Bắn súng Việt Nam duy trì và đạt nhiều thành tích nổi bật kể từ sau Olympic 2016, nhờ quá trình đầu tư trọng điểm, đồng bộ mang lại hiệu quả.
Cột mốc tại Olympic Rio 2016
Bắn súng là một trong những môn thể thao sớm mang về thành tích quốc tế cho Việt Nam. Từ thập niên 1960, cố xạ thủ Trần Oanh từng lập thành tích vượt kỷ lục thế giới ở nội dung súng ngắn ổ quay tại giải quân sự quốc tế, đồng thời giành huy chương vàng tại GANEFO châu Á. Đây là dấu ấn đầu tiên của bắn súng Việt Nam trên bản đồ thể thao quốc tế.
Khi hội nhập trở lại với các sân chơi khu vực, bắn súng tiếp tục đóng vai trò tiên phong. Tại SEA Games 1989, xạ thủ Ngô Ngân Hà mang về tấm huy chương vàng đầu tiên cho thể thao Việt Nam ở đấu trường này. Từ đó, bộ môn này duy trì vị thế ổn định trong nhóm có khả năng cạnh tranh huy chương tại Đông Nam Á.
Đỉnh cao được thiết lập tại Olympic Rio 2016 với thành tích của Hoàng Xuân Vinh. Ở nội dung 10m súng ngắn hơi nam, anh giành huy chương vàng và phá kỷ lục Olympic.
Sau đó, xạ thủ sinh năm 1974 tiếp tục giành thêm huy chương bạc ở nội dung 50m súng ngắn. Đây là thành tích tốt nhất trong lịch sử thể thao Việt Nam tại Olympic, đồng thời khẳng định khả năng cạnh tranh ở cấp độ thế giới.
Thành công tại Rio không đến từ yếu tố bất ngờ mà là kết quả của quá trình chuẩn bị kéo dài, bao gồm tập huấn quốc tế, nâng cấp trang thiết bị và xây dựng giáo án chuyên sâu. Sau dấu mốc này, bắn súng được xác định là môn trọng điểm trong chiến lược đầu tư dài hạn.
Tuy nhiên, giai đoạn sau 2016 cũng cho thấy những khó khăn khi lực lượng chủ chốt bước qua đỉnh cao phong độ. Thành tích ở các giải lớn có dấu hiệu chững lại, buộc ngành thể thao phải điều chỉnh chiến lược, tập trung nhiều hơn vào đào tạo kế cận và nâng cao chất lượng huấn luyện.
Bước tiến mới trong nửa thập kỷ qua
Sau quá trình chuyển giao lực lượng, bắn súng Việt Nam ghi nhận bước tiến rõ rệt ở đấu trường châu lục. Tại ASIAD 19, xạ thủ Phạm Quang Huy giành huy chương vàng nội dung 10m súng ngắn hơi nam. Đây là lần đầu tiên bắn súng Việt Nam đứng đầu một nội dung tại Á vận hội, đánh dấu cột mốc quan trọng trong quá trình phát triển.
Tiếp nối thành tích đó, đội tuyển duy trì phong độ ở các giải đấu quốc tế. Phạm Quang Huy cùng Trịnh Thu Vinh giành huy chương vàng nội dung 10m súng ngắn hơi hỗn hợp tại giải vô địch châu Á 2024, cho thấy sự ổn định của nhóm vận động viên chủ lực.
Tại Olympic Paris 2024, bắn súng Việt Nam không giành huy chương nhưng đạt kết quả chuyên môn tích cực. Trịnh Thu Vinh lọt vào chung kết ở cả hai nội dung 10m súng ngắn hơi nữ và 25m súng ngắn thể thao.
Chung cuộc, cô xếp hạng 4 ở nội dung 10m và hạng 7 ở nội dung 25m, qua đó trở thành một trong những vận động viên có thành tích tốt nhất của đoàn Việt Nam tại kỳ Đại hội này.
Ở cấp khu vực, SEA Games 33 chứng kiến sự áp đảo của bắn súng Việt Nam với 8 huy chương vàng, 5 huy chương bạc và 1 huy chương đồng, dẫn đầu toàn đoàn.
Thành tích này phản ánh hiệu quả của công tác đào tạo trẻ, khi nhiều vận động viên mới như Lê Thị Mộng Tuyền, Nguyễn Thùy Trang hay Phí Phương Thảo thi đấu nổi bật, bên cạnh các gương mặt giàu kinh nghiệm.
Đáng chú ý, nữ xạ thủ Trịnh Thu Vinh tiếp tục gây ấn tượng khi giành 4 huy chương vàng, 1 huy chương bạc, đồng thời phá 3 kỷ lục SEA Games. Đây được xem là kỳ đại hội lịch sử của cô, khẳng định vị thế hàng đầu khu vực.
Những kết quả trên đến từ sự đầu tư đồng bộ trong nhiều năm. Đội tuyển đã làm việc với nhiều chuyên gia nước ngoài, trong đó có huấn luyện viên Park Chung Gun đến từ Hàn Quốc hay gần đây là nữ huấn luyện viên người Mông Cổ - Byambajav Altantsetseg.
Các chuyên gia này mang đến nhiều phương pháp huấn luyện hiện đại, tập trung vào kỹ thuật, phân tích dữ liệu và kiểm soát tâm lý thi đấu.
Song song với đó, hệ thống cơ sở vật chất được cải thiện với trường bắn điện tử, chế độ dinh dưỡng và y sinh học được chú trọng. Các chương trình tập huấn ngắn hạn và dài hạn tại nước ngoài cũng được triển khai, giúp vận động viên làm quen với môi trường thi đấu quốc tế.
Hiện tại, bắn súng Việt Nam hướng tới các mục tiêu dài hạn như ASIAD 2026 và Olympic 2028. Lực lượng có sự kết hợp giữa các vận động viên đạt phong độ cao và lớp kế cận đang phát triển, tạo nền tảng cho khả năng cạnh tranh huy chương ở cấp độ châu lục và thế giới.
Từ dấu mốc Olympic 2016 đến những thành tích tại ASIAD, Olympic và SEA Games gần đây, bắn súng Việt Nam đang cho thấy sự phát triển đồng bộ theo hệ thống. Đây là cơ sở để bộ môn này tiếp tục nâng tầm trong giai đoạn sắp tới.
