Ngay từ buổi sáng, tiếng máy nổ hòa lẫn với nắng gió mùa hè trên những tầng khai thác lộ thiên ở mỏ Cao Sơn càng làm không khí thêm oi bức. Nơi đây không chỉ có than mà còn có lửa ý chí của những con người luôn biết vượt qua mọi khó khăn, thử thách.
Nắng gió khai trường
Càng về gần trưa, nhiệt độ càng tăng. Cái nắng khai trường trên mỏ Cao Sơn dường như đang thiêu đốt từng không gian. Nắng không chỉ đổ lửa từ trên cao, mà còn như hắt ngược từ đáy moong, biến lòng mỏ sâu hun hút thành một chảo lửa khổng lồ. Không một ngọn gió nào đủ sức xua tan cái nóng cồn cào ấy. Những giọt mồ hôi lăn dài trên khuôn mặt rám nắng của người thợ mỏ. Giữa khung cảnh bụi than bay và ánh nắng chói chang, họ vẫn kiên cường bám máy, bám moong, để dòng than đen tiếp tục chảy.
Trong số những người tôi gặp có anh Đặng Minh Thanh, hiện là Phó Quản đốc Công trường khai thác 3. Đây là công trường khai thác chủ lực với 100% là các thiết bị xúc thủy lực, được giao nhiệm vụ tại các khu vực địa chất phức tạp, các tầng sâu đòi hỏi sự chính xác và hiệu quả cao. Anh Thanh đã cùng anh em trong đơn vị chinh phục những khó khăn, đem lại hiệu quả rõ nét ngay trong quý I năm 2026.
Từ người công nhân vận hành xúc đến khi trở thành Phó quản đốc, anh Thanh đã đi qua một hành trình dài nỗ lực hết mình trong công việc. Bao nhiêu ngày làm việc là bấy nhiêu mồ hôi anh đổ xuống khai trường đầy nắng, gió và biến động không ngừng. Hình ảnh người cán bộ luôn bám sát hiện trường, cùng ăn, cùng làm, cùng trăn trở với anh em thợ máy đã trở nên quá đỗi quen thuộc. Chính tinh thần xông pha của người thợ mỏ gương mẫu đã tạo nên sợi dây gắn kết bền chặt, giúp đơn vị vượt qua mọi áp lực về tiến độ và điều kiện địa chất phức tạp.
Không chỉ hoàn thành nhiệm vụ được giao, anh Đặng Minh Thanh còn là người luôn tìm tòi, đổi mới phương pháp làm việc. Sáng kiến "Khôi phục tuyến đường mức -135 đến -110 khu vực Đông Cao Sơn" của anh không chỉ ra đời từ tư duy kỹ thuật, mà còn từ sự thấu hiểu những vất vả của anh em lái máy xúc, máy khoan khi phải di chuyển trong điều kiện địa hình chia cắt. Việc thông suốt tuyến đường này giúp máy khoan, máy xúc di chuyển liên thông giữa các tầng thuận lợi hơn rất nhiều.
Danh hiệu "Cán bộ xuất sắc quý I/2026" là sự ghi nhận của cả tập thể đơn vị và là phần thưởng xứng đáng cho những nỗ lực không ngừng nghỉ của anh. Tuy nhiên, thành tích của anh không chỉ nằm ở những con số hay ở giấy khen, mà còn thể hiện ở sự tin tưởng của đồng nghiệp. Anh luôn sẵn lòng chia sẻ kinh nghiệm nghề nghiệp, hỗ trợ thợ trẻ còn bỡ ngỡ. Sự nhiệt huyết ấy đã khơi dậy sức mạnh tập thể để thợ mỏ cùng nhau chinh phục những thành công mới.
Anh Thanh chỉ là một trong số rất nhiều tấm gương thợ mỏ vượt khó ở Công trường Khai thác 3. Bởi thế, bước vào chiến dịch thi đua cao điểm trong tháng 5 là tháng Công nhân cũng là tháng hành động về an toàn vệ sinh lao động năm 2026, Công trường Khai thác 3 có được sự tự tin rất lớn nhờ kết quả sản xuất kinh doanh đầy khởi sắc trước đó. Nhận thức được rằng đây là thời gian cao điểm thi đua hoàn thành thắng lợi kế hoạch, tạo đà để bứt phá trong quý II, mỗi công nhân của Công trường Khai thác 3 đã cụ thể hóa mục tiêu bằng những việc làm cụ thể.
Công trường triển khai đồng bộ các giải pháp, từ việc tối ưu hóa công tác quản lý điều hành, nâng cao hệ số huy động thiết bị đến việc tăng cường kiểm tra, giám sát an toàn tại các diện sản xuất. Công tác an toàn vệ sinh lao động được đặt lên hàng đầu, cam kết kiểm soát chặt chẽ các nguy cơ gây mất an toàn, đặc biệt là trong điều kiện thời tiết bắt đầu chuyển sang mùa mưa. Đi liền với việc đảm bảo an toàn lao động, cải thiện điều kiện làm việc, đảm bảo chất lượng bữa ăn ca, các hoạt động văn hóa thể thao được tổ chức cũng đem lại nguồn động viên lớn để anh em công nhân yên tâm bám tầng, bám máy.
Cách đó không xa, tại Công trường Khoan, anh Mai Hoàng Anh, Bí thư Chi đoàn Công trường Khoan, cũng đang cùng tổ máy DML09 của mình “chiến đấu” với đá cứng. Sinh năm 1993, Mai Hoàng Anh là một trong những gương mặt trẻ tiêu biểu của Than Cao Sơn. Anh vừa là đảng viên xuất sắc, vừa là tổ trưởng sản xuất, vừa là người dẫn dắt phong trào thanh niên.
Tổ máy của anh thường xuyên vượt kế hoạch. Nói đâu xa, ngay trong quý I vừa qua, tổ máy của anh đã tiết kiệm được 46 triệu đồng chi phí. Anh Mai Hoàng Anh không chỉ giỏi chuyên môn mà còn nhiệt huyết với công tác đoàn. Những công trình “Chủ nhật xanh”, cải tạo cảnh quan "Ao cá Bác Hồ", san gạt nền rãnh thoát nước tại kho dầu 76… đều có dấu ấn của chi đoàn anh. Anh cũng là người tích cực giới thiệu nhiều đoàn viên ưu tú phấn đấu vào Đảng.
Vượt qua nhiều thử thách
Đứng giữa tầng mỏ, tôi càng thấm thía bản lĩnh của người thợ mỏ Than Cao Sơn - TKV. Người thợ mỏ Cao Sơn đã kiên cường vượt qua bao khó khăn như: Đại dịch Covid-19, bão Yagi năm 2024, áp lực sản xuất xuống sâu, yêu cầu xanh hóa.
Nắng trên mỏ đã dữ dội, mưa trên mỏ cũng thách thức không kém. Gần đây nhất là thử thách đến từ 2 trận mưa đầu mùa hạ. Mưa như trút nước xuống moong than rộng lớn. Những hạt mưa nặng trĩu cuốn đất đá, bụi than dày đặc biến thành dòng nước đen kịt chảy xiết, tạo ra những vũng bùn than đặc quánh. Bà Trần Thị Minh Hồng, Phó Bí thư Đảng uỷ Công ty, kể: "Vừa qua có những trận mưa đêm, sáng ra đất đá sạt xuống lấp kín đường lên mỏ. Xe không thể đưa công nhân lên khai trường. Chúng tôi đã chỉ đạo huy động các thiết bị máy móc hiện có nhanh chóng bốc xúc đất đá thông đường, không để cho sản xuất bị đình trệ".
Nghe bà Hồng kể, tôi biết, mưa có thể chưa ngớt, đất đá có thể sạt lở ngăn đường nhưng dòng than thì không bao giờ ngừng chảy. Mưa trên tầng mỏ chỉ là thử thách để tôi rèn thêm sức bền và ý chí của người thợ.
Tôi đứng trên tầng mỏ, giữa cái nắng hè chói chang mà mường tượng về những cơn mưa bà Hồng vừa kể. Giá mà có cơn mưa nhỏ để xua bớt đi cái nóng cho thợ mỏ đỡ mệt nhọc thì tốt biết mấy. Tôi nhìn xuống những chiếc xe tải HD 785-7 màu vàng đang nối đuôi nhau vận chuyển đất đá vừa được bốc xúc. Trong đó, có những chiếc xe thuộc tổ xe số 468 của anh Nguyễn Anh Tuấn, Tổ trưởng Phân xưởng Vận tải 4. Anh Tuấn năm nay 43 tuổi. Anh rời quê hương Hưng Yên đã hơn hai mươi năm nay để ra gắn bó với mỏ Cao Sơn như một phần máu thịt. Với bậc kỹ thuật 4/4, anh không chỉ lái xe giỏi mà còn là người dẫn dắt cả tổ vượt chỉ tiêu năm sau luôn cao hơn năm trước.
Minh chứng rõ nét nhất là vào năm 2024, tổ xe của anh đạt 122,3% kế hoạch sản lượng vận chuyển. Năm 2025, tổ đạt thấp hơn một chút nhưng vẫn vượt 110,8%. Chi phí mỗi năm giảm hàng trăm triệu đồng. Đó không phải là điều ngẫu nhiên mà đến bởi anh Tuấn là người luôn “dám nghĩ, dám làm”. Hai sáng kiến của anh đã được công nhận. Đó là cải tiến khóa chặt cánh tay phanh tubo khí xả động cơ HD 785-7 và gia công tấm trượt dẫn hướng chắn bùn cho xe 777E. Những cải tiến nhỏ nhưng mang lại hiệu quả lớn, giúp xe vận hành êm ái hơn, giảm hỏng hóc, tiết kiệm nhiên liệu và bảo vệ thiết bị.
Anh Tuấn kể, có những ngày mưa phùn bùn đất văng tung tóe, xe dễ bị vướng víu. Anh đã nghĩ ra cách lắp tấm thép dẫn hướng, vừa chống bùn bắn, vừa bảo vệ chắn bùn. “Mỏ cho mình cơm áo, mình phải nghĩ cách làm cho mỏ bớt tốn kém” - Anh nói giản dị. Điều anh Tuấn nói đó chính là tinh thần “Người thợ mỏ - Người chiến sĩ” mà Đảng bộ Công ty cũng như Đảng bộ Than Quảng Ninh đang nhân rộng.
Trên tầng mỏ Cao Sơn hôm nay, tôi thấy rõ hơn bao giờ hết hình ảnh người thợ mỏ đang vượt qua gian lao để vững tâm bước vào kỷ nguyên mới. Họ vừa tay cầm cần lái vừa có đầu óc sáng tạo; vừa lao động cần cù vừa biết làm chủ công nghệ mới. Họ vừa hoàn thành chỉ tiêu kinh tế, vừa chăm lo môi trường và đời sống tinh thần cho thợ mỏ. Đó là anh Nguyễn Anh Tuấn với những sáng kiến thực tiễn, là anh Mai Hoàng Anh với sức trẻ xung kích, là hàng ngàn cán bộ, đảng viên, người lao động khác đang ngày đêm cống hiến.
Trên tầng mỏ Cao Sơn, tôi nghe tiếng máy chạy ì ầm, tiếng than vẫn đang được từng gầu máy xúc đổ lên xe. Tuy nhiên, vang vọng hơn cả là tiếng lòng của những con người mang trong mình tinh thần “kỷ luật và đồng tâm”, đổi mới và sáng tạo, vì một Cao Sơn, vì một Quảng Ninh phát triển hiện đại, xanh, bền vững.
