Cơ quan An toàn Giao thông Đường bộ Quốc gia Mỹ (NHTSA) lần đầu tiên cấp phép cho một doanh nghiệp triển khai thương mại có giới hạn dịch vụ robotaxi không có vô-lăng và các thiết bị điều khiển truyền thống, đánh dấu bước tiến mới trong quá trình thương mại hóa công nghệ xe tự hành tại Mỹ.
Ngày 30/7, NHTSA cho phép các phương tiện tự lái hoàn toàn của Zoox (công ty thuộc Amazon) bắt đầu thu phí hành khách sau khi hoàn tất các thủ tục phê duyệt của chính quyền bang và địa phương.
Trước đó, Zoox đã cung cấp các chuyến đi miễn phí tại Las Vegas và San Francisco từ năm ngoái. Trong chiều 30/7, nhiều hành khách đã xếp hàng trải nghiệm những phương tiện có thiết kế dạng hộp đặc trưng với bốn ghế bố trí quay mặt vào nhau.
“Ban đầu tôi cảm thấy hơi lo lắng khi ngồi trên chiếc xe không có tài xế, nhưng nhanh chóng cảm thấy thoải mái và ấn tượng với trải nghiệm, đặc biệt là khả năng tùy chỉnh nhiệt độ và hệ thống âm thanh trên xe.” - Chị Chloe Huu đến từ bang Michigan cho biết.
Trong khi đó, NHTSA cũng đã đề xuất một quy định mới cho phép robotaxi hoạt động mà không cần lắp bàn đạp phanh. Đề xuất này hiện vẫn đang trong quá trình xem xét.
Theo Giám đốc NHTSA Jonathan Morrison, phần lớn các quy định về an toàn phương tiện hiện nay được xây dựng từ nhiều thập kỷ trước, khi mọi chiếc xe đều được giả định có người điều khiển. Vì vậy, nhiều trang bị như vô-lăng, cần gạt nước hay gương chiếu hậu có thể không còn cần thiết đối với xe tự lái hoàn toàn. Theo ông Morrison, NHTSA đang điều chỉnh các quy định để phù hợp với sự phát triển của công nghệ, đồng thời vẫn duy trì cơ chế giám sát chặt chẽ nhằm bảo đảm an toàn.
Lo ngại về mức độ an toàn
Dù vậy, kế hoạch của Zoox vẫn vấp phải sự hoài nghi từ một số tổ chức an toàn giao thông.
Tổ chức Vận động vì An toàn Đường bộ và Ô tô (Advocates for Highway and Auto Safety) cho rằng Zoox chưa cung cấp đầy đủ dữ liệu chứng minh các phương tiện không có vô-lăng và bàn đạp điều khiển có thể vận hành an toàn trên đường công cộng.
Theo cố vấn pháp lý Peter Kurdock, hồ sơ của doanh nghiệp chủ yếu đưa ra các cam kết nhưng thiếu những bằng chứng cụ thể để chứng minh hiệu quả cũng như mức độ an toàn của công nghệ.
Ông Morrison thừa nhận robotaxi từng gặp một số sự cố như dừng giữa đường, gặp khó khăn khi rời bãi đỗ xe hoặc xử lý chưa phù hợp trong một số tình huống. Tuy nhiên, NHTSA đã tiến hành điều tra, yêu cầu triệu hồi và áp dụng các biện pháp khắc phục khi phát hiện phương tiện tự lái vượt xe buýt đưa đón học sinh hoặc cản trở lực lượng cứu hộ. Theo ông, công nghệ tự lái cũng mang lại nhiều lợi thế khi không chịu tác động của các yếu tố như mất tập trung hoặc điều khiển phương tiện sau khi sử dụng rượu, bia.
Trong khi đó, Viện Bảo hiểm An toàn Đường cao tốc Mỹ (IIHS) cho rằng dữ liệu hiện có vẫn chưa đủ để đánh giá chính xác mức độ an toàn của robotaxi. Phần lớn doanh nghiệp không công bố tổng quãng đường các phương tiện tự lái đã vận hành, khiến việc tính toán tỷ lệ tai nạn gần như không thể thực hiện.
Zoox và Tesla hiện đang nỗ lực thu hẹp khoảng cách với Waymo, công ty thuộc tập đoàn Alphabet và hiện là doanh nghiệp dẫn đầu thị trường robotaxi tại Mỹ với dịch vụ đang hoạt động tại nhiều thành phố.
Giám đốc điều hành Zoox Aicha Evans cho rằng việc được cấp phép là một cột mốc quan trọng đối với ngành xe tự lái, đồng thời khẳng định doanh nghiệp vẫn đặt tiêu chuẩn an toàn lên hàng đầu.
Amazon đặt mục tiêu sản xuất khoảng 10.000 robotaxi mỗi năm tại nhà máy gần Thung lũng Silicon nhằm cạnh tranh với Waymo. Tập đoàn này đã chi 1,2 tỷ USD để mua lại Zoox.
Trong giai đoạn đầu, Zoox chỉ được phép triển khai tối đa 2.500 xe không có vô-lăng trong vòng hai năm tới để tiếp tục chứng minh mức độ an toàn của công nghệ. Theo Zoox, hơn nửa triệu lượt hành khách đã trải nghiệm dịch vụ robotaxi của hãng.
Tuy nhiên, giới chuyên gia cho rằng việc mở rộng dịch vụ robotaxi trên quy mô lớn vẫn sẽ phụ thuộc vào khả năng chứng minh mức độ an toàn của công nghệ trong thực tế, cũng như việc hoàn thiện khung pháp lý để theo kịp tốc độ phát triển của ngành xe tự hành.
