Tại Kỳ họp thứ 6, HĐND tỉnh khóa XV, đại biểu Trần Thanh Tùng, Luật sư, Giám đốc Trung tâm Tư vấn pháp luật Hội Luật gia tỉnh, chất vấn: Đề nghị Giám đốc Sở Xây dựng cho biết, đến nay toàn tỉnh đã rà soát, xác định được bao nhiêu điểm ngập úng đô thị cần ưu tiên xử lý. Mùa mưa bão năm 2026 đang đến gần, Sở đã triển khai những giải pháp cấp bách gì để phòng ngừa, giảm thiểu ngập úng tại các khu vực trọng điểm? Đặc biệt, đối với các điểm ngập trên tuyến Quốc lộ 18 qua các phường Quang Hanh, Cẩm Phả và Cửa Ông, đề nghị ông làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm của các cơ quan liên quan; đồng thời cho biết phương án xử lý dứt điểm và thời gian hoàn thành.
Về nội dung này, Giám đốc Sở Xây dựng trả lời như sau: Qua rà soát các địa phương trên địa bàn tỉnh có 131 vị trí ngập úng cần xử lý (trong đó có 10 địa phương không ghi nhận điểm ngập úng). Nhìn chung, đa số vị trí ngập úng được đánh giá là ngập cục bộ, thời gian ngập không dài, rút nước nhanh sau khi mưa ngớt; một số khu vực ngập sâu, rộng như Khu vực Khe Sim - Mông Dương (ngập trung bình 0,7-1,2m, có vị trí trên 2m, ảnh hưởng khoảng 115 hộ).
Nhận thức được vai trò phòng ngừa, giảm thiểu ngập úng trước mùa mưa bão, Sở Xây dựng đã có các văn bản hướng dẫn, yêu cầu các địa phương, các chủ đầu tư trên địa bàn chủ động kiểm tra, rà soát và thực hiện các biện pháp đảm bảo an toàn cho người, công trình trong mùa mưa lũ năm 2026: Văn bản số 4122/SXD-QLCL ngày 8/5/2026; số 4474/SXD-QLCL ngày 20/5/2026; số 5208/SXD-QLCL ngày 8/6/2026, số 4419/SXD-PTĐT ngày 18/5/2026, số 5031/SXD-PTĐT ngày 3/6/2026, số 5069/SXD-PTĐT ngày 4/6/2026, số 5355/SXD-PTĐT ngày 11/6/2026 trong đó đề nghị: UBND các địa phương khẩn trương rà soát, triển khai các nội dung: (1) Rà soát, đánh giá: Kiểm tra, phân loại các điểm ngập úng, sạt lở, bồi lắng; xác định rõ vị trí, mức độ và nguyên nhân để xử lý. (2) Đề xuất giải pháp: Triển khai ngay các biện pháp khẩn cấp (nạo vét, khơi thông dòng chảy, cảnh báo, di dời dân tại khu vực nguy hiểm, ngập úng cao, nguy cơ sạt lở) và đề xuất, thực hiện ngay các phương án kỹ thuật, cải tạo hạ tầng thoát nước. (3) Quản lý trật tự xây dựng: Tăng cường kiểm tra địa bàn nguy hiểm; xử lý dứt điểm hành vi xây dựng trái phép, đổ phế thải gây lấn chiếm hành lang thoát nước và làm mất ổn định mái dốc. (4) Giám sát công trình thi công: Nghiêm cấm tập kết vật liệu tại cửa xả; có phương án dẫn dòng tránh bồi lấp hệ thống thoát nước; lắp đặt rào chắn, đèn cảnh báo và che đậy nghiêm ngặt các hố sâu. (5) Xử lý công trình hiện hữu: Rà soát nhà ở, công trình có nguy cơ sụp đổ để kịp thời gia cố hoặc sơ tán dân khẩn cấp; báo cáo Sở Xây dựng phối hợp xử lý (nếu cần thiết).
Nguyên nhân, trách nhiệm và phương án xử lý các điểm ngập trên tuyến Quốc lộ 18 qua các phường Quang Hanh, Cẩm Phả và Cửa Ông: Đối với các điểm ngập cụ thể trên tuyến Quốc lộ 18 theo phản ánh của cử tri, qua rà soát trên địa bàn các phường thuộc khu vực Quang Hanh có 2 điểm ngập lụt tại phường Quang Hanh. Các phường Cửa Ông, Cẩm Phả không ngập trên tuyến đường Quốc lộ 18 (tại địa bàn Cẩm Phả có ngập lụt tại các tuyến đường trung tâm: Tô Hiệu, Thanh Niên, Bà Triệu, khu dân cư Nam Tiến, mương Ba Toa…, trong đó tuyến đường Tô Hiệu bị ngập đoạn nối với Quốc lộ 18A).
Nguyên nhân: Các điểm ngập trên và liên quan đến tuyến Quốc lộ 18 chủ yếu xuất phát từ tình trạng hệ thống thoát nước bị bồi lắng, tắc nghẽn do đất đá từ sườn đồi, bãi thải mỏ trôi xuống, rác thải và các công trình hạ tầng kỹ thuật ngầm (điện, nước, viễn thông) cản trở dòng chảy; một số khu vực thiếu hạ lưu thoát nước hoặc hệ thống cống, mương đã xuống cấp, chưa được đầu tư đồng bộ và được xây dựng theo tiêu chuẩn cũ nên không còn đáp ứng yêu cầu tiêu thoát trong điều kiện mưa lớn cực đoan, biến đổi khí hậu như hiện nay.
Về trách nhiệm, UBND các địa phương chịu trách nhiệm toàn diện trong việc lựa chọn, ưu tiên các dự án chống ngập, quản lý đầu tư xây dựng, trật tự xây dựng, quản lý, vận hành, duy tu, nạo vét và khơi thông hệ thống thoát nước trên địa bàn. Các đơn vị quản lý hạ tầng kỹ thuật có trách nhiệm rà soát, điều chỉnh các công trình ngầm gây cản trở dòng chảy; các đơn vị ngành than và chủ đầu tư các dự án trên sườn đồi có trách nhiệm kiểm soát đất đá, hoàn thiện các công trình phòng chống xói lở, hố lắng, đê bao và phủ xanh bãi thải nhằm hạn chế bồi lắng hệ thống thoát nước; các đơn vị quản lý tuyến Quốc lộ 18 phối hợp trong việc đầu tư, quản lý và vận hành các công trình thoát nước có liên quan.
Để khắc phục tình trạng ngập úng, trước mắt các địa phương tiếp tục thực hiện kiểm tra, nạo vét, khơi thông hệ thống mương, suối, cống, rãnh thoát nước; kiểm soát nguồn đất đá từ các dự án và bãi thải; xử lý các điểm đấu nối, cửa cống bị tắc; xử lý các trường hợp lấn chiếm hành lang thoát nước; đồng thời chủ động lực lượng, phương tiện theo phương châm "4 tại chỗ" để ứng phó kịp thời khi xảy ra mưa lớn. Trong giai đoạn tiếp theo, các địa phương tiếp tục nghiên cứu đầu tư, cải tạo, mở rộng hệ thống thoát nước, bổ sung hệ thống thoát nước tại các khu vực thường xuyên ngập, điều chỉnh hoặc di dời các công trình hạ tầng kỹ thuật ngầm cản trở dòng chảy, triển khai các dự án chống ngập theo kế hoạch và cân đối nguồn lực, báo cáo UBND tỉnh xem xét hỗ trợ đối với các công trình vượt khả năng của địa phương.
