Không chỉ cần cù, chịu khó, nông dân Quảng Ninh hôm nay còn chủ động đổi mới tư duy, mạnh dạn ứng dụng khoa học, công nghệ vào sản xuất, kinh doanh, nâng cao giá trị nông sản. Trong 63 gương mặt được tôn vinh danh hiệu “Nông dân Quảng Ninh xuất sắc” năm 2026, nhiều người đã nhạy bén nắm bắt xu thế mới, biến công nghệ thành động lực phát triển kinh tế, hướng tới sản xuất hiệu quả và bền vững.
Chị Phạm Thị Nguyệt Dung, chủ trang trại trứng gà Tân An (phường Hà An) chủ động áp dụng công nghệ số vào quản lý, vận hành trang trại nuôi gà. Ảnh: Nguyễn Dung
Từ năm 2023, chị Phạm Thị Nguyệt Dung, chủ trang trại trứng gà Tân An (phường Hà An), đã ứng dụng công nghệ số vào quản lý, vận hành trang trại. Thay vì tổng hợp, đối chiếu thông tin thủ công, hiện nay dữ liệu về sản xuất, hàng tồn, tiêu thụ và công nợ đã được cập nhật trên cùng hệ thống, giúp chị theo dõi sát hoạt động kinh doanh, kịp thời điều chỉnh kế hoạch. Cách làm này từng bước đưa việc quản lý từ dựa chủ yếu vào kinh nghiệm sang điều hành trên cơ sở dữ liệu và nhu cầu thị trường.
Hiện trang trại duy trì sản lượng khoảng 50.000 quả trứng mỗi ngày, doanh thu hằng năm khoảng 60 tỷ đồng, tạo việc làm thường xuyên cho hàng chục lao động địa phương. Bên cạnh trứng tươi, chị Dung còn phát triển các sản phẩm chế biến, đa dạng hóa hàng hóa, nâng cao giá trị và sức cạnh tranh trên thị trường.
Nếu công nghệ giúp chị Dung quản lý sản xuất hiệu quả hơn, thì với chị Nguyễn Thúy Hà, Giám đốc HTX Nông - Lâm - Ngư nghiệp Việt Hưng (phường Hoành Bồ), công nghệ còn là chìa khóa mở rộng thị trường. Nhận thấy sản phẩm tốt cần đi cùng cách tiếp cận khách hàng phù hợp, chị Hà từng bước đưa nông sản địa phương lên các nền tảng trực tuyến, từ giới thiệu sản phẩm, tương tác đến tiếp nhận đơn hàng. Tại gian hàng Trung tâm hỗ trợ chuyển đổi số chợ Hạ Long 1, chị trực tiếp livestream quảng bá những sản phẩm đặc trưng như: Ổi Hoành Bồ, khau nhục, gà đồi Sơn Dương, gạo tẻ nương, trà hoa vàng. Theo chị Hà, khoảng 60% sản lượng của HTX được tiêu thụ qua các kênh trực tuyến. Đơn vị hiện có 7 sản phẩm OCOP, gồm 2 sản phẩm đạt 4 sao và 5 sản phẩm đạt 3 sao. Việc kết hợp quảng bá trên nền tảng số với mã QR truy xuất nguồn gốc giúp HTX tiếp cận thêm khách hàng, tăng tính minh bạch và củng cố niềm tin đối với sản phẩm.
Chị Nguyễn Thúy Hà, Giám đốc HTX Nông - Lâm - Ngư nghiệp Việt Hưng, livestream bán nông sản tại Trung tâm hỗ trợ chuyển đổi số chợ Hạ Long 1.
Còn ở đặc khu Vân Đồn, ông Nguyễn Sỹ Bính, hội viên Hội Nông dân, thành viên HTX Nuôi trồng thủy sản đảo Phất Cờ, cũng là một điển hình mạnh dạn đổi mới cách làm. Phát huy lợi thế vùng biển, ông phát triển mô hình nuôi trồng thủy sản kết hợp dịch vụ du lịch, trải nghiệm trên diện tích khoảng 15ha. Các đối tượng nuôi chủ lực gồm cá song, hàu, ngao hoa, với tổng sản lượng khoảng 85 tấn mỗi năm, doanh thu từ 5-10 tỷ đồng. Mô hình tạo việc làm thường xuyên cho khoảng 30 lao động và 20 lao động thời vụ, với thu nhập bình quân 10-12 triệu đồng/người/tháng.
Không chỉ dựa vào kinh nghiệm, ông Bính từng bước ứng dụng khoa học, công nghệ vào quản lý vùng nuôi. Công nghệ IoT được sử dụng để giám sát môi trường nước; hệ thống lồng bè được cải tiến bằng vật liệu thân thiện với môi trường; các loài thủy sản được nuôi ghép nhằm tận dụng nguồn dinh dưỡng tự nhiên, giảm tác động đến môi trường và nâng cao hiệu quả sản xuất. Việc kết hợp nuôi biển với du lịch trải nghiệm còn mở thêm hướng khai thác giá trị kinh tế biển, gắn sản xuất với dịch vụ.
Mỗi người nông dân lựa chọn một cách đi riêng, nhưng đều gặp nhau ở tinh thần chủ động đổi mới, mạnh dạn tiếp cận công nghệ, nắm bắt nhu cầu thị trường để nâng cao giá trị sản phẩm và hiệu quả kinh doanh. Khi công nghệ trở thành công cụ thiết thực trong tay người nông dân, nông nghiệp không chỉ được tổ chức chuyên nghiệp hơn mà còn có thêm động lực nâng cao sức cạnh tranh, thích ứng với xu thế mới và phát triển bền vững.
