Trong xu thế phát triển nông nghiệp xanh, an toàn và thân thiện môi trường, Quảng Ninh đang từng bước thúc đẩy chuyển đổi phương thức sản xuất theo hướng hữu cơ; góp phần nâng cao giá trị nông sản, bảo vệ môi trường sinh thái và tạo sinh kế ổn định cho người dân.
Tại xã Quảng Tân, cây quế đang được người dân phát triển theo hướng sản xuất hữu cơ, từng bước thay đổi tập quán canh tác truyền thống. Thay vì phụ thuộc vào phân bón và thuốc bảo vệ thực vật hóa học, bà con chuyển sang sử dụng phân bón từ chất thải chăn nuôi, phụ phẩm nông nghiệp kết hợp men vi sinh ủ hoai mục. Công tác làm cỏ, phòng trừ sâu bệnh chủ yếu thực hiện bằng biện pháp thủ công và các chế phẩm sinh học. Lớp thảm thực vật tự nhiên dưới tán rừng được giữ lại giúp duy trì độ ẩm, cải thiện độ tơi xốp của đất, tạo điều kiện để cây quế sinh trưởng ổn định, nâng cao chất lượng sản phẩm.
Thực hiện Đề án “Phát triển nông nghiệp hữu cơ tỉnh Quảng Ninh đến năm 2025, định hướng đến năm 2030” theo Quyết định số 685/QĐ-UBND ngày 18/3/2022 của UBND tỉnh, Quảng Tân được quy hoạch trong vùng phát triển 3.000ha quế hữu cơ. Người dân được hỗ trợ tiếp cận nguồn vốn tín dụng ưu đãi, đồng thời được hướng dẫn kỹ thuật sản xuất theo phương thức trực tiếp. Hiện vùng quế hữu cơ tại các bản Tài Lý Sáy và Thanh Bình đang từng bước được mở rộng; góp phần nâng cao giá trị nông sản, tạo thu nhập ổn định cho người dân và bảo vệ hệ sinh thái rừng.
Cùng với trồng trọt, chăn nuôi hữu cơ cũng đang tạo chuyển biến rõ nét tại nhiều địa phương trong tỉnh. Gia đình ông Hoàng Văn Cường, thôn Đồng Đạm, xã Đông Ngũ, là một trong những hộ tiêu biểu với mô hình nuôi gà Tiên Yên theo hướng hữu cơ. Nhờ chủ động phòng, chống dịch bệnh và áp dụng quy trình chăm sóc theo hướng sinh học, VietGAP, đàn gà của gia đình ông Cường luôn duy trì đầu ra ổn định. Trong 6 năm qua, gia đình ông duy trì quy mô chăn nuôi từ 4.500-5.000 con gà Tiên Yên thương phẩm mỗi năm, cho thu nhập sau chi phí khoảng 300-400 triệu đồng. Ông Hoàng Văn Cường cho biết: “Gà được nuôi theo hình thức chăn thả tự nhiên. Việc sử dụng thức ăn phối trộn thảo dược giúp tăng sức đề kháng cho đàn gà, hạn chế các bệnh về hô hấp và tiêu hóa nên không cần sử dụng kháng sinh trong suốt quá trình nuôi. Gà sinh trưởng tốt, chất lượng thịt thơm ngon nên thương lái thường đến tận nơi thu mua, gia đình rất yên tâm duy trì mô hình này”.
Từ hiệu quả của các mô hình cụ thể, nông nghiệp hữu cơ đang dần khẳng định vai trò trong chiến lược phát triển nông nghiệp của tỉnh. Nhằm tạo nền tảng cho lĩnh vực này phát triển lâu dài, năm 2023, Quảng Ninh đã ban hành Đề án “Phát triển nông nghiệp hữu cơ tỉnh Quảng Ninh đến năm 2025, định hướng đến năm 2030” với mục tiêu xây dựng nền nông nghiệp bền vững, nâng cao năng suất và khả năng cạnh tranh của nông sản. Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của đề án là khuyến khích phát triển các sản phẩm hữu cơ đạt tiêu chuẩn và được cấp chứng nhận, qua đó nâng cao giá trị và thương hiệu sản phẩm. Thực tế cho thấy, sản phẩm nông nghiệp hữu cơ thường có giá trị cao hơn từ 15-20% so với sản phẩm sản xuất theo phương thức thông thường, góp phần thúc đẩy quá trình tái cơ cấu ngành nông nghiệp của tỉnh.
Hiện toàn tỉnh đang duy trì và phát triển nhiều mô hình sản xuất nông nghiệp theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ, GlobalGAP và nông nghiệp tuần hoàn. Tổng diện tích sản xuất an toàn theo tiêu chuẩn, quy chuẩn về chất lượng và ATTP đạt 661,35ha được chứng nhận VietGAP và hữu cơ. Trong đó có 322,35ha trồng trọt gồm lúa 154,68ha, rau củ 81,7ha, cây ăn quả 53,2ha, chè 32,77ha; 329ha quế đạt chứng nhận hữu cơ và 10ha trà hoa vàng đã hoàn thành giai đoạn chuyển đổi hữu cơ. Ngoài ra, các đơn vị trong tỉnh đã được cấp 50 mã số vùng trồng với tổng diện tích trên 1.049,32ha, gồm 29 mã số phục vụ xuất khẩu và 21 mã số phục vụ tiêu thụ nội địa, cùng 6 mã số cơ sở đóng gói.
Thời gian tới, Quảng Ninh tiếp tục đẩy mạnh phát triển nông nghiệp hữu cơ, tập trung mở rộng sản xuất các sản phẩm rau, củ, quả, chè, dược liệu, gạo; chuyển đổi 55ha diện tích trồng trọt sang canh tác hữu cơ và phát triển chăn nuôi hữu cơ, phấn đấu nâng giá trị sản phẩm chăn nuôi hữu cơ tăng từ 10-15%. Cùng với đó, tỉnh tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ, thúc đẩy liên kết sản xuất, ứng dụng khoa học công nghệ, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ, tạo nền tảng phát triển nông nghiệp bền vững.
