Tuổi trẻ ngành Than tiên phong đổi mới sáng tạo

Trong dòng chảy chuyển đổi mạnh mẽ của ngành Than - Khoáng sản Việt Nam, KHCN không còn là lựa chọn, mà đã trở thành con đường tất yếu. Trên hành trình ấy, lực lượng ĐVTN đang ngày càng khẳng định vai trò tiên phong, mang theo khát vọng đổi mới, tinh thần dấn thân và tư duy số, góp phần định hình diện mạo mới cho ngành công nghiệp khai khoáng truyền thống. 

Những năm gần đây, cùng với chiến lược chuyển đổi số và phát triển xanh của Tập đoàn, tuổi trẻ ngành Than đã chủ động “tiến quân” vào những lĩnh vực vốn được coi là phức tạp: Tự động hóa, cơ giới hóa khai thác, công nghệ thông tin, an toàn mỏ… Không chỉ là lực lượng lao động trực tiếp, nhiều ĐVTN đã trở thành chủ thể sáng tạo, làm chủ thiết bị hiện đại, tham gia nghiên cứu, cải tiến kỹ thuật, từng bước nâng cao năng suất, chất lượng và độ an toàn trong sản xuất. 

Thực tế tại các đơn vị cho thấy, phong trào sáng kiến, cải tiến kỹ thuật trong ĐVTN ngày càng lan tỏa mạnh mẽ. Các cơ sở Đoàn đã tích cực đảm nhận nhiều công trình, phần việc khó; đồng thời duy trì hiệu quả các mô hình như CLB khoa học kỹ thuật trẻ, tổ hỗ trợ sáng kiến. Anh Hoàng Việt Phương, Bí thư Đoàn Than Quảng Ninh, cho biết: Riêng năm 2025, toàn Đoàn Than Quảng Ninh có 62 đề tài, 950 sáng kiến, mang lại giá trị làm lợi khoảng 20 tỷ đồng. Đáng chú ý, nhiều sáng kiến không chỉ nâng cao năng suất lao động mà còn trực tiếp góp phần đảm bảo an toàn lao động, bảo vệ môi trường - những vấn đề then chốt trong sản xuất than hiện nay. 

Ở các mỏ hầm lò và lộ thiên, dấu ấn của tuổi trẻ thể hiện rõ qua việc ứng dụng công nghệ vào thực tiễn sản xuất. Từ cải tiến thiết bị, tối ưu hóa quy trình vận hành, đến việc áp dụng các giải pháp kỹ thuật nhằm kiểm soát khí mỏ, giảm thiểu rủi ro… đều mang đậm dấu ấn sáng tạo của đoàn viên. Những sáng kiến xuất phát từ thực tiễn sản xuất không chỉ có tính khả thi cao mà còn góp phần giải quyết trực tiếp những “điểm nghẽn” trong vận hành. 

Không dừng lại ở cải tiến kỹ thuật, tuổi trẻ ngành Than đang từng bước tiếp cận và làm chủ các công nghệ mới, đặc biệt là trong lĩnh vực chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo. Thực hiện các kế hoạch của Đảng ủy Than Quảng Ninh về đột phá phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo và hưởng ứng phong trào “Bình dân học vụ số”, Ban Thường vụ Đoàn Than Quảng Ninh đã ban hành kế hoạch cụ thể nhằm triển khai sâu rộng trong toàn hệ thống. 

Chỉ trong thời gian ngắn, việc phổ cập kiến thức số đã đạt được kết quả rõ nét. 100% cán bộ Đoàn các cấp hoàn thành và được cấp chứng nhận phổ cập AI trên nền tảng trực tuyến. Các lớp tập huấn ứng dụng trí tuệ nhân tạo được tổ chức linh hoạt, lồng ghép với sinh hoạt chi đoàn, giúp đoàn viên từng bước làm quen và khai thác hiệu quả các công cụ số phục vụ công việc. 

Một điểm nhấn đáng chú ý là việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong công tác tuyên truyền an toàn, vệ sinh lao động. Từ thực tiễn sản xuất, nhiều cơ sở Đoàn đã sử dụng AI để xây dựng các video ngắn, trực quan, dễ hiểu, phù hợp với từng môi trường làm việc cụ thể. Những sản phẩm này không chỉ nâng cao hiệu quả tuyên truyền mà còn thu hút hàng nghìn lượt ĐVTN theo dõi, tương tác. Anh Nguyễn Ngọc Toàn, Bí thư Đoàn Thanh niên Công ty CP Than Núi Béo, cho biết: Từ đầu năm 2025, Đoàn Thanh niên Công ty đã ứng dụng AI trong việc xây dựng, thiết kế, sản xuất các video clip tuyên truyền về an toàn vệ sinh lao động và đang thu được hiệu quả tích cực. Tới đây, chúng tôi sẽ phấn đấu ứng dụng Al trong các khâu kỹ thuật công nghệ, phục vụ sản xuất. 

Song song với đó, các hoạt động thúc đẩy đổi mới sáng tạo cũng được triển khai bài bản. Diễn đàn “Tuổi trẻ sáng tạo với giải pháp thúc đẩy phong trào sáng kiến cải tiến kỹ thuật” hay chương trình tập huấn “Ứng dụng Gen AI - Khai mở tiềm năng đổi mới sáng tạo” đã tạo ra không gian trao đổi, kết nối và lan tỏa tư duy sáng tạo trong đoàn viên. Qua đó, nhiều ý tưởng mới được hình thành, từng bước chuyển hóa thành các giải pháp cụ thể trong sản xuất. 

Trong bối cảnh ngành Than đang đứng trước yêu cầu phát triển bền vững, giảm phát thải và nâng cao hiệu quả sản xuất, vai trò của KHCN càng trở nên then chốt. Với tinh thần nhiệt huyết, sáng tạo và không ngừng vươn lên, tuổi trẻ ngành Than đang từng ngày khẳng định vị trí của mình, ở nơi mà những đường lò sâu hun hút cũng đang dần được thắp sáng bởi ánh sáng của tri thức và công nghệ.