Bác Hồ trên đỉnh Đèo Nai - Một ký ức không bao giờ cũ

Ngày 30/3/1959 đã trở thành một cột mốc lịch sử không thể nào quên khi công nhân, cán bộ mỏ Đèo Nai vinh dự được đón Bác Hồ về thăm. Trong không khí ấm áp, giản dị, từng lời dặn, từng cử chỉ nhỏ của Bác ngày hôm đó đã khắc sâu vào tâm trí thợ mỏ, trở thành điểm tựa tinh thần thiêng liêng và là ký ức "không bao giờ cũ" qua nhiều thế hệ.

Lời Bác dặn trên tầng than Đèo Nai

Ngày 30/3/1959, trong cuộc nói chuyện với cán bộ và công nhân công trường Đèo Nai (Cẩm Phả), Bác Hồ đã đại diện cho Trung ương Đảng và Chính phủ gửi lời cảm ơn đến các chuyên gia Liên Xô đang công tác, hỗ trợ tại khu mỏ. Ngay từ đầu buổi nói chuyện, Bác đã dành lời khen ngợi cho những nỗ lực của tập thể cán bộ, công nhân, đặc biệt là sự tiến bộ trong lao động sản xuất và ý thức bảo vệ, giữ gìn máy móc kể từ tháng 8/1958. Bác cũng ghi nhận các tổ chức Đảng, Thanh niên và Công đoàn đã có sự gần gũi hơn với anh chị em công nhân so với trước.

Tuy nhiên, với tinh thần thẳng thắn, Bác cũng chỉ rõ những mặt hạn chế trong khâu sản xuất mà khu mỏ cần tập trung khắc phục. Bác lưu ý chất lượng than sản xuất ra chưa cao. Than của ta được xuất khẩu sang các nước anh em, nếu than tốt các anh em sẽ dùng tốt, nếu than xấu chắc anh em cũng phàn nàn. Bác giải thích chất lượng than kém một phần do sự thiếu cố gắng của công nhân, một phần do cán bộ chưa quan tâm sát sao, mải chạy theo sản lượng vượt kế hoạch. Bên cạnh đó, Bác nhắc nhở việc đảm bảo đúng tỷ lệ than cục theo quy định, bởi giá trị kinh tế của than cục cao hơn nhiều so với than cám.

Bác đặc biệt nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giữ gìn an toàn lao động. Bác khẳng định mỗi người công nhân, dù là nam hay nữ, đều là vốn quý của gia đình, của Đảng, Chính phủ và nhân dân. Tai nạn lao động xảy ra không chỉ gây thiệt hại cho bản thân, gia đình người bị nạn mà còn tổn hại trực tiếp đến sức lao động chung của xã hội. Vì vậy, công tác bảo hộ và an toàn lao động phải được đặt lên hàng đầu.

Bác cũng dành nhiều thời gian phân tích vai trò làm chủ của người thợ mỏ và phương pháp quản lý xí nghiệp. Nhắc lại quá khứ bốn, năm năm trước khi khu mỏ còn dưới sự áp bức của thực dân Pháp, Bác nhấn mạnh ngày nay công nhân đã trở thành người làm chủ khu mỏ. Đã làm chủ thì không thể lười biếng, lãng phí hay để xe máy hỏng hóc. Muốn thể hiện vai trò làm chủ thực sự, công nhân phải thi đua tăng gia sản xuất, thực hành tiết kiệm để xây dựng cuộc sống cho chính mình, cho nhân dân và thế hệ tương lai.

Đặc biệt, Bác đưa ra ví dụ về năng suất lao động cao của công nhân Liên Xô và Trung Quốc để động viên công nhân Đèo Nai phấn đấu, đồng thời nhắc nhở mọi người cần chủ động học tập kinh nghiệm từ công nhân Hòn Gai và lực lượng bộ đội. Bác phân tích thực trạng cán bộ chỉ biết quản lý mà không tham gia lao động, còn công nhân chỉ biết lao động mà không nắm công tác quản lý. Để khắc phục tình trạng quan liêu, Bác yêu cầu cán bộ phải trực tiếp xuống tầng than lao động cùng công nhân. Ví dụ như Bí thư chi bộ, Quản đốc công trường mỗi tuần lao động 1 ngày; cán bộ trực tiếp khác phải có nửa ngày làm chuyên môn, nửa ngày lao động. Việc cán bộ tham gia lao động rất có ích lợi, giúp nắm bắt kịp thời khó khăn, cung cấp đủ dụng cụ làm việc cho thợ mỏ mà không bị tắc nghẽn qua nhiều cấp thủ tục.

Trong học tập quản lý xí nghiệp, cán bộ và công nhân phải đoàn kết thành một khối thì mới quản lý tốt, mới tăng gia sản xuất, thực hành tiết kiệm thành công. Cán bộ không được quan liêu, mệnh lệnh; công nhân và cán bộ cần thẳng thắn phê bình, tự phê bình trên tinh thần xây dựng, giúp đỡ nhau sửa chữa khuyết điểm chứ không giấu giếm hay nói xấu lẫn nhau.

Cuối buổi nói chuyện, Bác thông báo nhân dịp sơ kết thi đua 3 tháng đầu năm, Bác sẽ trao tặng 10 phần thưởng cho các cá nhân và tập thể đạt nhiều thành tích xuất sắc. Bác chân thành nhắn nhủ rằng cuộc gặp gỡ đã làm mất hơn một giờ sản xuất của mỏ, do đó cán bộ và công nhân cần thi đua làm việc tích cực hơn để bù lại khoảng thời gian ấy…

Điểm tựa tinh thần làm nên sức mạnh

Lời căn dặn của Bác đã trở thành điểm tựa tinh thần vững chắc để suốt gần 70 năm qua, lớp lớp công nhân, cán bộ ngành Than nói chung và mỏ Đèo Nai nói riêng nỗ lực, phấn đấu hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao, đảm bảo cung cấp đủ than cho các ngành kinh tế trong nước.

Ngày 26/6/2024, Công ty CP Than Đèo Nai - Vinacomin và Công ty CP Than Cọc Sáu - Vinacomin chính thức hợp nhất thành Công ty Cổ phần Than Đèo Nai - Cọc Sáu - TKV, đánh dấu bước ngoặt lớn trong tiến trình tái cấu trúc ngành Than. Phát huy truyền thống "Kỷ luật và Đồng tâm", tập thể cán bộ, người lao động Công ty Than Đèo Nai - Cọc Sáu - TKV đã không ngừng nỗ lực vượt qua những khó khăn về điều kiện khai thác xuống sâu, chi phí gia tăng và biến động thị trường. Tinh thần thi đua lao động sản xuất theo lời Bác dặn năm xưa tiếp tục lan tỏa mạnh mẽ thông qua các phong trào lao động giỏi, lao động sáng tạo, áp dụng công nghệ hiện đại, cải tiến quản lý và hướng tới mô hình phát triển xanh, bền vững, bảo vệ môi trường Vùng mỏ.

Địa điểm lịch sử trên đỉnh Đèo Nai - nơi Bác Hồ đứng nói chuyện với thợ mỏ ngày 30/3/1959, đã được xếp hạng là Khu di tích lịch sử quốc gia, là “địa chỉ đỏ” giáo dục truyền thống "Kỷ luật và Đồng tâm", kiên cường, bất khuất của Vùng mỏ anh hùng. Vào các dịp lễ lớn, ngày kỷ niệm Bác về thăm mỏ hay Ngày truyền thống công nhân Vùng mỏ - Truyền thống ngành Than, cấp ủy, chính quyền địa phương cùng các thế hệ cán bộ, công nhân ngành Than thường xuyên tổ chức các hoạt động dâng hương, báo công, ôn lại truyền thống. Nơi đây còn là “trường học trực quan” giáo dục lòng yêu nước, niềm tự hào nghề nghiệp và tinh thần trách nhiệm cho các thế hệ thợ mỏ trẻ.

Đặc biệt, ngày 27/1/2026, ngay sau Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Vùng mỏ Quảng Ninh là điểm đến đầu tiên của Tổng Bí thư Tô Lâm cùng nhiều đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước. Tổng Bí thư Tô Lâm và Đoàn công tác đã đến thăm Khu Di tích lịch sử quốc gia Địa điểm lưu niệm Bác Hồ về thăm mỏ Đèo Nai. Tại cuộc gặp gỡ trực tiếp với thợ mỏ ngay trên khai trường sản xuất, Tổng Bí thư Tô Lâm chia sẻ: Sau Đại hội XIV, việc đến với anh chị em công nhân mỏ than Quảng Ninh không phải là một hoạt động mang tính nghi lễ, mà xuất phát từ bản chất, cội nguồn và phương pháp lãnh đạo của Đảng ta. Đảng Cộng sản Việt Nam là Đảng của giai cấp công nhân, đại biểu cho lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc. Sức mạnh của Đảng bắt nguồn từ mối liên hệ máu thịt với giai cấp công nhân và nhân dân lao động.

Tổng Bí thư khẳng định, truyền thống vẻ vang của giai cấp công nhân mỏ Quảng Ninh là niềm tự hào chung của Đảng và dân tộc, trong giai đoạn phát triển mới của đất nước, Đảng đặt niềm tin lớn lao đối với giai cấp công nhân nói chung cũng như giai cấp công nhân mỏ Quảng Ninh nói riêng - lực lượng trực tiếp tạo ra của cải vật chất, nâng cao năng suất lao động, đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia, thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững.

Tổng Bí thư tin tưởng, anh chị em công nhân mỏ sẽ tiếp tục phát huy cao độ tinh thần “Kỷ luật và Đồng tâm”, biến truyền thống vẻ vang thành hành động cụ thể trong lao động sản xuất, trong giữ gìn an toàn, trong nâng cao tay nghề và kỷ luật công nghiệp, qua đó đóng góp ngày càng xứng đáng vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Chuyến thăm và những lời chia sẻ chân tình của Tổng Bí thư Tô Lâm đã tiếp thêm luồng sinh khí mới, khẳng định sự nối tiếp mạch nguồn quan tâm của Đảng, của Bác Hồ đối với giai cấp công nhân Vùng mỏ, biến những ký ức lịch sử thành sức mạnh tinh thần vượt thời gian.