Vài ngày sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố thỏa thuận dầu mỏ với Venezuela, Nhà Trắng ngày 31/8 đã cung cấp thêm một số chi tiết về kế hoạch khai thác và khôi phục ngành dầu khí của quốc gia Nam Mỹ này.
Theo Nhà Trắng, Mỹ sẽ hợp tác với công ty dầu mỏ North American Blue Energy Partners (NABEP) để thành lập một công ty tư nhân theo mô hình liên doanh, trong khuôn khổ kế hoạch của Tổng thống Trump nhằm khai thác nguồn dầu mỏ khổng lồ của Venezuela.
Thỏa thuận sẽ trao cho công ty này quyền khai thác 17 mỏ dầu trong thời hạn 100 năm, với tổng trữ lượng đã được chứng minh khoảng 65 tỷ thùng. Nhà Trắng cho biết nhiều mỏ trong số này trước đây thuộc sở hữu của các công ty Nga hoặc Trung Quốc.
Một trong những điểm đáng chú ý là Lầu Năm Góc sẽ sở hữu 35% cổ phần trong công ty liên doanh, trong khi Bộ Ngoại giao Mỹ được đảm bảo quyền mua 20% sản lượng dầu của công ty với giá vốn.
NABEP thuộc sở hữu của doanh nhân Venezuela Alejandro Betancourt, hiện là nhà khai thác dầu lớn thứ hai tại Venezuela, sau Chevron. Công ty này cam kết đầu tư 100 tỷ USD để xây dựng cơ sở hạ tầng dầu khí mới.
Nhà Trắng cho rằng thỏa thuận sẽ không làm phát sinh chi phí đối với chính phủ Mỹ. Phía Mỹ cũng sẽ có quyền phủ quyết đối với các thành viên hội đồng quản trị, trong đó đa số thành viên là công dân Mỹ.
Thỏa thuận chưa thể giúp giá xăng Mỹ giảm ngay
Tổng thống Trump đã thúc đẩy việc gia tăng sản lượng dầu tại Venezuela kể từ tháng 1, sau khi Mỹ tiến hành chiến dịch quân sự bắt giữ Tổng thống Venezuela khi đó là Nicolás Maduro với các cáo buộc liên bang liên quan đến khủng bố ma túy và buôn bán ma túy.
Ông Trump từng cho rằng thỏa thuận mới sẽ giúp giảm giá xăng tại Mỹ. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo việc khôi phục ngành năng lượng xuống cấp của Venezuela có thể mất nhiều năm.
Ngay cả Tổng thống Trump cũng thừa nhận người dân Mỹ sẽ chưa thể thấy giá nhiên liệu giảm ngay lập tức. Khi được hỏi về thời điểm giá xăng có thể giảm, ông cho biết có thể sẽ phải chờ một thời gian, đồng thời bác bỏ nhận định rằng quá trình này có thể kéo dài nhiều năm.
Quyền Tổng thống Venezuela Delcy Rodríguez ủng hộ thỏa thuận, cho rằng đây là cơ hội hiện đại hóa ngành dầu khí và đẩy nhanh quá trình phục hồi sản xuất. Trước những chỉ trích rằng thỏa thuận trao quá nhiều nguồn tài nguyên của Venezuela cho Mỹ, bà Rodríguez khẳng định chủ quyền của Venezuela vẫn được bảo đảm.
Thỏa thuận đặt ra nhiều câu hỏi tại Quốc hội Mỹ
Hạ nghị sĩ Rick Crawford, Chủ tịch Ủy ban Tình báo Hạ viện, cho biết ông muốn chính quyền Trump sớm cung cấp thêm thông tin về thỏa thuận.
Trong khi đó, Thượng nghị sĩ Dân chủ Jack Reed, thành viên cấp cao của Ủy ban Quân vụ Thượng viện, phản đối việc sử dụng quân đội Mỹ để tham gia một dự án dầu mỏ tư nhân và yêu cầu chính quyền giải thích đầy đủ cơ sở pháp lý của thỏa thuận.
Những tranh luận này diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Trump gặp các doanh nghiệp lọc dầu lớn và nhỏ của Mỹ ngày 1/9 để thảo luận về việc tăng năng lực lọc dầu thành xăng.
Theo Hiệp hội Ô tô Mỹ AAA, giá xăng trung bình tại Mỹ hiện ở mức 4,08 USD/gallon (1 gallon = 3,78 lít) , tăng 28% so với một năm trước, trong bối cảnh xung đột với Iran khiến giá nhiên liệu tăng cao.
Nhà Trắng cho rằng việc xây dựng thêm các nhà máy lọc dầu và mở rộng công suất của những cơ sở hiện có sẽ giúp giảm giá cho người tiêu dùng về lâu dài. Chính quyền Trump cũng cho rằng Mỹ cần thêm năng lực lọc dầu để xử lý nguồn dầu thô từ Venezuela.
