Sự bùng nổ của metaverse đang mở ra một kỷ nguyên giải trí mới, nơi thần tượng ảo vươn lên mạnh mẽ và thu hút hàng triệu người trẻ.
Từ những nghệ sĩ ẩn danh đến những sân khấu rực sáng bằng công nghệ, K-Pop đang chứng kiến một cuộc chuyển mình chưa từng có.
Giải trí đại chúng luôn thay đổi theo từng bước tiến của công nghệ. Khi thế hệ trẻ gắn bó với thế giới trực tuyến nhiều hơn, metaverse đã trở thành một không gian văn hóa mới, nơi sự sáng tạo vượt qua giới hạn vật lý và những hình mẫu thần tượng được tái định nghĩa theo cách chưa từng thấy. Nếu như trước đây, K-Pop là sân chơi của các nhóm nhạc với lịch trình luyện tập khắc nghiệt và các tiêu chuẩn ngoại hình nghiêm ngặt, thì nay, cùng sự phát triển của công nghệ mô phỏng, chuyển động và nhân vật 3D, một lớp nghệ sĩ mới đang dần chiếm sóng.
Khi ngành công nghiệp giải trí Hàn Quốc mở rộng sức ảnh hưởng toàn cầu, sự xuất hiện của các thần tượng ảo trong K-Pop không phải là một trào lưu nhất thời mà là dấu hiệu cho thấy cách người trẻ hâm mộ thần tượng đang thay đổi. Họ tìm kiếm sự gần gũi và tương tác trực tiếp, điều mà công nghệ truyền phát trực tuyến cùng metaverse có thể mang lại vượt bậc. Những buổi livestream giữa nghệ sĩ và người hâm mộ không còn bị giới hạn bởi không gian, trong khi các sân khấu 3D lại tạo ra thứ cảm giác vừa thực vừa ảo.
Từ niềm khao khát tái tạo bản thân đến mong muốn vươn tới giấc mơ thần tượng, metaverse đang mở ra một góc nhìn mới về danh tiếng, sáng tạo và sự kết nối trong thời đại kỹ thuật số.
Các thần tượng đời mới
Một thế hệ thần tượng mới đang hình thành khi metaverse mang đến cơ hội thứ hai cho những người từng nghĩ rằng, họ không thể bước lên sân khấu. Jack, nghệ sĩ đứng sau nhân vật cùng tên trong nhóm Re:Revolution, là một ví dụ. Khi còn là thực tập sinh K-Pop, anh dành nhiều năm chạy đua với những chuẩn mực khắc nghiệt của ngành công nghiệp giải trí và hồi hộp chờ ngày được ra mắt. Sự khốc liệt khiến anh dần mất niềm tin vào bản thân. Nhưng trong thế giới ảo, anh tìm thấy cánh cửa mới. Với công nghệ ghi chuyển động, từng cái nghiêng đầu hay động tác tay của anh được tái hiện trọn vẹn trên một phiên bản hoàn hảo của chính mình. Ở đó, anh không bị ràng buộc bởi vẻ ngoài hay những yếu tố từng khiến anh chùn bước.
Các nhóm như Re:Revolution, Plave hay Isegye Idol đang thu hút hàng chục nghìn người theo dõi và trở thành hiện tượng ở Hàn Quốc. Từ một cộng đồng nhỏ gắn với anime và game, văn hóa thần tượng ảo đã lan rộng đến mức có thể lấp đầy sân vận động lớn, như việc Isegye Idol bán sạch vé tại Gocheok Sky Dome với hơn 16.500 khán giả. Những buổi biểu diễn dùng màn hình LED cỡ lớn để đưa nhân vật 3D lên sân khấu, tạo nên một trải nghiệm pha trộn giữa âm nhạc, điện ảnh và game.
Điểm khiến thế hệ thần tượng này khác biệt là khả năng biến hóa vô hạn. Họ không bị đóng khung trong hình ảnh cố định như thần tượng truyền thống mà có thể bước vào thế giới hậu tận thế, chiến đấu, bay lượn hay thể hiện những cảnh tượng phi thực. Những yếu tố vốn không thể dựng bằng cơ thể người thật nay được làm sống động nhờ công nghệ mô phỏng và trí tuệ nhân tạo.
Đằng sau sự ảo ấy lại là những con người rất thật, mỗi người mang câu chuyện riêng. Ryu từng làm nhiều công việc bán thời gian để nuôi giấc mơ trở thành streamer. Onyu là sinh viên ngành điều dưỡng ở Toronto, xoay sở giữa thực tập bệnh viện ban ngày và phát trực tuyến ban đêm để duy trì sự hiện diện của nhân vật. Cách họ nhập vai khiến các nhân vật như có linh hồn, trở thành hình tượng độc lập với bản thể của nghệ sĩ phía sau.
Không gian ảo còn mở ra sự kết nối kiểu mới. Nhóm Re:Revolution xây dựng cả một vũ trụ hư cấu, nơi mỗi thành viên là chỉ huy của một đơn vị chiến binh và người hâm mộ có thể tham gia bằng cách tạo nhân vật riêng. Sự nhập vai này mang đến cảm giác thuộc về mạnh mẽ. Người trẻ không chỉ theo dõi thần tượng mà còn trở thành một phần của câu chuyện. Thói quen xem livestream mỗi ngày biến khoảng cách giữa nghệ sĩ và người hâm mộ thành sự thân quen đặc biệt, khiến nhiều bạn trẻ cảm thấy như họ đang trò chuyện cùng bạn bè trong thế giới ảo rộng lớn.
Thuận lợi và thách thức của các thần tượng ảo
Nổi tiếng trong metaverse mang đến nhiều thuận lợi cho nghệ sĩ lẫn người hâm mộ. Một trong những yếu tố quan trọng nhất là sự tự do. Những nghệ sĩ đứng sau nhân vật có thể ẩn danh, tránh được áp lực soi xét truyền thống. Các scandal liên quan đến đời tư cũng ít xuất hiện hơn nhờ sự tách biệt giữa nghệ sĩ và hình ảnh đại diện. Các công ty giải trí cũng được hưởng lợi khi chi phí đào tạo, vận hành và sản xuất sản phẩm âm nhạc thấp hơn đáng kể so với nghệ sĩ truyền thống. Thậm chí, thời gian huấn luyện để hoàn thiện một thần tượng ảo chỉ cần chưa đến một năm.
Với người hâm mộ, tương tác giữa hai bên trở nên gần gũi hơn. Các buổi phát trực tuyến hàng tuần tạo nên sự quen thuộc và cảm giác thân mật vượt xa các buổi fanmeeting hay concert truyền thống. Các thần tượng ảo thường chia sẻ nhiều hơn về suy nghĩ, cảm xúc hay đời sống hằng ngày, khiến người xem cảm thấy được lắng nghe và được kết nối. Điều này mang lại sức hút đặc biệt với thế hệ Z vốn trưởng thành trong môi trường số.
Tuy vậy, con đường trở thành ngôi sao trong metaverse không chỉ toàn màu hồng. Khi giao tiếp trực tiếp với người xem qua màn hình, nghệ sĩ phải tuân thủ những chuẩn mực đạo đức và ứng xử nghiêm ngặt giống như thần tượng ngoài đời. Mỗi câu nói, hành động trong lúc livestream đều có thể bị hiểu lầm. Ryu của nhóm Re:Revolution từng phải đối mặt với những tin đồn và công kích, khiến anh nhiều lần tự hỏi liệu mình có phù hợp với công việc này hay không?
Vấn đề an toàn danh tính cũng là thách thức lớn. Dù được che chở bởi avatar, nghệ sĩ vẫn có thể bị tấn công mạng hay bị moi móc thông tin cá nhân. Một số nghệ sĩ chia sẻ rằng, họ cảm thấy áp lực vì phải duy trì hình tượng nhân vật ở mức hoàn hảo, cho dù cuộc sống thật của họ có thể rất khác.
Về mặt pháp lý, ngành công nghiệp thần tượng ảo vẫn chưa có khung quy định rõ ràng. Nghệ sĩ phía sau avatar thường có quyền thương lượng yếu hơn so với thần tượng truyền thống, vì tính chất ẩn danh khiến họ khó đại diện cho bản thân khi ký hợp đồng. Các tòa án Hàn Quốc đã bắt đầu xem xét quyền pháp lý của avatar, như trong một vụ kiện liên quan đến lời lẽ xúc phạm Plave. Khi avatar được xem là phương tiện thể hiện cá tính, họ cũng được bảo vệ dưới luật pháp. Điều này đánh dấu bước đầu trong việc mở rộng khung pháp lý cho nghệ sĩ ảo. Đối với người hâm mộ, sự kết nối liên tục mang lại cảm giác gần gũi nhưng cũng dẫn đến kỳ vọng cao. Các thần tượng ảo được yêu cầu phải duy trì nhịp độ đăng tải thường xuyên, giữ thái độ đúng mực và đáp ứng nhu cầu tương tác của fan. Sự gần gũi này vừa là lợi thế vừa là áp lực, khi ranh giới giữa thân mật và yêu cầu quá mức đôi khi bị xóa nhòa.
Nhìn rộng hơn, sự phát triển của cộng đồng thần tượng ảo cho thấy người trẻ đang tìm kiếm những hình mẫu linh hoạt, sáng tạo và dễ kết nối hơn so với thế hệ nghệ sĩ truyền thống. Metaverse tạo ra không gian nơi họ có thể đồng sáng tạo, nhập vai và sống trong cùng một thế giới với thần tượng, điều mà những hình thức giải trí trước đây khó có thể đáp ứng.
