Thuốc lá là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu có thể phòng tránh được. Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), sử dụng thuốc lá làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, ung thư, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và nhiều bệnh không lây nhiễm khác. Bên cạnh thuốc lá điếu truyền thống, thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng đang tạo ra những thách thức mới đối với công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá.
Đầu tháng 6/2026, các bác sĩ Bệnh viện Bãi Cháy đã cấp cứu, can thiệp mạch vành thành công cho bệnh nhân Đặng Bá C. (60 tuổi, phường Tuần Châu) bị ngừng tim do rung thất, nhồi máu cơ tim cấp. Người bệnh có tiền sử tăng huyết áp, hút thuốc lá nhiều năm, nhập viện trong tình trạng đau ngực dữ dội. Trong quá trình chuyển lên phòng can thiệp tim mạch, bệnh nhân đột ngột xuất hiện rung thất - rối loạn nhịp tim nguy hiểm có thể dẫn tới đột tử nếu không được xử trí kịp thời. Quy trình báo động đỏ nội viện được kích hoạt. Các bác sĩ đã tiến hành hồi sinh tim phổi, sốc điện chuyển nhịp và can thiệp tái thông động mạch vành bị tắc hoàn toàn. Sau điều trị tích cực, bệnh nhân hồi phục tốt, không để lại di chứng thần kinh hay tim mạch.
Trường hợp trên là lời cảnh báo về những hậu quả nghiêm trọng do hút thuốc lá gây ra. Nhiều nghiên cứu cho thấy, người hút thuốc có nguy cơ mắc bệnh mạch vành, đột quỵ và tử vong do bệnh tim mạch cao hơn đáng kể so với người không hút thuốc. Việc cai thuốc lá ở bất kỳ thời điểm nào cũng mang lại lợi ích rõ rệt cho sức khỏe. Đồng thời, công tác truyền thông phòng, chống tác hại của thuốc lá tiếp tục được Quảng Ninh xác định là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi và giảm tỷ lệ sử dụng thuốc lá trong cộng đồng.
Những năm qua, tỉnh duy trì tuyên truyền thường xuyên về Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá; cảnh báo nguy cơ từ thuốc lá truyền thống, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng; đồng thời khuyến khích xây dựng môi trường sống không khói thuốc… Theo điều tra tình hình sử dụng thuốc lá ở người từ 15 tuổi trở lên tại tỉnh Quảng Ninh năm 2024, tỷ lệ người dân hiểu biết về tác hại của thuốc lá đạt 94,6%; 96,1% hiểu biết về các bệnh nguy hiểm do thuốc lá gây ra. Đây là kết quả từ việc duy trì nhiều hình thức truyền thông đa dạng từ báo chí, truyền hình, phát thanh, hệ thống truyền thanh cơ sở, nền tảng số; kết hợp truyền thông trực tiếp tại trường học, cộng đồng dân cư, cơ sở y tế, cấp phát tài liệu, biển cấm hút thuốc, các sản phẩm truyền thông in thông điệp về phòng chống tác hại của thuốc lá và tuyên truyền lưu động tại nhiều địa phương. Vào dịp Ngày Thế giới không thuốc lá 31/5 và Tuần lễ quốc gia không thuốc lá từ ngày 25 đến 31/5 hằng năm, các hoạt động mít tinh, diễu hành cổ động, treo băng rôn, chạy bảng điện tử, truyền thông trên phương tiện thông tin đại chúng được tổ chức đa dạng.
Bên cạnh việc mở rộng phạm vi tuyên truyền, hình thức truyền thông cũng liên tục được đổi mới để phù hợp với từng nhóm đối tượng. Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh đã xây dựng, phát hành các tiểu phẩm trực tuyến trên website, fanpage của đơn vị như “Hơi thở bị đánh cắp”, “Khói thuốc - bản án lương tâm”. Cùng với đó, Trung tâm tiếp tục tổ chức các hội thi “Tìm hiểu kiến thức về phòng, chống tác hại của thuốc lá” tạo thêm sân chơi bổ ích, sinh động cho học sinh, đoàn viên.
Quảng Ninh tiếp tục duy trì và nhân rộng mô hình cơ quan, trường học, cơ sở y tế không khói thuốc; tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá tại các địa điểm công cộng. Việc đưa tiêu chí không hút thuốc vào nội quy, quy chế và đánh giá thi đua của cơ quan, đơn vị được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến rõ nét trong nhận thức và hành vi của cán bộ, người dân, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng từ những hành động thiết thực hằng ngày.
