Đại hội đồng Liên Hợp Quốc (LHQ) ngày 4/9 thông qua nghị quyết khuyến khích sử dụng bản đồ thế giới mới, trong đó thể hiện chính xác hơn quy mô thực tế của châu Phi. Đây là kết quả của chiến dịch vận động do các nước châu Phi và các tổ chức vận động thúc đẩy trong thời gian gần đây.
Nghị quyết do Togo đề xuất và nhận được sự ủng hộ của các thành viên Liên minh châu Phi (AU), được thông qua với 164 phiếu thuận. Mỹ là nước duy nhất bỏ phiếu phản đối, trong khi 6 nước gồm Serbia, Estonia, Georgia, Litva, Moldova và Ukraine bỏ phiếu trắng.
Nghị quyết kêu gọi các chính phủ và tổ chức trên thế giới thay thế bản đồ Mercator truyền thống, vốn được sử dụng phổ biến từ thế kỷ 16, bằng bản đồ sử dụng phép chiếu Equal Earth. Các nhà địa lý và những người ủng hộ cho rằng phép chiếu này thể hiện chính xác hơn vị trí và quy mô của các khu vực trên Trái đất.
Trên bản đồ Mercator, Greenland và châu Phi có vẻ có kích thước tương đương nhau. Trong khi đó, bản đồ Equal Earth thể hiện các châu lục theo đúng tỷ lệ thực tế, theo đó châu Phi có diện tích lớn gấp khoảng 14 lần Greenland.
LHQ cho biết nghị quyết không cấm sử dụng bản đồ Mercator cũng không bắt buộc thay thế bản đồ này, mà chỉ khuyến khích sử dụng phép chiếu Equal Earth.
“Bản đồ định hình cách chúng ta nhìn nhận thế giới. Bản đồ định hướng giáo dục, nuôi dưỡng trí tưởng tượng và tác động đến nhận thức chung” - Ngoại trưởng Togo Robert Dussey phát biểu trước cuộc bỏ phiếu.
Tổ chức Africa No Filter, một trong những lực lượng đi đầu trong chiến dịch vận động sử dụng bản đồ mới, hoan nghênh nghị quyết của LHQ. Tổ chức này cho biết mong muốn các bản đồ chính xác được sử dụng trong trường học, sách giáo khoa, các tòa soạn, doanh nghiệp và trên những nền tảng kỹ thuật số mà hàng tỷ người sử dụng mỗi ngày.
Một số quốc gia cũng hoan nghênh việc thông qua nghị quyết và kêu gọi sử dụng bản đồ Equal Earth. Ngoại trưởng Pháp Jean-Noël Barrot viết trên mạng xã hội X sau cuộc bỏ phiếu: “Thay đổi bản đồ rõ ràng không thể thay đổi thế giới. Nhưng sửa chữa một cách thể hiện sai lệch về thế giới đã là một hành động hướng tới sự thật”.
Bản đồ Mercator được nhà bản đồ học người Flanders Gerardus Mercator thiết kế nhằm phục vụ các nhà hàng hải châu Âu. Tuy nhiên, những người ủng hộ việc thay đổi bản đồ cho rằng phép chiếu này làm sai lệch kích thước các vùng đất khi phóng đại những khu vực gần hai cực như Bắc Mỹ và Greenland, trong khi thu nhỏ châu Phi và Nam Mỹ. Trong khi đó, phép chiếu Equal Earth, được phát triển vào năm 2018, tính đến độ cong của Trái đất và thể hiện các châu lục theo đúng tỷ lệ diện tích thực tế.
