Sau khi giảm số lượng cơ sở giáo dục công lập từ 570 xuống còn 290, Quảng Ninh tiếp tục triển khai đợt sắp xếp mới, dự kiến tinh gọn mạng lưới còn 189 cơ sở trong năm 2026. Quá trình này được đặt ra với yêu cầu cao hơn, đó là tổ chức lại hệ thống trường lớp phù hợp thực tiễn, nâng cao hiệu quả quản trị, sử dụng hợp lý nguồn lực và bảo đảm chất lượng giáo dục, quyền lợi học tập của học sinh.
Việc tiếp tục sắp xếp các cơ sở giáo dục công lập là bước đi tiếp theo trong lộ trình đổi mới tổ chức, hoạt động của hệ thống giáo dục Quảng Ninh, gắn với yêu cầu vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và định hướng phát triển trong giai đoạn mới.
Trước đó, tháng 10/2025, Quảng Ninh đã hoàn thành đợt sắp xếp quy mô lớn đối với các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên. Theo số liệu của ngành Giáo dục, toàn địa bàn giảm 280/570 cơ sở, tương đương 49,12%; còn 290 cơ sở giáo dục công lập trực thuộc UBND cấp xã và 35 đơn vị trực thuộc Sở GD&ĐT. Đây là kết quả thể hiện quyết tâm đổi mới tổ chức mạng lưới trường lớp, giảm đầu mối quản lý, tập trung nguồn lực cho hoạt động chuyên môn.
Sau sắp xếp, các cơ sở giáo dục cơ bản nhanh chóng ổn định tổ chức, duy trì hoạt động dạy và học. Thực tiễn vận hành bước đầu cho thấy việc tổ chức lại mạng lưới đã tạo điều kiện để rà soát, điều tiết đội ngũ, tăng cường trách nhiệm quản lý và khai thác hiệu quả hơn cơ sở vật chất hiện có. Tuy nhiên, yêu cầu phát triển giáo dục trong giai đoạn mới đặt ra những đòi hỏi cao hơn, không chỉ dừng ở việc giảm số lượng đầu mối mà phải tiếp tục hoàn thiện mô hình tổ chức, bảo đảm tính hợp lý và hiệu quả lâu dài.
Theo phương án được UBND thành phố thông qua, số lượng cơ sở giáo dục công lập dự kiến tiếp tục giảm từ 290 xuống còn 189, tức giảm thêm 101 cơ sở, tương đương khoảng 34,8% so với hiện nay. Việc triển khai phải hoàn thành trong năm 2026, trên cơ sở đánh giá kỹ tính khả thi, điều kiện tổ chức và khả năng vận hành của từng cơ sở giáo dục. Đây là bước sắp xếp có tác động trực tiếp đến tổ chức bộ máy, đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên cũng như việc quản lý, sử dụng tài chính, tài sản công trong toàn ngành.
Để bảo đảm tiến độ, UBND thành phố giao Sở GD&ĐT chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, địa phương khẩn trương hoàn thiện phương án và hướng dẫn cụ thể trình tự, thủ tục, hồ sơ, tiến độ thực hiện. Các nội dung liên quan đến bàn giao, kiện toàn tổ chức, bố trí nhân sự, quản lý tài chính và tài sản công phải được xác định rõ, bảo đảm thống nhất trong quá trình triển khai. Sở GD&ĐT phải ban hành hướng dẫn trước ngày 10/11/2026; hoàn thiện hồ sơ đối với các trường thuộc thẩm quyền của Chủ tịch UBND thành phố trước ngày 1/12 và tổng hợp kết quả báo cáo UBND thành phố chậm nhất ngày 15/12/2026.
Đối với cấp cơ sở, UBND các xã, phường, đặc khu có trách nhiệm khẩn trương xây dựng, hoàn thiện phương án sắp xếp, báo cáo cấp ủy cùng cấp và ban hành quyết định theo thẩm quyền trước ngày 5/12/2026. Cùng với tiến độ thực hiện, các địa phương phải chủ động chuẩn bị đầy đủ điều kiện để các trường hoạt động ổn định sau sáp nhập, không để phát sinh những bất cập trong công tác quản lý, tổ chức dạy học và phục vụ người học.
Một trong những yêu cầu quan trọng được đặt ra là phải gắn việc sắp xếp với nâng cao chất lượng giáo dục, nhất là tại những trường có quy mô lớn, nhiều phân hiệu hoặc điểm trường lẻ. Đặc thù địa bàn Quảng Ninh có sự đan xen giữa đô thị, nông thôn, miền núi, biên giới, biển và đảo, vì vậy phương án tổ chức mạng lưới trường lớp cần tính đến quy mô dân số, phân bố dân cư, khoảng cách đi lại và điều kiện kinh tế - xã hội của từng khu vực. Việc sáp nhập không thể chỉ căn cứ vào số lượng trường, lớp mà phải đánh giá đầy đủ khả năng tiếp cận giáo dục, điều kiện học tập và sinh hoạt của học sinh.
Đây cũng là tinh thần xuyên suốt trong chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại văn bản số 777/TTg-TCCV ngày 10/7/2026 về sắp xếp cơ sở giáo dục công lập. Theo đó, việc tổ chức lại mạng lưới trường học phải chuyển trọng tâm từ giảm đầu mối cơ học sang tái cấu trúc phù hợp với quy mô dân số, phân bố dân cư, tạo thuận lợi cho người học và nâng cao chất lượng giáo dục. Đồng thời yêu cầu ưu tiên sắp xếp các cơ sở giáo dục cùng cấp học hoặc có vị trí địa lý gần nhau; không sáp nhập trường mầm non với trường phổ thông, không sáp nhập trường phổ thông với trung tâm giáo dục thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên.
Thực tế quy mô giáo dục hiện nay cho thấy yêu cầu này càng có ý nghĩa quan trọng. Năm học 2026-2027, Quảng Ninh có 346 cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên, trong đó 290 cơ sở công lập, 56 cơ sở tư thục; cùng khoảng 385 nhóm, lớp mầm non độc lập tư thục. Toàn địa bàn có khoảng 372.000 trẻ em, học sinh, học viên. Hệ thống giáo dục còn có 2 trường đại học, 1 cơ sở của trường đại học, 6 trường cao đẳng và 1 trường trung cấp với khoảng 27.300 sinh viên. Với quy mô người học lớn và địa bàn rộng, việc tổ chức mạng lưới trường lớp hợp lý có ý nghĩa trực tiếp đối với chất lượng cung ứng dịch vụ giáo dục và cơ hội học tập của người dân.
Cùng với tổ chức mạng lưới, bài toán đội ngũ và cơ sở vật chất cũng cần được giải quyết đồng bộ. Hiện toàn ngành có 1.423 cán bộ quản lý, 19.344 giáo viên và 1.855 nhân viên; 100% cán bộ quản lý và gần 100% giáo viên có trình độ đào tạo đạt chuẩn trở lên. Năm học này, thành phố đã thực hiện điều động 327 giáo viên nhằm cân đối đội ngũ giữa các địa phương, cơ sở giáo dục; đồng thời tuyển dụng, bổ sung giáo viên để khắc phục tình trạng thiếu nhân lực ở một số nơi. Những con số này cho thấy việc sắp xếp phải gắn với phương án bố trí nhân sự phù hợp, tránh tình trạng nơi thừa, nơi thiếu, ảnh hưởng đến chất lượng dạy học.
Về điều kiện cơ sở vật chất, toàn thành phố hiện có 11.765 phòng học kiên cố hóa (đạt 100%); trên 92% trường học đạt chuẩn quốc gia. Trong năm 2026, thành phố triển khai xây dựng mới 15 trường, trong đó 8 trường đã được đưa vào sử dụng từ đầu năm học 2026-2027; đồng thời cải tạo, sửa chữa 64 trường. Đây là nguồn lực quan trọng để tiếp tục rà soát, bố trí lại các điểm trường, khai thác hiệu quả cơ sở vật chất sau sắp xếp, đồng thời ưu tiên đầu tư cho những địa bàn còn khó khăn.
Không chỉ khối mầm non, phổ thông, công tác sắp xếp các cơ sở giáo dục nghề nghiệp cũng được thành phố tập trung triển khai. Sở GD&ĐT được giao chủ trì phối hợp với các sở, ngành liên quan thực hiện tiếp nhận, bàn giao, quản lý và sử dụng hiệu quả tài chính, tài sản công, đất đai; giải quyết chế độ, chính sách đối với viên chức, người lao động, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người học, không để hoạt động đào tạo bị gián đoạn. Cùng với đó, Sở Nội vụ và Sở Tài chính phối hợp hướng dẫn việc bố trí nhân sự, giải quyết chế độ chính sách và quản lý tài sản sau sắp xếp.
Đáng chú ý, yêu cầu tiếp tục hoàn thiện mạng lưới cơ sở giáo dục của Quảng Ninh cũng đặt trong tổng thể chủ trương đổi mới căn bản, toàn diện GD&ĐT theo Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị. Trong đó, việc chuẩn hóa hệ thống trường lớp, nâng cao chất lượng đội ngũ, đổi mới quản trị và sử dụng hiệu quả các nguồn lực được xác định là những nhiệm vụ quan trọng để tạo đột phá về chất lượng giáo dục. Riêng trong 8 tháng năm 2026, thành phố đã dành 4.290 tỷ đồng cho sự nghiệp giáo dục và đào tạo, thể hiện mức độ ưu tiên nguồn lực đối với lĩnh vực này.
Từ kết quả của đợt sắp xếp trước đến phương án tiếp tục tinh gọn trong năm 2026, có thể thấy Quảng Ninh đang từng bước chuyển từ tư duy giảm đầu mối sang tổ chức lại hệ thống giáo dục theo hướng hợp lý, đồng bộ và hiệu quả hơn. Kết quả của quá trình này không chỉ được đo bằng số lượng cơ sở giáo dục giảm đi, mà quan trọng hơn là chất lượng quản trị nhà trường, hiệu quả sử dụng đội ngũ, cơ sở vật chất và khả năng đáp ứng nhu cầu học tập của người dân. Đó cũng là yêu cầu xuyên suốt để việc sắp xếp thực sự trở thành động lực nâng cao chất lượng giáo dục, tạo nền tảng phát triển nguồn nhân lực cho thành phố trong giai đoạn mới.
