Thành phố Nagasaki ngày 9/8 đã tổ chức lễ tưởng niệm 81 năm vụ Mỹ ném bom nguyên tử xuống thành phố, với lời kêu gọi mạnh mẽ từ Thị trưởng Shiro Suzuki phản đối tư tưởng dựa vào răn đe hạt nhân. Ông đồng thời đề nghị Chính phủ Nhật Bản tiếp tục tuân thủ ba nguyên tắc phi hạt nhân thời hậu chiến trong bối cảnh nước này đang điều chỉnh chính sách quốc phòng.
Phát biểu tại buổi lễ, Thị trưởng Nagasaki Shiro Suzuki gọi vũ khí hạt nhân là “cái ác tuyệt đối”, đồng thời bác bỏ quan điểm cho rằng sở hữu vũ khí hạt nhân có thể giúp ngăn chặn các cuộc tấn công.
Theo ông Suzuki, các vụ ném bom nguyên tử xuống Hiroshima và Nagasaki đã chứng minh rằng con người hoàn toàn có thể vượt qua giới hạn sử dụng loại vũ khí này.
Ông Suzuki cũng kêu gọi lãnh đạo các quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân và những nước dựa vào hạt nhân phải nhìn nhận thực tế rằng càng phụ thuộc vào răn đe hạt nhân, nguy cơ xảy ra chiến tranh hạt nhân càng gia tăng.
Lễ tưởng niệm diễn ra trong thời điểm Chính phủ của Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi đang xem xét điều chỉnh chính sách quốc phòng nhằm tăng cường hơn nữa năng lực tấn công của quân đội. Trong đó có khả năng chính quyền của bà Takaichi có thể nới lỏng nguyên tắc thứ ba trong chính sách phi hạt nhân.
Ba nguyên tắc phi hạt nhân của Nhật Bản gồm không sở hữu, không sản xuất và không cho phép đưa vũ khí hạt nhân vào lãnh thổ.
Tham dự lễ tưởng niệm, bà Takaichi tái khẳng định Nhật Bản sẽ theo đuổi “cách tiếp cận thực tế và thực dụng” hướng tới một thế giới không có vũ khí hạt nhân. Tuy nhiên, cũng như tại lễ tưởng niệm ở Hiroshima, bà không tái khẳng định rõ ràng cam kết đối với cả ba nguyên tắc phi hạt nhân.
Bà Takaichi cho biết chính sách của Nhật Bản là tiếp tục hoạt động trong khuôn khổ Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT). Chính phủ sẽ cân nhắc cách tiếp cận đối với Hiệp ước Cấm vũ khí hạt nhân dựa trên điều gì là hiệu quả nhất để vừa bảo đảm an ninh quốc gia, vừa thúc đẩy giải trừ hạt nhân.
Lễ tưởng niệm tại Công viên Hòa bình Nagasaki có sự tham dự của đại diện hơn 90 quốc gia. Những người tham dự dành một phút mặc niệm lúc 11 giờ 2 phút, đúng thời điểm máy bay B-29 của Mỹ thả quả bom plutonium có biệt danh “Fat Man” xuống thành phố Nagasaki ngày 9/8/1945.
Vụ ném bom Nagasaki khiến khoảng 70.000 người thiệt mạng. Ba ngày trước đó, vụ ném bom Hiroshima khiến khoảng 140.000 người tử vong.
