn đấu chỉ số phát triển con người (HDI) của tỉnh ở nhóm 5 tỉnh, thành phố đứng đầu cả nước; tuổi thọ trung bình người dân trên 76 tuổi. Toàn tỉnh không còn hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều quốc gia.
Những ngày này, hàng loạt chính sách, công trình, phần việc đã được tỉnh triển khai, khởi công, nhanh chóng hướng tới mục tiêu “kiến tạo nên một Quảng Ninh hạnh phúc”. Đó là Nghị quyết 83/2025/NQ-HĐND ngày 14/11/2025 quy định việc tặng quà cho các đối tượng nhân dịp Tết Nguyên đán hằng năm và kỷ niệm 80 năm Ngày Quốc khánh 02/9, với phạm vi và đối tượng thụ hưởng được mở rộng hơn trước. Theo đó, lần đầu tiên, hộ thoát nghèo, hộ thoát cận nghèo và người từ đủ 70 tuổi trở lên trên địa bàn toàn tỉnh được ngân sách tỉnh hỗ trợ quà Tết. Nghị quyết số 86/2025/NQ-HĐND ngày 14/11/2025 quy định chính sách hỗ trợ sữa uống tại trường cho trẻ mầm non và học sinh tiểu học đang học tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2025-2030. Theo đó, gần 200.000 học sinh tại hơn 650 cơ sở giáo dục, bao gồm trường mầm non, trường phổ thông có cấp tiểu học và các lớp mầm non tư thục độc lập, sẽ được thụ hưởng chính sách trong suốt 5 năm. Tỉnh bố trí 2.300 tỷ đồng từ ngân sách cấp tỉnh cho 54 xã, phường, đặc khu để đầu tư xây dựng, nâng cấp, mở rộng hạ tầng giao thông, hệ thống thoát nước, chỉnh trang đô thị, khu dân cư hiện hữu và đầu tư, nâng cấp các thiết chế văn hóa. Toàn tỉnh đồng loạt khởi công, khánh thành 31 dự án, công trình trọng điểm với tổng mức đầu tư gần 390.000 tỷ đồng, tập trung trên nhiều lĩnh vực như hạ tầng giao thông, đô thị, công nghiệp, dịch vụ, y tế, giáo dục.
Hành trình xây dựng chỉ số hạnh phúc của Quảng Ninh là một hành trình không có điểm kết thúc. Với những nền tảng đã được xây dựng vững chắc và sự đồng lòng của toàn dân, tin tưởng rằng, mỗi bước tiến của tỉnh sẽ mang lại thêm nhiều nụ cười, thêm nhiều niềm tin và sự thịnh vượng cho mỗi người dân. "Kiên trì mục tiêu nhân dân hạnh phúc" - đó không chỉ là cam kết, mà là sứ mệnh cao cả mà Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Quảng Ninh đang chung tay thực hiện, để vùng đất mỏ anh hùng mãi là biểu tượng của sự phát triển hài hòa và nhân văn.
Thực hiện: HOÀNG QUÝ
Trình bày: MẠNH HÀ