Thú cưng mang lại niềm vui cho nhiều gia đình, nhưng tình trạng chó thả rông, gây ồn, phóng uế, thậm chí cắn người lại khiến không ít người bất an. Những chuyện xảy ra ở chung cư, công viên, đường phố đặt ra vấn đề về trách nhiệm của người nuôi với cộng đồng.
Khi thú cưng trở thành nỗi lo của nhiều người
Ngày 24/5/2026, tại khu vực S3, chung cư Sunrise (phường Bãi Cháy), bà Phan Thị Hương bị chó thả rông cắn. Theo thông tin từ UBND phường Bãi Cháy, Công an phường đã phối hợp cùng Ban Quản lý chung cư trích xuất camera, xác định chủ vật nuôi là anh Vũ Viết Minh. Anh Minh cũng đã thừa nhận thiếu sót, trực tiếp xin lỗi và cam kết không tiếp tục thả rông chó. Hai bên hòa giải, bà Hương không yêu cầu bồi thường.
Sự việc được giải quyết trong thiện chí, song nỗi lo về thú cưng, chó thả rông, thiếu kiểm soát... vẫn hiện hữu tại nhiều không gian sinh hoạt chung. Qua khảo sát tại Công viên Lán Bè, đường đi bộ bao biển Bến Đoan, Quảng trường 30/10, thậm chí ở các trung tâm thương mại, chợ, nơi tập trung đông người, vẫn có tình trạng người đưa chó đi dạo nhưng không rọ mõm, để chạy tự do, hoặc thiếu biện pháp kiểm soát.
Đây đều là những nơi đông người tập thể dục, tản bộ sáng sớm, chiều tối, có cả trẻ nhỏ và du khách. Một con chó bất ngờ sủa lớn, chạy sát người lạ cũng đủ khiến buổi đi dạo mất vui. Chưa kể tình trạng chó phóng uế trên đường dạo, bãi cỏ mà chủ nuôi không thu dọn.
Bởi vậy, không ít trường hợp người đi bộ phải né sang lối khác, phụ huynh kéo con đứng lại, người chạy bộ giảm tốc vì chó đuổi theo. Dù có chủ nuôi trấn an rằng chó nhà mình hiền, không cắn, người từng bị chó cắn, hoặc đang đưa trẻ đi chơi vẫn khó có thể yên tâm.
Chia sẻ về nỗi lo này, chị Nguyễn Kiều Anh (phường Hồng Gai) cho biết luôn phải thận trọng mỗi khi đưa trẻ nhỏ đến công viên, sân chơi: Trẻ nhỏ có thể tò mò tiến lại gần, cũng có thể giật mình bỏ chạy khi chó sủa hoặc đuổi theo. Chị Kiều Anh cho rằng chủ nuôi cần chủ động giữ chó trong tầm kiểm soát, để những buổi vui chơi của trẻ nhỏ không bị phủ bóng bởi nỗi lo mất an toàn.
Không riêng tại các điểm vui chơi, tình trạng chó thả rông còn tiềm ẩn nguy hiểm trên đường phố. Sau sự việc ở chung cư Sunrise, anh Nguyễn Thiềm (khu 7, phường Bãi Cháy) phản ánh trên facebook tại khu vực này vẫn còn nhiều chó thả rông, có khi xuất hiện về đêm, gây nguy hiểm về giao thông...
Dẫu vậy, không thể đánh đồng mọi người nuôi thú cưng. Nhiều gia đình đã chủ động giữ chó trong tầm kiểm soát, thu dọn chất thải, tránh để vật nuôi tiếp cận người lạ. Song một bộ phận chủ nuôi còn chủ quan, chưa lường hết những nguy cơ vật nuôi có thể gây ra.
Đặc biệt, khi chó chưa được tiêm phòng đầy đủ, một vết cắn có thể kéo theo nguy cơ bệnh dại, đe dọa sức khỏe, tính mạng. Điều cốt lõi vẫn là ý thức của người nuôi, bởi công viên, đường đi bộ, sân chung cư thuộc về tất cả mọi người. Khi sự tự giác chưa thành thói quen, sự nhắc nhở e là đã đủ?
Yêu thú cưng cần đi cùng trách nhiệm
Nuôi chó, mèo để bầu bạn là nhu cầu chính đáng, nhiều gia đình còn xem đó là cách dạy trẻ yêu thương động vật. Song khi bước ra khỏi cửa nhà, người nuôi cần tôn trọng không gian sinh hoạt chung. Đặc biệt ở chung cư, hành lang, thang máy, sân chơi được nhiều người sử dụng.
Giữ chó trong tầm kiểm soát, không để vật nuôi gây ồn, phóng uế, hay chạy đến chỗ đông trẻ nhỏ là cách tôn trọng những người xung quanh. Một sợi dây dắt, chiếc túi thu gom chất thải tuy đơn giản, nhưng thể hiện ý thức, trách nhiệm của người nuôi.
Trách nhiệm ấy cũng được cụ thể hóa bằng các chế tài xử phạt. Ngày 9/10/2026, tại khu Bí Trung, phường Yên Tử, lực lượng chức năng phát hiện chủ nuôi cho chó ra nơi công cộng không rọ mõm, không xích giữ, không người dắt; chó chưa tiêm phòng dại bắt buộc. UBND phường xử phạt tổng cộng 3 triệu đồng đối với 2 hành vi. Như vậy, không phải chờ chó gây thương tích mới có căn cứ xử lý vi phạm.
Luật sư Lê Cao Long (Công ty Luật Tân Long) từng lưu ý, khi chủ nuôi không tuân thủ quy định, để chó gây thương tích, hoặc thiệt hại nghiêm trọng, ngoài xử phạt hành chính và bồi thường dân sự, còn có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự tùy tính chất, hậu quả vụ việc.
Do đó, lời giải thích “chó hiền, chưa từng cắn ai” không thể là lý do để buông lỏng quản lý. Quan trọng hơn, chế tài cần được áp dụng thường xuyên để ngăn ngừa vi phạm, thay vì chỉ xử lý khi có hậu quả.
Cụ thể, theo Điều 8 Nghị định 282/2025/NĐ-CP, hành vi thả rông động vật nuôi trong đô thị, hoặc nơi công cộng bị cảnh cáo hoặc phạt 500.000-1 triệu đồng; để vật nuôi gây thương tích, hoặc thiệt hại tài sản cho người khác bị phạt 2-3 triệu đồng. Nghị định 204/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 1/8/2026, quy định phạt 1-2 triệu đồng đối với hành vi không tiêm phòng dại bắt buộc, hoặc vi phạm quy định về rọ mõm, xích giữ và người dắt chó khi đưa ra nơi công cộng.
Theo hướng dẫn của Cục Chăn nuôi và Thú y, chủ nuôi phải đeo rọ mõm cho chó, hoặc xích giữ chó và có người dắt. Trường hợp vật nuôi gây thiệt hại, trách nhiệm bồi thường còn được xem xét theo quy định của pháp luật.
Quy định đã rõ, việc kiểm tra, xử lý cũng được nhiều địa phương triển khai qua các đợt ra quân bắt giữ chó thả rông, xử phạt chủ nuôi vi phạm thời gian qua. Những nỗ lực ấy đáng ghi nhận, song điều người dân quan tâm hơn là hiệu quả sau mỗi đợt cao điểm. Bởi khi vắng lực lượng chức năng, nếu chủ nuôi vẫn thiếu tự giác thì tình trạng chó thả rông rất dễ tái diễn.
Để khắc phục, chính quyền cơ sở cần quản lý chó nuôi theo từng hộ, duy trì kiểm tra ở những nơi thường có phản ánh, xử lý các trường hợp tái phạm. Đồng thời, cần có kênh tiếp nhận phản ánh, thường xuyên giám sát vật nuôi tại nơi công cộng để kịp thời cảnh báo, ngăn ngừa sự cố.
Về phía người nuôi, giữ chó trong tầm kiểm soát, thu dọn chất thải, tiêm phòng là những việc phải tự giác thực hiện. Không nên đợi người dân hoặc du khách bị cắn, một vụ tai nạn mới rầm rộ vào cuộc. Yêu thú cưng là quyền mỗi người, giữ bình yên cho không gian chung là trách nhiệm không thể bỏ quên.
