Từ ngày 1/1/2026, Luật Giáo dục nghề nghiệp năm 2025 chính thức có hiệu lực, mở ra bước chuyển mới đối với lĩnh vực đào tạo nghề. Với những quy định về phân cấp quản lý, tăng quyền tự chủ cho cơ sở giáo dục nghề nghiệp, đẩy mạnh liên kết với doanh nghiệp và nâng cao chất lượng đào tạo, luật được kỳ vọng tháo gỡ những điểm nghẽn tồn tại nhiều năm, đưa giáo dục nghề nghiệp phát triển theo hướng hiện đại, linh hoạt và sát nhu cầu thị trường lao động.
Luật Giáo dục nghề nghiệp năm 2025 gồm 9 chương, 42 điều, với nhiều quy định mới theo hướng tăng tính tự chủ, nâng cao chất lượng đào tạo và gắn kết chặt chẽ hơn giữa nhà trường với doanh nghiệp. Đây được xem là cơ sở pháp lý quan trọng để các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đổi mới chương trình, phương thức đào tạo và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Tại Quảng Ninh, những chính sách mới đang được các trường nghề kỳ vọng tạo thêm động lực đổi mới.
Trường Cao đẳng Việt - Hàn Quảng Ninh hiện có gần 3.700 học sinh, sinh viên theo học 6 ngành cao đẳng, 13 nghề trung cấp, 19 nghề sơ cấp cùng các chương trình đào tạo thường xuyên. Những năm qua, nhà trường luôn chủ động gắn lý thuyết với thực hành và đẩy mạnh liên kết doanh nghiệp để người học được trải nghiệm môi trường làm việc thực tế. Định hướng này hoàn toàn phù hợp với quy định mới về chuẩn chương trình đào tạo; chuẩn hóa từ mục tiêu, nội dung đến điều kiện bảo đảm chất lượng. Đây là cơ sở quan trọng để trường tiếp tục cập nhật công nghệ mới, hoàn thiện bài giảng và tập trung phát triển năng lực toàn diện cho học viên.
Em Nguyễn Đức Trung, học viên Khoa Điện - Điện tử, Trường Cao đẳng Việt - Hàn Quảng Ninh, cho biết: Các quy định mới giúp em và các bạn được tiếp cận nội dung học sát với thực tế. Phương pháp dạy mới của thầy cô cũng chú trọng thực hành và công nghệ hiện đại, giúp người học vững kỹ năng để sẵn sàng làm việc tại doanh nghiệp.
Một điểm đáng chú ý khác của Luật Giáo dục nghề nghiệp năm 2025 là mở rộng quyền tự chủ cho các cơ sở đào tạo trong tuyển sinh và tổ chức đào tạo. Các trường được chủ động xác định chỉ tiêu, số lượng và phương thức tuyển sinh phù hợp với năng lực đào tạo và nhu cầu xã hội. Hình thức đào tạo cũng được đa dạng hóa, gồm chính quy, thường xuyên; tổ chức trực tiếp, từ xa hoặc kết hợp. Theo bà Lê Thị Bích Hạnh, giáo viên Khoa Điện - Điện tử, những quy định này tạo điều kiện để nhà trường linh hoạt hơn trong xây dựng chương trình, cập nhật công nghệ và tiếp cận nhiều nhóm người học, đáp ứng yêu cầu học tập suốt đời trong bối cảnh chuyển đổi số.
Không chỉ trao thêm quyền tự chủ, luật mới còn bổ sung chính sách hỗ trợ người học, trong đó có miễn, giảm học phí đối với một số ngành nghề khó tuyển sinh, lĩnh vực công nghệ mũi nhọn. Đáng chú ý, người học được trả tiền công khi tham gia lao động tạo ra sản phẩm trong thời gian thực tập tại doanh nghiệp. Chính sách này vừa hỗ trợ chi phí học tập, vừa tạo động lực để người học rèn luyện kỹ năng, tích lũy kinh nghiệm thực tế.
Tại Trường Cao đẳng Than - Khoáng sản Việt Nam, chính sách này có ý nghĩa thiết thực, nhất là với các ngành nghề đặc thù. Trung bình mỗi năm, trường tuyển từ 3.000-4.000 học viên nghề thợ lò theo kế hoạch của Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam, đồng thời tuyển khoảng 7.500 học sinh, sinh viên ở các ngành nghề theo nhu cầu xã hội.
Nhà trường cũng đẩy mạnh đào tạo thường xuyên, hướng nghiệp, khuyến khích người học học thêm nghề thứ hai và mở rộng chương trình theo nhu cầu doanh nghiệp.
Thực tế thời gian qua, nhiều học viên đã được hưởng chính sách trả công khi thực tập tại các đơn vị thuộc Tập đoàn. Em Nguyễn Xuân Mạnh, Khoa Cơ điện 2, Phân hiệu Hoành Bồ, Trường Cao đẳng Than - Khoáng sản Việt Nam, cho biết: Việc vừa được thực hành nghề, vừa có thu nhập trong thời gian thực tập giúp học viên có thêm động lực học tập và gắn bó với nghề.
Có thể thấy, Luật Giáo dục nghề nghiệp năm 2025 không chỉ tạo hành lang pháp lý mới, mà còn mở ra dư địa để các trường nghề đổi mới mạnh mẽ. Khi quyền tự chủ được đi cùng trách nhiệm, chương trình đào tạo gắn với doanh nghiệp và người học được hỗ trợ thiết thực, giáo dục nghề nghiệp sẽ có thêm điều kiện trở thành một trong những trụ cột quan trọng trong đào tạo nguồn nhân lực có kỹ năng, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.
