Phát huy truyền thống hiếu học, phong trào “Dòng họ học tập” ở Quảng Ninh đang lan tỏa rộng khắp từ gia đình đến cộng đồng, tạo đà xây dựng xã hội học tập bền vững.
Có mặt tại lễ tuyên dương học sinh, sinh viên giỏi tiêu biểu năm học 2025-2026 của Hội đồng dòng họ Vũ - Võ khu vực Quảng Yên mới cảm nhận hết ý nghĩa của phong trào khuyến học. Từ sớm, hội trường nhà văn hóa đã đông đủ phụ huynh và các em học sinh. Hưởng ứng phong trào khuyến học, khuyến tài do Đảng, Nhà nước phát động, các dòng họ ở thị xã Quảng Yên trước đây, trong đó có dòng họ Vũ - Võ đã thành lập ban khuyến học, xây dựng quỹ khen thưởng con em học giỏi.
Ông Vũ Nghiêm Trợ, Chủ tịch Hội đồng dòng họ Vũ - Võ khu vực Quảng Yên, cho biết: Chúng tôi hiện có 20 dòng họ thành viên tại các xã, phường thuộc thị xã Quảng Yên trước đây; hằng trăm gia đình đã được biểu dương về thành tích khuyến học, khuyến tài. Lễ tuyên dương được tổ chức đều đặn vào mỗi dịp kết thúc năm học. Năm học 2025-2026, khu vực có 43 học sinh được khen thưởng. Đáng chú ý, 6/10 học sinh được Hội đồng dòng họ Vũ - Võ Việt Nam khen thưởng và 4/19 học sinh được Hội đồng dòng họ Vũ - Võ thành phố khen thưởng là con cháu dòng họ ở khu vực Quảng Yên.
Tiêu biểu là em Vũ Thị Thu Hoài (họ Vũ Đả Tượng, phường Hiệp Hòa), học sinh lớp 11A3, Trường THPT Bạch Đằng, đạt giải Nhì môn Sinh học kỳ thi chọn học sinh giỏi thành phố năm 2026. Em Hoài chia sẻ: Sinh ra trong gia đình nông dân bình dị, truyền thống hiếu học của dòng họ là động lực lớn nhất giúp em không ngừng vươn lên. Em sẽ tiếp tục phấn đấu để thi đỗ ngành Y, trở thành bác sĩ giỏi chăm sóc sức khỏe nhân dân, đóng góp cho quê hương.
Hội đồng dòng họ Vũ - Võ thành phố Quảng Ninh hiện hoạt động ổn định tại 8 khu vực gồm: Đông Triều, Uông Bí, Quảng Yên, Hạ Long, Vân Đồn, Cẩm Phả, Hải Hà, Móng Cái và 1 Ban liên lạc khu vực Tiên Yên (theo địa giới hành chính cũ), với 47 chi họ, 29 hội đồng gia tộc, khoảng 45.000 người. Năm học 2025-2026, Hội đồng đã khen thưởng 666 học sinh, sinh viên với tổng số tiền gần 200 triệu đồng.
Không chỉ những dòng họ lớn, nhiều dòng họ quy mô nhỏ cũng coi khuyến học là việc quan trọng. Dòng họ Trần (phường An Sinh) thành lập hơn 27 năm, có 61 hộ với 228 nhân khẩu. Tự hào về hào khí Đông A, các gia đình luôn giáo dục con cháu học tập giỏi, làm việc tốt để tri ân công đức các bậc tiên đế nhà Trần, gìn giữ di sản trên vùng đất An Sinh địa linh nhân kiệt.
Ngay từ khi xây dựng quy chế hoạt động, dòng họ đã xác định khuyến học là nhiệm vụ được đặt lên hàng đầu. Đến nay, dòng họ có 19 người trình độ đại học và trên đại học, 15 người trình độ trung cấp, cao đẳng, 1 người đang bảo vệ luận án tiến sĩ. Hằng năm, tỷ lệ gia đình học tập, gia đình văn hóa đạt 98-99%, gia đình sức khỏe đạt 99%. Quỹ khuyến học hiện đạt 50 triệu đồng, bình quân mỗi năm trao thưởng cho 25-30 em với số tiền 3-5 triệu đồng.
Hiện nay, toàn địa bàn thành phố có 1.038/1.460 dòng họ đạt danh hiệu “Dòng họ học tập” (chiếm 71,1% tổng số dòng họ); 267.926/365.502 gia đình đạt danh hiệu “Gia đình học tập” (chiếm 73,3%); 1.211/1.446 cộng đồng đạt danh hiệu “Cộng đồng học tập” (chiếm 83,7%); 892/906 đơn vị đạt danh hiệu “Đơn vị học tập” (chiếm 98,5%). Đồng thời có 643.365/1.011.831 công dân trên 15 tuổi đăng ký “Công dân học tập”.
Ông Lãnh Thế Vinh, Chủ tịch Hội Khuyến học thành phố, cho biết: Nhiều năm qua phong trào khuyến học, khuyến tài trong các dòng họ được triển khai mạnh mẽ. Việc vận động con cháu học tập, khen thưởng học sinh, sinh viên giỏi luôn được chú trọng; các dòng họ cũng quan tâm hỗ trợ con em có hoàn cảnh khó khăn được tiếp tục đến trường. Việc phát huy vai trò của dòng họ học tập sẽ góp phần động viên mọi người dân trở thành công dân học tập, công dân số, tạo nền tảng xây dựng xã hội học tập từ mỗi cộng đồng.
