Trong đời sống cộng đồng, những va chạm, bất đồng phát sinh từ sinh hoạt hằng ngày là điều khó tránh khỏi. Nếu không được giải quyết kịp thời, những mâu thuẫn tưởng chừng rất nhỏ cũng có thể kéo dài, ảnh hưởng đến tình làng nghĩa xóm và trật tự ở khu dân cư. Bởi vậy, hòa giải ở cơ sở luôn giữ vai trò quan trọng trong việc tháo gỡ mâu thuẫn ngay từ đầu, giữ gìn sự ổn định trong cộng đồng. Tại phường Việt Hưng, nhiều vụ việc phát sinh trong đời sống đã được các tổ hòa giải kịp thời giải quyết, góp phần giữ gìn sự gắn kết và bình yên trong khu dân cư.
Ở khu phố Hà Khẩu 7, gia đình ông Cảnh và ông Quỳnh vốn là những người hàng xóm đã sống cạnh nhau nhiều năm. Mâu thuẫn chỉ bắt đầu nảy sinh khi gia đình ông Cảnh cải tạo lại phần đất của mình, xây bờ chắn và tôn nền cao hơn trước.
Sau khi cải tạo, mỗi khi mưa lớn, nước từ mái nhà và nền đất phía gia đình ông Cảnh chảy tràn, thấm sang nhà ông Quỳnh, gây ẩm ướt và ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày. Những trao đổi ban đầu giữa hai gia đình chưa tìm được tiếng nói chung, bức xúc dần nảy sinh. Khi không thể tự tháo gỡ, ông Quỳnh đã kiến nghị sự việc lên khu phố và tổ hòa giải cơ sở.
Ngay sau khi tiếp nhận vụ việc, tổ hòa giải khu phố Hà Khẩu 7 đã trực tiếp xuống hiện trường tìm hiểu thực tế, lắng nghe ý kiến của các bên liên quan và phân tích rõ nguyên nhân của mâu thuẫn. Trên cơ sở đó, tổ hòa giải cùng các bên trao đổi, thống nhất phương án xử lý phù hợp.
Giải pháp được đưa ra là gia đình ông Cảnh lắp đặt hệ thống ống gom nước mưa trên mái nhà, không để nước tiếp tục chảy sang nhà ông Quỳnh, đồng thời có biện pháp xử lý nước mưa chảy tràn trên bề mặt. Phương án cụ thể, rõ ràng đã giúp tháo gỡ bức xúc giữa hai gia đình.
Ông Vũ Đình Quỳnh, khu Hà Khẩu 7 chia sẻ: Sau khi được tổ hòa giải phân tích và trao đổi thấu đáo, hai gia đình đã thống nhất cách giải quyết và tiếp tục giữ được mối quan hệ hàng xóm hòa thuận như trước.
Thực tế cho thấy, tại khu phố Hà Khẩu 7, mỗi vụ việc phát sinh đều được tổ hòa giải xem xét thận trọng, chú trọng lắng nghe và tìm cách tháo gỡ mâu thuẫn trên cơ sở hài hòa giữa tình và lý. Nhờ vậy, nhiều mâu thuẫn đã được giải quyết ngay từ đầu, không để phát sinh khiếu kiện kéo dài. Theo ông Đỗ Hoài Bắc, Bí thư chi bộ, Khu trưởng, Tổ trưởng tổ hòa giải khu phố Hà Khẩu 7, để hòa giải thành công, người làm công tác hòa giải phải nắm chắc nội dung vụ việc, hiểu rõ tâm lý của các bên và lựa chọn cách tiếp cận phù hợp.
Ông cho biết trong quá trình hòa giải, tổ luôn chú trọng lắng nghe đầy đủ ý kiến của các bên liên quan, đồng thời phân tích rõ quy định của pháp luật và những tác động lâu dài nếu mâu thuẫn kéo dài. Khi các bên hiểu rõ vấn đề, việc thống nhất phương án giải quyết thường trở nên thuận lợi hơn. Cách làm này đã giúp nhiều vụ việc được giải quyết ngay tại cơ sở, không để phát sinh tranh chấp phức tạp.
Để nâng cao hiệu quả hòa giải ở cơ sở, phường Việt Hưng đặc biệt chú trọng xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ hòa giải viên.
Hiện nay, toàn phường có 26 tổ hòa giải với 125 hòa giải viên hoạt động tại các khu dân cư. Đây là những người có uy tín trong cộng đồng, am hiểu địa bàn và có khả năng vận động, thuyết phục người dân.
Đáng chú ý, 100% hòa giải viên trên địa bàn phường đã được bồi dưỡng kiến thức pháp luật và kỹ năng hòa giải, qua đó giúp nâng cao năng lực xử lý các vụ việc ngày càng đa dạng, phức tạp trong đời sống.
Việc quan tâm đào tạo, bồi dưỡng kiến thức cho đội ngũ hòa giải viên đã tạo nền tảng để hoạt động hòa giải ở cơ sở từng bước đi vào nền nếp, nâng cao hiệu quả thực chất. Theo ông Nguyễn Văn Quảng, Phó Chủ tịch UBND phường Việt Hưng, hòa giải ở cơ sở là một trong những giải pháp quan trọng để giải quyết mâu thuẫn ngay từ cộng đồng dân cư. Thời gian qua, phường đã chú trọng củng cố đội ngũ hòa giải viên, đồng thời tăng cường bồi dưỡng kỹ năng, nghiệp vụ và cập nhật kiến thức pháp luật cho lực lượng này. Qua đó, giúp các tổ hòa giải có đủ năng lực xử lý những vụ việc phát sinh trong thực tế.
Cùng với đó, hoạt động hòa giải cũng được gắn với công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật tại khu dân cư, giúp người dân hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình, hạn chế những tranh chấp phát sinh.
Thực tế cho thấy, khi các mâu thuẫn được giải quyết kịp thời ngay từ cơ sở, không chỉ giúp tháo gỡ từng vụ việc cụ thể, mà còn góp phần giữ gìn sự gắn kết và bình yên trong cộng đồng dân cư. Bằng sự tận tâm của đội ngũ hòa giải viên cùng sự vào cuộc của chính quyền địa phương, nhiều mâu thuẫn đã được hóa giải ngay từ đầu, góp phần xây dựng cộng đồng dân cư đoàn kết, ổn định và phát triển bền vững.
