Những người thầy "chắp cánh" đam mê nghệ thuật

Đằng sau mỗi tài năng nghệ thuật được phát hiện, bồi dưỡng là sự tận tâm, kiên trì và tình yêu nghề của những người thầy. Không chỉ truyền dạy kiến thức, kỹ năng chuyên môn, các giáo viên giảng dạy nghệ thuật còn là người khơi nguồn cảm hứng, khuyến khích học sinh tự tin thể hiện cá tính, tài năng, nuôi dưỡng đam mê trên hành trình theo đuổi nghệ thuật.

Khơi dậy đam mê nghệ thuật

Đối với nhiều thế hệ thanh, thiếu nhi Quảng Ninh, Cung Văn hóa thanh thiếu nhi thành phố là “mái nhà chung” thân thuộc để học tập, giao lưu, rèn luyện năng khiếu nghệ thuật. Gắn bó với nơi đây suốt 24 năm qua, thầy Nguyễn Quốc Trường (SN 1968), Phó Giám đốc Cung Văn hóa thanh thiếu nhi thành phố, đã dành nhiều tâm huyết cho công tác giảng dạy, phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu âm nhạc cho các thế hệ học trò.

Những ngày đầu gắn bó với Cung, điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ giảng dạy còn nhiều thiếu thốn, hoạt động đào tạo năng khiếu chưa có nền tảng. Bằng kiến thức chuyên môn và tình yêu âm nhạc, thầy Trường đã bắt tay xây dựng giáo án, hệ thống hóa những kiến thức thanh nhạc cơ bản, từng bước đưa hoạt động giảng dạy vào nền nếp, tạo cơ sở cho việc phát triển các lớp năng khiếu âm nhạc.

Nhớ lại những ngày đầu đứng lớp, thầy Trường chia sẻ: Trước đây, việc dạy nhạc chỉ có viên phấn trắng, bảng đen và chiếc đàn organ. Với mỗi bản nhạc, thầy phải tự chép lên bảng, hướng dẫn từng nốt để học sinh nhận biết, tập đọc và luyện hát. Qua từng giờ học, buổi tập luyện, tôi chú trọng khơi gợi sự hứng thú, khuyến khích học sinh mạnh dạn thể hiện khả năng, từ đó phát hiện những em có tố chất để tiếp tục bồi dưỡng chuyên sâu. Với người làm nghề giáo, niềm vui lớn nhất là được nhìn thấy học trò trưởng thành, ngày càng tiến bộ và tự tin thể hiện mình trên sân khấu. Đặc biệt, có những em sau này tiếp tục theo đuổi con đường nghệ thuật, trở thành ca sĩ chuyên nghiệp, giáo viên âm nhạc. Đó cũng là động lực để tôi thêm yêu và gắn bó với công việc giảng dạy”.

Dù nhiều năm nay tập trung cho công tác quản lý tại Cung, không còn trực tiếp đứng lớp thường xuyên, thầy Trường vẫn dành thời gian cùng các giáo viên trong tổ chuyên môn xây dựng, điều chỉnh giáo án phù hợp với xu hướng âm nhạc và cách tiếp cận của giới trẻ; tham gia dàn dựng, biên đạo các tiết mục nghệ thuật phục vụ chương trình, hội thi, liên hoan ở nhiều cấp. Dấu ấn của thầy được thể hiện qua nhiều thành tích nổi bật, trong đó có Liên hoan Giai điệu Sơn ca năm 2020 do Đài Tiếng nói Việt Nam tổ chức. Ngay lần đầu tiên tham gia, các tiết mục do thầy Trường dàn dựng đã góp phần giúp Cung Văn hóa thanh thiếu nhi giành giải Nhất toàn đoàn.

Đặc biệt, tình yêu dành cho âm nhạc thiếu nhi còn được thầy Trường gửi gắm qua những sáng tác của mình. Đến nay, thầy đã sáng tác gần 50 ca khúc, trong đó có nhiều tác phẩm được sử dụng trong các hội thi, liên hoan tiếng hát thiếu nhi. Tiêu biểu như: “Em lớn lên trên đất mỏ anh hùng”, “Dế mèn phiêu lưu”, “Yêu sao non nước Việt Nam”, “Carnaval Hạ Long”, "Tên Than"... Trong đó, có 30 bài hát được in trong tuyển tập 150 bài hát "Thiếu nhi Quảng Ninh ca hát” của Hội đồng đội tỉnh Quảng Ninh, xuất bản năm 2016. Những sáng tác ấy vừa là chất liệu phục vụ hoạt động giáo dục nghệ thuật, vừa góp phần bồi đắp tình yêu quê hương, đất nước trong tâm hồn trẻ thơ với giai điệu trong sáng, ca từ giàu hình ảnh.

Tận tâm bồi dưỡng những tài năng trẻ

Những ngày đầu tháng 11, niềm vui đến sớm với cô giáo Lê Thị Thu (SN 1980), Tổ Thanh nhạc, Khoa Nghệ thuật, Du lịch và Dịch vụ, Trường Trung cấp Nghệ thuật và Thể thao Quảng Ninh, khi cả 4 học sinh do cô trực tiếp giảng dạy đã đạt 2 giải Nhất, 2 giải Nhì và 2 giải Khuyến khích tại Cuộc thi hát “Giai điệu Xanh” do Cung Văn hóa thanh thiếu nhi thành phố phối hợp với Nhà hát Nhạc, Vũ kịch Việt Nam và Báo và phát thanh, truyền hình Quảng Ninh tổ chức. Kết quả này là sự ghi nhận cho nỗ lực rèn luyện của học sinh, đồng thời cũng là niềm vui đối với người giáo viên đã đồng hành, hướng dẫn các em trong suốt quá trình học tập.

Tình yêu nghệ thuật của cô Thu được nuôi dưỡng từ nhỏ qua những hoạt động văn nghệ tại trường học. Sau khi tốt nghiệp THPT, Lê Thị Thu theo học tại Trường Trung cấp Văn hóa, Nghệ thuật và Du lịch Quảng Ninh, từng bước phát triển năng khiếu và nuôi dưỡng ước mơ gắn bó với âm nhạc. Tiếp tục con đường học tập, năm 2018, cô Thu tốt nghiệp thạc sĩ chuyên ngành Biểu diễn thanh nhạc tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam.

Từ trải nghiệm của bản thân, cô Thu nhận thấy năng khiếu là nền tảng còn để theo đuổi nghệ thuật chuyên nghiệp, mỗi người cần có ý chí, sự kiên trì và quá trình khổ luyện lâu dài. Vì vậy, trong giảng dạy, cô luôn kết hợp rèn luyện kỹ thuật thanh nhạc với bồi dưỡng khả năng cảm thụ, tư duy âm nhạc, định hình phong cách biểu diễn và cá tính nghệ thuật cho từng học sinh.

Quá trình giảng dạy cũng như đồng hành cùng học sinh tham gia các cuộc thi, hội diễn, cô Thu luôn chú ý phát hiện những em có tố chất nổi trội, từ đó định hướng và bồi dưỡng để các em có cơ hội theo đuổi con đường nghệ thuật chuyên nghiệp. Từ đây nhiều học sinh đã trưởng thành, tự tin khẳng định khả năng tại các sân chơi nghệ thuật, không ít em đạt thành tích cao tại các cuộc thi âm nhạc trong và ngoài thành phố.

Trong số những học sinh được cô Thu dìu dắt có Phạm Anh Thư, lớp Trung cấp thanh nhạc K19, Trường Trung cấp Nghệ thuật và Thể thao Quảng Ninh, gương mặt đạt nhiều thành tích tại các cuộc thi âm nhạc. Anh Thư chia sẻ: Những kiến thức và phương pháp giảng dạy của cô Thu đã giúp em phát huy năng khiếu, tự tin hơn trong cách thể hiện ca khúc và bản lĩnh khi đứng trên sân khấu. Không chỉ truyền đạt kỹ thuật, cô còn luôn đồng hành, động viên, góp ý để em hoàn thiện khả năng biểu diễn. Nhờ đó, em đã giành giải Nhất Yoshine Music Festival toàn quốc năm 2026 do Hội Nhạc sĩ Việt Nam phối hợp với Viện Khoa học Giáo dục Yoshine Melody tổ chức và gần đây là giải Nhất Cuộc thi hát “Giai điệu Xanh”.

Gìn giữ và trao truyền nghệ thuật múa dân gian

Không chỉ tận tâm truyền dạy kiến thức, kỹ năng chuyên môn, nhiều giáo viên giảng dạy nghệ thuật còn chủ động nghiên cứu, sáng tạo và tìm tòi những hướng đi mới trong đào tạo. Tại Tổ múa, Khoa Nghệ thuật, Du lịch và Dịch vụ, Trường Trung cấp Nghệ thuật và Thể thao Quảng Ninh, cô Nguyễn Thị Thanh Huyền (SN 1983) là một trong những giáo viên dành nhiều tình yêu, tâm huyết cho nghệ thuật múa truyền thống.

Đến với múa từ năm 15 tuổi theo định hướng của mẹ, nhưng càng học, cô càng say mê và gắn bó với bộ môn nghệ thuật này. Niềm đam mê ấy đã thôi thúc cô Huyền không ngừng học tập, trau dồi chuyên môn, hoàn thành chương trình thạc sĩ chuyên ngành Nghệ thuật sân khấu tại Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh năm 2024.

Trong giảng dạy, cô Huyền luôn kết hợp rèn luyện kỹ thuật chuyên môn với bồi dưỡng khả năng cảm thụ văn hóa và tư duy sáng tạo cho học sinh. Bởi theo cô, mỗi điệu múa dân gian không chỉ là những động tác hình thể mà còn chứa đựng câu chuyện về đời sống, phong tục và tâm hồn cộng đồng. Vì vậy, người học cần hiểu được giá trị văn hóa ẩn sau từng động tác, từ đó biểu diễn bằng sự cảm nhận và tình yêu, thay vì chỉ tái hiện kỹ thuật một cách máy móc.

Đặc biệt, cô Huyền còn dành nhiều tâm sức cho nghiên cứu khoa học với mong muốn góp phần bảo tồn, phát huy nghệ thuật múa dân gian của đồng bào các dân tộc TP Quảng Ninh. Tháng 7/2026, cô hoàn thành đề tài “Nghiên cứu, dàn dựng và biểu diễn chương trình thực nghiệm múa Quảng Ninh ký họa”. Đây là công trình đầu tiên tại Quảng Ninh nghiên cứu chuyên sâu về nghệ thuật múa dân gian thể hiện sự kết hợp giữa sưu tầm, nghiên cứu, hệ thống hóa tư liệu với quá trình dàn dựng, biểu diễn thực nghiệm. Những chất liệu văn hóa được nghiên cứu không dừng lại trên trang tư liệu mà tiếp tục được chuyển tải thành ngôn ngữ múa, góp phần làm phong phú đời sống nghệ thuật và mở ra hướng tiếp cận mới trong công tác đào tạo cũng như bảo tồn văn hóa.

Theo đó, tình yêu với nghệ thuật truyền thống được cô Huyền gửi gắm qua nhiều tác phẩm biên đạo múa lấy cảm hứng từ văn hóa các dân tộc trên địa bàn thành phố. Tiêu biểu như các tác phẩm về dân tộc Tày: “Hương rừng”, “Hoa của núi”, “Mạch Then”; dân tộc Dao: “Sắc màu chợ phiên”, “Ngày hội bản Dao”, “Huyền tích người Dao”; dân tộc Sán Chay: “Âm vang Tang Sành”, “Ngày hội biên cương”... Nhiều tác phẩm đã để lại dấu ấn tại các cuộc thi, hội diễn nghệ thuật cấp Trung ương và địa phương, mang về cho cô những giải thưởng đáng ghi nhận.

Cô Huyền chia sẻ: Gìn giữ nghệ thuật múa dân gian không có nghĩa là chỉ lưu giữ những gì thuộc về quá khứ, mà quan trọng hơn là làm thế nào để những giá trị ấy tiếp tục được hiện diện trong đời sống hôm nay. Muốn làm được điều đó, người dạy múa phải giúp học sinh hiểu được cội nguồn văn hóa, cảm nhận được vẻ đẹp của di sản và biết sáng tạo trên chính nền tảng truyền thống. Khi thế hệ trẻ thực sự yêu, hiểu và muốn tiếp nối thì nghệ thuật dân gian mới có thể được trao truyền một cách bền vững.

Bằng tình yêu nghề, sự tận tâm và tinh thần không ngừng sáng tạo, những người thầy đang âm thầm vun đắp tình yêu nghệ thuật, phát hiện và bồi dưỡng những năng khiếu trẻ. Chính sự đồng hành, dìu dắt của các thầy cô sẽ tiếp thêm động lực để những đam mê được nuôi dưỡng, những tài năng có cơ hội tỏa sáng, góp phần tiếp nối và lan tỏa các giá trị nghệ thuật trong đời sống hôm nay.