Thời gian qua, với sự lãnh đạo, chỉ đạo thống nhất của cấp ủy, chính quyền cùng sự phối hợp của các ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp, hội nhập quốc tế ngày càng gắn chặt với yêu cầu phát triển nhanh, bền vững, nâng cao vị thế của thành phố Quảng Ninh.
Quán triệt đường lối đối ngoại của Đảng, nhất là tinh thần Nghị quyết số 59-NQ/TW về hội nhập quốc tế trong tình hình mới, Quảng Ninh chú trọng cụ thể hóa các nhiệm vụ, phân công trách nhiệm và tăng cường phối hợp giữa các ngành, địa phương, từng bước đưa hội nhập quốc tế trở thành động lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Một trong những trọng tâm của công tác đối ngoại, hội nhập quốc tế là duy trì, phát triển quan hệ hợp tác với các địa phương Trung Quốc, đặc biệt là Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây. Với lợi thế địa bàn biên giới, Quảng Ninh coi trọng việc tăng cường trao đổi, phối hợp trên các lĩnh vực thương mại, du lịch, giao thông, quản lý cửa khẩu và giao lưu nhân dân; đồng thời gắn hợp tác phát triển với bảo đảm quốc phòng, an ninh, chủ quyền lãnh thổ và an ninh biên giới.
Dấu ấn nổi bật là Chương trình Gặp gỡ đầu xuân 2026 và Hội nghị Ủy ban công tác liên hợp lần thứ 17 giữa các tỉnh, thành phố của Việt Nam, trong đó có Quảng Ninh, với Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, diễn ra từ ngày 10-12/2/2026 tại Nam Ninh (Trung Quốc). Qua chương trình, hai bên thống nhất thúc đẩy nhiều nội dung hợp tác thiết thực, trọng tâm là xây dựng thí điểm cửa khẩu thông minh Móng Cái - Đông Hưng, phát triển khu hợp tác kinh tế qua biên giới, thúc đẩy mở lối thông quan Km3+4 Hải Yên - Cặp chợ biên mậu Đông Hưng, cũng như nghiên cứu xây dựng quy hoạch các tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn Móng Cái - Hạ Long - Hải Phòng và dự án đường sắt Móng Cái - Đông Hưng.
Đáng chú ý, ngày 11/2/2026, Quảng Ninh và Quảng Tây khởi động xây dựng cửa khẩu thông minh Móng Cái - Đông Hưng. Đây là bước đi hướng tới hiện đại hóa hoạt động thông quan, tăng cường ứng dụng công nghệ, tạo thuận lợi cho giao thương, giảm chi phí logistics và nâng cao năng lực kết nối giữa doanh nghiệp hai bên. Cùng với đó, việc duy trì trao đổi đoàn, tổ chức các hoạt động giao lưu hữu nghị với Quảng Tây và các địa phương như Phúc Kiến, Vân Nam, góp phần củng cố tin cậy, mở rộng dư địa hợp tác và thúc đẩy phát triển khu vực biên giới.
Không dừng ở các đối tác láng giềng và truyền thống, thành phố còn chủ động đa dạng hóa quan hệ, mở rộng hợp tác với nhiều địa phương, tổ chức quốc tế, như: Các tỉnh Luông Pha Băng, Hủa Phăn, Xay Nhạ Bu Ly (Lào); Hokkaido, Shiga, Osaka (Nhật Bản), Gangwon (Hàn Quốc), cùng các địa phương thành viên Liên minh Du lịch Liên khu vực Đông Á (EATOF)...
Địa phương cũng thúc đẩy, tái khởi động hợp tác với Grodno (Belarus), Karlovy Vary (Séc), Irkutsk (Nga); đồng thời làm việc với các cơ quan, tổ chức của Hoa Kỳ, Australia, Nga, Cuba và nhiều đối tác khác. Cách tiếp cận đa phương hóa, đa dạng hóa giúp thành phố mở rộng mạng lưới kết nối, tìm kiếm những lĩnh vực hợp tác phù hợp với tiềm năng và định hướng phát triển.
Từ quan hệ đối ngoại, cơ hội hợp tác từng bước được chuyển hóa thành nguồn lực phục vụ sản xuất, kinh doanh. Quảng Ninh chú trọng hỗ trợ doanh nghiệp khai thác hiệu quả các hiệp định thương mại tự do (FTA), mở rộng thị trường xuất khẩu và nâng cao năng lực cạnh tranh. Trong 9 tháng năm 2026, toàn thành phố có 49 doanh nghiệp có sản phẩm mới thuộc các lĩnh vực thủy sản, dệt may, chè, điện tử… được hỗ trợ mở rộng xuất khẩu vào các thị trường có FTA. Qua đó, doanh nghiệp có thêm cơ hội đa dạng hóa đầu ra, tiếp cận đối tác và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực, toàn cầu.
Hội nhập quốc tế còn được thể hiện qua những chương trình hợp tác gắn với giáo dục, y tế và bảo vệ môi trường, góp phần đưa lợi ích của quan hệ đối ngoại đến gần hơn với đời sống người dân. Trong quan hệ với Lào, Quảng Ninh hỗ trợ 100 tỷ đồng xây dựng trường học tại các tỉnh Xay Nhạ Bu Ly và Luông Pha Băng, góp phần cải thiện điều kiện học tập cho học sinh, đồng thời vun đắp tình đoàn kết, hữu nghị giữa nhân dân hai nước.
Trong lĩnh vực giáo dục, Trường Đại học Hạ Long mở rộng hợp tác với các cơ sở giáo dục nước ngoài, ký kết thỏa thuận với các trường đại học tại Đài Loan, Philippines, Nga và Trung Quốc, tăng cường trao đổi sinh viên với Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc. Đặc biệt, hợp tác đào tạo về trí tuệ nhân tạo với đối tác Quảng Tây, tạo điều kiện để giảng viên, sinh viên tiếp cận kiến thức mới, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và chuẩn bị nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số.
Ở lĩnh vực y tế, các chương trình trao đổi chuyên môn với Quảng Tây và Phòng Thành Cảng, hội thảo y khoa quốc tế cùng dự án giám sát bệnh truyền nhiễm có sự hỗ trợ của FHI 360 góp phần chia sẻ kinh nghiệm, nâng cao năng lực chuyên môn và tăng cường phối hợp ứng phó với những vấn đề sức khỏe xuyên biên giới.
Hợp tác mới cũng được thúc đẩy thông qua phối hợp bảo vệ rừng ngập mặn tại khu vực cửa sông Bắc Luân; triển khai dự án về rong biển với Tổ chức Quốc tế về Bảo tồn Thiên nhiên (WWF); các sáng kiến kinh tế tuần hoàn, quản lý chất thải với sự hỗ trợ của Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) và Na Uy; dự án REVFIN về chất thải ngư cụ… Qua đó, góp phần giải quyết các vấn đề xã hội, môi trường và phát triển bền vững.
Thời gian tới, Quảng Ninh tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, nâng cao hiệu lực quản lý của chính quyền, phát huy trách nhiệm và sự phối hợp đồng bộ giữa các ngành, địa phương trong công tác đối ngoại, hội nhập quốc tế. Hoạt động đối ngoại kinh tế sẽ được triển khai có trọng tâm, ưu tiên thu hút các dự án công nghệ cao, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, năng lượng tái tạo, logistics và kinh tế số; đồng thời mở rộng đối tác, đa dạng hóa thị trường, nâng cao chất lượng tăng trưởng. Cùng với đó, địa phương chú trọng quảng bá giá trị vịnh Hạ Long, Yên Tử và tiềm năng du lịch; tăng cường phối hợp với các địa phương giáp biên trong quản lý biên giới, bảo đảm quốc phòng, an ninh, phòng ngừa các vấn đề xuyên quốc gia…
Với định hướng chủ động, thực chất và lấy hiệu quả phát triển làm thước đo, Quảng Ninh đang từng bước khẳng định vai trò của đối ngoại như một nguồn lực quan trọng trong tiến trình mở rộng không gian phát triển, nâng cao vị thế và tiến bước vững chắc trong giai đoạn mới.
