Tại Kỳ họp thứ 6, HĐND tỉnh khoá XV, đại biểu Phạm Thanh Thúy, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ, Chủ tịch Hội Nông dân xã Quảng Hà chất vấn: Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, nhiều nhiệm vụ quản lý quy hoạch, kiến trúc và trật tự xây dựng được phân cấp cho cấp xã. Đề nghị Giám đốc Sở Xây dựng cho biết trách nhiệm của Sở trong việc thẩm định, hướng dẫn, kiểm tra, giám sát và kiểm soát việc tổ chức thực hiện của chính quyền cấp xã được thể hiện như thế nào? Sở Xây dựng có giải pháp gì để không xảy ra tình trạng điều chỉnh quy hoạch tùy tiện, thiếu sự đồng bộ, kết nối giữa quy hoạch liên xã, liên vùng?
Về nội dung này, Giám đốc Sở Xây dựng trả lời như sau:
Về trách nhiệm của Sở Xây dựng đối với chính quyền cấp xã: Dù nhiệm vụ quản lý được phân cấp, Sở Xây dựng vẫn giữ vai trò chủ trì quản lý nhà nước về quy hoạch và kiến trúc trên toàn tỉnh để đảm bảo tính thống nhất, cụ thể:
Công tác thẩm định: Sở Xây dựng chịu trách nhiệm thẩm định các quy hoạch phân khu đô thị, quy hoạch chung xã do UBND các xã tổ chức lập trước khi trình UBND tỉnh phê duyệt. Quá trình này đảm bảo các quy hoạch cấp xã tuân thủ nghiêm ngặt định hướng không gian, hạ tầng kỹ thuật và các chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật của Quy hoạch chung đô thị Quảng Ninh.
Hướng dẫn và kiểm soát kỹ thuật: Sở hướng dẫn cấp xã trong việc khớp nối hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và không gian ngầm để đảm bảo tính đồng bộ. Các quy chuẩn, tiêu chuẩn về tầng cao, mật độ xây dựng và khoảng lùi đều được Sở cụ thể hóa trong Quy chế quản lý kiến trúc đô thị Quảng Ninh để cấp xã căn cứ thực hiện.
Kiểm tra và giám sát thực thi: Định kỳ hàng năm, chính quyền cấp xã có trách nhiệm đánh giá tình hình thực hiện quy hoạch và gửi báo cáo về Sở Xây dựng trước ngày 20/12. Sở sẽ tổng hợp, kiểm tra và báo cáo Chủ tịch UBND tỉnh về sự phù hợp của các dự án tại địa phương đối với Quy hoạch chung.
Kiểm soát trật tự xây dựng: Sở Xây dựng chịu trách nhiệm về các giải pháp quản lý, kiểm soát phát triển đô thị, đồng thời giám sát việc chính quyền cấp xã thực hiện quyền hạn trong lĩnh vực quản lý nhà nước của ngành.
Để tránh tình trạng điều chỉnh quy hoạch cục bộ, thiếu kết nối liên xã, liên vùng, Sở Xây dựng thực hiện các giải pháp căn cơ sau:
Kiểm soát chặt chẽ công tác quy hoạch đô thị và nông thôn, không để xảy ra điều chỉnh quy hoạch tùy tiện. Đây là yêu cầu có tính nguyên tắc. Mọi việc điều chỉnh quy hoạch phải tuân thủ đầy đủ căn cứ, điều kiện, trình tự, thủ tục theo quy định của Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn và các văn bản hướng dẫn thi hành; bảo đảm tính ổn định, đồng bộ của hệ thống quy hoạch, phù hợp với Quảng Ninh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050; Quy hoạch chung đô thị tỉnh Quảng Ninh đến năm 2050 tầm nhìn đến năm 2075 và các quy hoạch cấp trên.
Thiết lập "khung hạ tầng cứng" không thể thay đổi: Sở Xây dựng trực tiếp tổ chức lập các quy hoạch chuyên ngành hạ tầng kỹ thuật (giao thông, cấp nước, cao độ nền, thoát nước) và quy hoạch không gian ngầm trên phạm vi toàn tỉnh. Đây là bộ khung bắt buộc mà các quy hoạch chung xã và quy hoạch phân khu phải tuân thủ, không được tùy tiện điều chỉnh làm đứt gãy sự kết nối liên vùng.
Sở Xây dựng sẽ tiếp tục thực hiện nghiêm công tác thẩm định chuyên môn đối với các đồ án thuộc thẩm quyền; tăng cường kiểm tra việc tổ chức thực hiện quy hoạch sau khi được phê duyệt; đồng thời yêu cầu các địa phương công khai đầy đủ thông tin quy hoạch để người dân, doanh nghiệp thuận lợi trong tiếp cận, giám sát và thực hiện.
Cơ chế báo cáo và xử lý vướng mắc tách biệt: Mọi bất cập, khó khăn hoặc nhu cầu điều chỉnh quy hoạch phải được địa phương báo cáo bằng văn bản riêng, không lồng ghép trong báo cáo định kỳ để Sở Xây dựng thẩm định kỹ lưỡng và trình UBND tỉnh xem xét, tránh việc điều chỉnh thiếu kiểm soát.
Chuyên nghiệp hóa công tác lập quy hoạch phân khu: Thay vì giao cho các địa phương tự thực hiện manh mún, UBND tỉnh giao cho Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực I (với sự phối hợp kỹ thuật của Sở Xây dựng) tổ chức lập các quy hoạch phân khu cấp tỉnh. Điều này đảm bảo tính chuyên môn cao, tránh xung đột lợi ích địa phương và đảm bảo sự liên kết chặt chẽ giữa các phân khu.
Số hóa và công khai quy hoạch (GIS): Sở Xây dựng đang đẩy mạnh xây dựng nền tảng quản trị môi trường và quy hoạch số toàn tỉnh dựa trên dữ liệu GIS. Việc số hóa giúp mọi thay đổi quy hoạch đều được cập nhật tức thời, dễ dàng giám sát, đối chiếu và công khai tới người dân, nhà đầu tư để tránh việc điều chỉnh "ngầm".
Tuân thủ hệ sinh thái phát triển thống nhất: Mọi sự điều chỉnh hoặc phát triển mới phải bám sát cấu trúc "3 hành lang phát triển, 4 vùng kinh tế xã hội, 5 trung tâm động lực" đã được phê duyệt, đảm bảo Quảng Ninh phát triển theo mô hình đa cực, đa trung tâm nhưng vẫn là một hệ sinh thái đồng bộ.
Bên cạnh các giải pháp trên, Sở Xây dựng sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành, địa phương, đồng thời phát huy vai trò giám sát của Hội đồng nhân dân, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, các cơ quan báo chí và đặc biệt là sự giám sát của nhân dân. Mọi phản ánh của cử tri liên quan đến công tác quy hoạch, kiến trúc và trật tự xây dựng sẽ được tiếp nhận, kiểm tra và xử lý kịp thời, công khai theo quy định.
