Trong tiến trình phát triển của Quảng Ninh, bên cạnh những thành tựu nổi bật về tăng trưởng kinh tế, đô thị hóa và chuyển đổi mô hình phát triển, vẫn tồn tại những “điểm nghẽn” mang tính thực tiễn: vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo; nơi điều kiện hạ tầng còn khó khăn, đời sống nhân dân còn nhiều thiếu thốn.
Những “khoảng trống phát triển” ấy không chỉ là vấn đề kinh tế - xã hội đơn thuần, mà sâu xa hơn là vấn đề niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ. Bởi trong thực tiễn, niềm tin không được hình thành từ tuyên bố hay khẩu hiệu, mà được bồi đắp từ những thay đổi cụ thể, hữu hình trong đời sống hằng ngày.
Từ nhận thức đó, Hội Cựu chiến binh tỉnh Quảng Ninh đã lựa chọn một cách tiếp cận mang tính hệ thống: không đứng ngoài hỗ trợ, mà trực tiếp đi vào cơ sở, nhận diện vấn đề, huy động nguồn lực xã hội hóa và tổ chức thực hiện những công trình thiết thực, gắn trực tiếp với nhu cầu của nhân dân.
Đây cũng là một phương thức cụ thể hóa nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng theo tinh thần Nghị quyết 35-NQ/TW: bảo vệ bằng xây dựng niềm tin, củng cố bằng thực tiễn, và lan tỏa bằng hiệu quả xã hội.
Khi phát triển được đo bằng mức độ “lấp đầy khoảng trống” của nhân dân
Ở nhiều địa bàn miền núi, biên giới, hải đảo của Quảng Ninh, nhu cầu bức thiết nhất của người dân là những điều rất cụ thể: ánh sáng trên đường làng, nước sạch sinh hoạt, nhà ở an toàn, hạ tầng tối thiểu cho đời sống.
Trong không khí cờ hoa kỷ niệm ngày chiến thắng 30/4 năm nay, người Dao bản Bắc Cương nằm trên biên giới Việt-Trung, thuộc xã Hoành Mô rộn ràng niềm vui mới. Hội Cựu chiến binh tỉnh đã hỗ trợ trên 3,9 tỉ đồng và hàng ngàn ngày công xây hạ tầng gồm đường, điện, nước sạch, nhà văn hoá, tu sửa 13/13 ngôi nhà cho bà con trong bản.
Bí thư chi bộ, Trưởng bản Bắc Cương Chìu Chăn An chia sẻ: “Cái bản có thời gian dài “ba không” không điện, không nước sạch, không đường giao thông, 13 gia đình chúng tôi giờ vui rồi. Xin cảm ơn Hội Cựu chiến binh. Bà con yên tâm sinh sống bảo vệ biên giới rồi…”.
Nhiệm kỳ 2020-2025, Hội Cựu chiến binh tỉnh đã triển khai hàng loạt mô hình hướng trực tiếp vào những nhu cầu thiết yếu nhất mà các chương trình mục tiêu chưa đáp ứng bao trùm.
Phong trào “thắp sáng đường quê” cũng là một trong những điểm sáng tiêu biểu. Hàng chục nghìn bộ đèn chiếu sáng đã được hội cựu chiến binh cơ sở lắp đặt tại các tuyến đường nông thôn, khu dân cư, trường học, nhà văn hóa. Những tuyến đường trước đây tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn nay trở nên sáng rõ, an toàn và văn minh hơn. Giá trị của mô hình này không chỉ nằm ở hạ tầng, mà ở tác động xã hội sâu xa: khi ánh sáng được thắp lên, niềm tin cũng được thắp lên trong cộng đồng dân cư.
Tại các địa bàn như Bình Liêu, Hải Hà, Ba Chẽ…, hàng trăm công trình vệ sinh, nước sạch và hạ tầng dân sinh được Hội Cựu chiến binh tỉnh hỗ trợ xây dựng đã góp phần thay đổi điều kiện sống của một bộ phận bà con đồng bào dân tộc thiểu số, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền. Những công trình tưởng chừng nhỏ bé ấy lại có ý nghĩa lớn trong nhận thức xã hội: người dân cảm nhận rõ hơn sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và các tổ chức chính trị - xã hội đối với đời sống của mình.
Từ công trình đơn lẻ đến hiệu ứng niềm tin cộng đồng
Nhiệm kỳ 2020-2025, Hội Cựu chiến binh tỉnh đã giúp huyện Bình Liêu (cũ) xây dựng 120 công trình vệ sinh tiêu chuẩn; cải tạo đường điện cho nhân dân đặc khu Cô Tô; xây nhà Đại Đoàn kết xã Quảng Chính (cũ); xây dựng 2 cầu dân sinh Pồ Lồ, Trại Mít; giúp các điểm trường huyện Ba Chẽ, Hải Hà khoan 5 giếng nước hợp vệ sinh; hỗ trợ cải tạo tuyến đường giao thông ở bản biên giới (Bản mốc 13); xây dựng hạ tầng bản Bắc Cương… với số tiền hàng chục tỉ đồng.
Hội viên cựu chiến binh đã hiến 7.873 m2 đất, tham gia 1.545 ngày công, làm mới, sửa chữa 152km đường giao thông nông thôn, 102km kênh mương, tháo dỡ 192m tường rào của gia đình mình… góp phần xây dựng nông thôn mới.
Điểm nổi bật trong cách làm của Hội Cựu chiến binh tỉnh là không dừng lại ở từng hoạt động riêng lẻ, mà hướng tới các mô hình có tính liên kết và lan tỏa. Tại nhiều khu dân cư, hạ tầng được hỗ trợ theo hướng đồng bộ: đường giao thông, điện chiếu sáng, nước sinh hoạt, nhà văn hóa và thiết chế cộng đồng. Những hạng mục mà Nhà nước đầu tư còn thiếu khuyết… thì Hội hỗ trợ hoàn thiện. Giá trị vật chất hỗ trợ chưa lớn nhưng khi điều kiện sống được cải thiện một cách tổng thể, không chỉ diện mạo nông thôn thay đổi mà quan trọng hơn là tâm thế xã hội của người dân cũng thay đổi theo hướng tích cực.
Người dân không còn cảm giác bị bỏ lại phía sau trong quá trình phát triển, mà trở thành chủ thể của sự thay đổi. Đây chính là yếu tố cốt lõi để hình thành “niềm tin xã hội” - nền tảng của ổn định chính trị và đồng thuận xã hội.
Ở góc độ rộng hơn, niềm tin này chính là “chất keo” gắn kết giữa nhân dân với Đảng và hệ thống chính trị. Khi niềm tin được củng cố từ thực tiễn, mọi luận điệu xuyên tạc sẽ khó có đất đứng.
Vai trò hạt nhân cơ sở của hội cựu chiến binh
Một trong những yếu tố tạo nên hiệu quả bền vững của các hoạt động trên chính là vai trò của hội cựu chiến binh như một lực lượng bám cơ sở, gần dân, hiểu dân và cùng dân hành động.
Không chỉ vận động, hội còn trực tiếp tham gia thực hiện, giám sát và duy trì hiệu quả các công trình. Hàng nghìn hội viên tham gia hiến đất, đóng góp ngày công, mở rộng đường giao thông nông thôn, cải tạo kênh mương, chỉnh trang môi trường sống.
Song song với đó, các mô hình tự quản về môi trường, an ninh trật tự được duy trì thường xuyên, tạo thành mạng lưới “hạt nhân cơ sở” rộng khắp. Đây là lực lượng giữ vai trò quan trọng trong việc ổn định địa bàn, xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh ngay từ cơ sở. Về bản chất, đây không chỉ là hoạt động xã hội, mà là một phương thức tổ chức thực tiễn rất có hiệu quả để củng cố sự gắn bó giữa hệ thống chính trị và nhân dân từ cấp cơ sở thấp nhất.
Khi thực tiễn trở thành “lá chắn mềm” trước thông tin sai lệch
Trong bối cảnh hiện nay, các luận điệu sai trái, thù địch thường khai thác những khó khăn trong đời sống xã hội để tạo ra tâm lý hoài nghi, làm suy giảm niềm tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.
Trước thực tế đó, hiệu quả nhất không chỉ là phản bác trên không gian lý luận, mà là tạo ra sức đề kháng từ chính đời sống thực tiễn. Khi người dân trực tiếp thụ hưởng những công trình hạ tầng thiết yếu; khi họ chứng kiến sự thay đổi tích cực trong cộng đồng mình sinh sống; khi những nhu cầu thiết yếu được đáp ứng kịp thời và đúng đối tượng, thì niềm tin được hình thành một cách tự nhiên, bền vững.
Ở góc độ đó, mỗi công trình dân sinh, mỗi mô hình hỗ trợ cộng đồng của hội cựu chiến binh và các tổ chức chính trị - xã hội không chỉ mang giá trị xã hội, mà còn là một “chứng cứ sống” góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng bằng chính thực tiễn giàu sức sống ở cơ sở.
Đây cũng chính là cách “phòng ngừa từ gốc”, tạo ra môi trường xã hội ổn định, đồng thuận, có sức đề kháng cao trước thông tin sai lệch - nhất là tại các địa bàn trọng yếu như biên giới, đảo xa, vùng đồng bào các dân tộc thiểu số của tỉnh.
Từ cơ sở hình thành “thế trận lòng dân”
Từ thực tiễn Quảng Ninh có thể thấy rõ một quy luật: muốn củng cố niềm tin của nhân dân thì phải bắt đầu từ những việc làm cụ thể ở cơ sở; muốn bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng thì phải xây dựng được sự đồng thuận xã hội từ thực tiễn đời sống.
Trong quá trình đó, hội cựu chiến binh các cấp đã phát huy vai trò là lực lượng nòng cốt ở cơ sở, vừa tham gia phát triển kinh tế - xã hội, vừa góp phần củng cố niềm tin, vừa xây dựng sự gắn kết giữa Đảng với nhân dân.
Những tuyến đường được thắp sáng, những công trình dân sinh được hoàn thiện, những mô hình tự quản được duy trì không chỉ làm thay đổi diện mạo nông thôn, miền núi, biên giới, hải đảo, mà quan trọng hơn, đang từng ngày hình thành một “thế trận lòng dân” vững chắc từ cơ sở. Và chính “thế trận lòng dân” ấy, được xây dựng từ những việc làm cụ thể, bền bỉ và giàu tính nhân văn là nền tảng quan trọng nhất để bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới hiện nay.
