Những năm qua, chương trình xây dựng NTM trên địa bàn tỉnh đạt nhiều thành tựu quan trọng, tạo bước chuyển mình mạnh mẽ cho khu vực nông thôn về diện mạo, hạ tầng, kinh tế và đời sống người dân.
Người dân là chủ thể của sự phát triển
Ngay từ khi triển khai chương trình xây dựng NTM, tỉnh xác định rõ: Thành công của chương trình không thể chỉ trông chờ vào hỗ trợ của Nhà nước, mà phải bắt nguồn từ ý chí, tinh thần chủ động và trách nhiệm của chính người dân. Phương châm “Dân cần, dân biết, dân bàn, dân đóng góp, dân làm, dân giám sát, dân thụ hưởng” được cụ thể hóa trong từng hoạt động, tiêu chí ở các địa phương.
Các địa phương triển khai đồng bộ, quyết liệt các kế hoạch, huy động tổng hợp nguồn lực, nâng cao chất lượng tiêu chí NTM. Công tác tuyên truyền được đẩy mạnh, tạo sức lan tỏa sâu rộng. MTTQ và đoàn thể các cấp phát huy vai trò giám sát, vận động nhân dân và huy động nguồn lực xã hội hóa, chung tay xây dựng NTM nâng cao, NTM kiểu mẫu.
Người dân tích cực tham gia xây dựng cơ sở hạ tầng, hiến đất làm đường, đóng góp công sức và kinh phí để cải tạo môi trường sống. Nhờ đó đường làng, ngõ xóm được bê tông hóa, hệ thống điện, đường, trường, trạm được nâng cấp đồng bộ.
Nhằm hoàn thiện và kết nối đồng bộ hệ thống giao thông trên địa bàn, cuối năm 2024 huyện Đầm Hà phê duyệt dự án cải tạo, nâng cấp tuyến đường từ ngã ba thôn Đầm Buôn đến ngã ba thôn Xóm Giáo. Tuyến đường dài 800m, rộng 6m, có hệ thống thoát nước và chiếu sáng bằng đèn năng lượng mặt trời, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân đi lại, giao thương hàng hóa.
Trong quá trình GPMB, Ban Công tác Mặt trận thôn Đầm Buôn đến từng hộ dân tuyên truyền, vận động về ý nghĩa và lợi ích của việc mở rộng đường. Nhờ sự đồng thuận cao, 37 hộ dân đã tự nguyện hiến hơn 3.000m² đất và tháo dỡ tài sản trên đất, góp phần giúp dự án hoàn thành đúng tiến độ đề ra, mang lại một diện mạo mới cho quê hương.
Sự đồng thuận, chủ động của người dân đã biến những chủ trương của Đảng, Nhà nước thành hành động cụ thể, làm nên diện mạo nông thôn khang trang, văn minh, hiện đại.
Khơi dậy nội lực, khát vọng xây dựng NTM bền vững
Sau khi vận hành theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Quảng Ninh giảm từ 171 xã, phường, thị trấn xuống còn 54 xã, phường, đặc khu (có 22 xã). Điều này tạo không gian, động lực để các địa phương phát triển theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, góp phần huy động, phân bổ và sử dụng hợp lý hơn các nguồn lực cho chương trình xây dựng NTM.
Xã Ba Chẽ mới được thành lập trên cơ sở sáp nhập thị trấn Ba Chẽ, xã Nam Sơn, xã Đồn Đạc, xã Thanh Sơn, hiện có diện tích tự nhiên hơn 332km², dân số trên 17.500 người với 14 dân tộc cùng sinh sống, trong đó đồng bào DTTS chiếm 76,9% dân số. Thu nhập bình quân đầu người đến hết 2024 đạt 82,1 đồng/năm; xã Đồn Đạc và xã Thanh Sơn (cũ) được công nhận đạt chuẩn NTM; xã Nam Sơn (cũ) đạt chuẩn xã NTM nâng cao; thị trấn Ba Chẽ (cũ) đạt đô thị văn minh.
Từ đó, xã Ba Chẽ tập trung cải thiện môi trường đầu tư, phát huy tiềm năng, thế mạnh về đất đai, phát triển kinh tế rừng, dược liệu, du lịch. Hiện trên địa bàn xã có 57 doanh nghiệp và chi nhánh doanh nghiệp hoạt động, tăng 2,1 lần so với năm 2024. Giá trị sản phẩm tạo ra từ khu vực này tăng 6 lần so với năm 2015, chiếm 55% tổng giá trị sản xuất các ngành kinh tế, đóng góp 75% vào chỉ số tăng trưởng và 82% nguồn thu ngân sách của địa phương. Các doanh nghiệp tạo việc làm ổn định cho hơn 800 lao động địa phương.
Tốc độ tăng giá trị sản xuất các ngành kinh tế đạt 25,5%, cao nhất từ trước đến nay, cao hơn 5,4% so với năm 2024. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực, tỷ trọng ngành nông - lâm - ngư nghiệp từng bước giảm dần và tăng dần tỷ trọng các ngành công nghiệp, dịch vụ theo đúng lộ trình đề ra; thu ngân sách nhà nước vượt 47% dự toán tỉnh giao, 9 tháng năm 2025 đạt 94 tỷ đồng.
Xã mở rộng không gian phát triển, kết nối giao thông theo hướng kết nối vùng với các trục chính theo đường tỉnh 330, đường tỉnh 330B chạy dọc xã kết nối với xã Hải Lạng và xã Kỳ Thượng; đường tỉnh 329 kết nối với xã Hải Hoà. Từ đó phát huy mạnh mẽ các tiềm năng thế mạnh và các giá trị của Ba Chẽ; hình thành 4 trục kinh tế phát triển trọng tâm gồm: Kinh tế rừng; nông nghiệp sạch - hữu cơ; du lịch trải nghiệm, du lịch cộng đồng; công nghiệp - dịch vụ. Trong đó tập trung xây dựng xã trở thành trung tâm lâm nghiệp của tỉnh, với gần 15.000ha rừng trồng gỗ lớn, cây dược liệu; phát triển sản phẩm OCOP đặc trưng như trà hoa vàng, ba kích tím, mật ong rừng…
Nhiều địa phương trong tỉnh sau sáp nhập đều chú trọng nâng cao chất lượng các tiêu chí trong xây dựng NTM, hướng tới sự phát triển bền vững. Từ đó tập trung nâng cao chất lượng tiêu chí, gắn xây dựng NTM với đô thị hóa, phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và bảo vệ môi trường. Hạ tầng nông thôn được đầu tư đồng bộ, hệ thống giao thông kết nối liên vùng được mở rộng, tạo thuận lợi cho sản xuất, lưu thông hàng hóa, phát triển du lịch cộng đồng…
