Là tỉnh có cả biên giới trên bộ và trên biển, Quảng Ninh luôn là địa bàn trọng yếu của Tổ quốc. Để quản lý và bảo vệ vững chắc chủ quyền quốc gia, Bộ đội Biên phòng (BĐBP) Quảng Ninh không chỉ làm tốt nhiệm vụ tuần tra, kiểm soát mà còn triển khai hiệu quả công tác dân vận. Bằng tinh thần "Đồn là nhà, biên giới là quê hương", những người lính Biên phòng đã và đang xây dựng "thế trận lòng dân" vững chắc, biến mỗi người dân thành một "cột mốc sống" kiên cường nơi biên cương Đông Bắc.
Nhiệm vụ thiêng liêng và quan trọng nhất của BĐBP là bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia. Tuy nhiên, hình ảnh người lính Biên phòng không chỉ gắn với đường biên, cột mốc mà còn gắn liền với cuộc sống, sự ấm no của đồng bào các dân tộc nơi biên cương, hải đảo. Họ chính là "điểm tựa" vững chắc, là người thân ruột thịt của bà con.
Đại tá Vũ Văn Hưng, Chính ủy BĐBP tỉnh, người có hàng chục năm gắn bó với công tác vận động quần chúng, chia sẻ với chúng tôi: “Để giữ được biên giới, trước hết phải giữ được lòng dân. Dân có tin Đảng, tin bộ đội, có cuộc sống ấm no thì biên giới mới vững bền. Vì vậy, mọi chủ trương, hành động của chúng tôi đều hướng đến mục tiêu cuối cùng là làm cho dân hiểu, dân tin, dân theo và dân làm”.
Thấm nhuần lời dạy của Bác Hồ: "Dân vận khéo thì việc gì cũng thành công", cán bộ, chiến sĩ BĐBP Quảng Ninh luôn chủ động áp dụng phương châm "Đồn là nhà, biên giới là quê hương, đồng bào các dân tộc là anh em ruột thịt" bằng những việc làm cụ thể, thiết thực. Các chiến sĩ Biên phòng, với phương châm "3 cùng" (cùng ăn, cùng ở, cùng làm), đã trực tiếp hướng dẫn bà con chuyển đổi cây trồng, vật nuôi. Nhiều mô hình kinh tế hiệu quả như chăn nuôi bò, trồng quế, hồi, hoặc làm du lịch cộng đồng... đã được xây dựng và nhân rộng.
Như ở thôn Phai Làu (xã Hoành Mô), một trong những địa bàn biên giới trọng điểm với hơn 2km đường biên, hình ảnh những người lính biên phòng xắn quần lội ruộng giúp dân cấy lúa đã trở nên quá đỗi thân thuộc. Gặp chúng tôi trên đồng, anh Tằng Vắn Sòi vừa thoăn thoắt nhổ mạ vừa phấn khởi khoe: “Nhà mình ít người, ruộng thì rộng, đang loay hoay chưa biết xoay sở thế nào thì các chú bộ đội đến giúp. Không có các chú chắc lúa chậm vụ mất!”.
Với bà con người Dao ở Phai Làu, niềm tin dành cho người lính biên phòng được xây đắp từ chính những giọt mồ hôi chung trên đồng ruộng như thế. Ông Tằng Dảu Tình, Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn Phai Làu, bộc bạch: “Các chú bộ đội nói ít, làm nhiều. Mình thấy các chú xuống cấy lúa, giúp dân làm đường, rồi tuyên truyền, dân nghe lắm. Dân tin thì dân làm theo thôi”.
Từ cái gốc của niềm tin ấy, công tác vận động quần chúng (VĐQC) được triển khai một cách tự nhiên, bền bỉ như "mưa dầm thấm lâu". Chỉ tính riêng trong năm 2025, các đơn vị BĐBP tỉnh đã tổ chức hơn 750 buổi tuyên truyền cho trên 28.000 lượt người nghe. Nhưng đó không phải là những buổi nói chuyện khô khan, giáo điều. Các anh đã khéo léo biến những điều luật, những quy định khô cứng thành những vở kịch sân khấu hóa dí dỏm, gần gũi tại các xã Bình Liêu, Quảng Hà, hay phường Hà An, khiến bà con dễ hiểu, dễ nhớ và tự nguyện làm theo. Hàng ngàn lá cờ Tổ quốc, hàng ngàn ảnh Bác Hồ được các anh trang trọng trao tặng cho các hộ gia đình, để tình yêu quê hương, đất nước hiện hữu một cách dung dị, thiêng liêng trong mỗi nếp nhà.
Nhờ cách làm "đi vào lòng người" ấy, người dân đã tự mình trở thành những "cột mốc sống" bảo vệ biên cương. Họ không chỉ là tai mắt, mà còn là cánh tay nối dài của lực lượng biên phòng. Khi thấy điều gì bất thường xảy ra trên biên giới, họ báo ngay cho Đồn Biên phòng. Hình ảnh những người nông dân, ngư dân ngày ngày lên nương, ra biển, vừa sản xuất vừa âm thầm quan sát, bảo vệ từng tấc đất, sải biển của quê hương đã trở thành biểu tượng sống động nhất cho sức mạnh vô song của thế trận biên phòng toàn dân.
Để xây dựng "thế trận lòng dân" vững chắc, BĐBP Quảng Ninh xác định nhiệm vụ cốt lõi là phải tham gia xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh, bởi đó chính là "pháo đài" vững chắc nhất. Theo đó, Đảng ủy Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh đã phân công 95 đảng viên mang quân hàm xanh tham gia sinh hoạt ở các chi bộ thôn, bản biên giới. Các anh không chỉ mang theo tinh thần kỷ luật, sự gương mẫu của người lính Cụ Hồ mà còn mang theo kiến thức, phương pháp làm việc khoa học để cùng cấp ủy địa phương tháo gỡ những "nút thắt", nâng cao chất lượng sinh hoạt Đảng.
Song song đó, BĐBP tỉnh cũng đã phân công 356 cán bộ, đảng viên phụ trách giúp đỡ 1.490 hộ dân ở các thôn, bản biên giới. Lực lượng này đã trở thành cầu nối bền chặt giữa Đảng, quân đội và nhân dân. Đánh giá về mô hình này, đồng chí Dương Ngọc Khoa, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Hoành Mô, khẳng định: “BĐBP bám dân, nắm địa bàn rất tốt. Mô hình nào, chương trình nào nếu có các anh BĐBP tham gia tuyên truyền vận động thì dân đều tin tưởng làm theo. Dân tin bộ đội lắm".
Niềm tin ấy càng được nhân lên qua những chương trình an sinh xã hội đầy ý nghĩa. Mỗi độ Tết đến, xuân về, chương trình "Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản" lại sưởi ấm khắp các nẻo biên cương. Như mùa xuân Ất Tỵ 2025, với tổng kinh phí gần 2 tỷ đồng, hơn 1.200 suất quà, hàng ngàn chiếc bánh chưng xanh đã được BĐBP trao tặng các gia đình chính sách, hộ nghèo ở vùng biên giới.
Các chương trình như chương trình "Nâng bước em tới trường - Con nuôi đồn Biên phòng" , "Mái ấm biên cương"... cũng được BĐBP Quảng Ninh triển khai hiệu quả. Chỉ tính riêng từ đầu năm 2025 đến nay, hưởng ứng phong trào "Chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát", các đơn vị Biên phòng trong tỉnh đã hỗ trợ và vận động hơn 348 triệu đồng, đóng góp 245 ngày công để sửa chữa, xây mới nhà ở cho người dân.
Bên cạnh đó, BĐBP Quảng Ninh đã chủ động tham mưu cho chính quyền địa phương xây dựng và duy trì 10 cặp cụm dân cư hai bên biên giới kết nghĩa (bao gồm 7 cặp bản - bản, 1 cặp xã - trấn, và 2 cặp phường - trấn).
Những hoạt động đối ngoại biên phòng, ngoại giao nhân dân ấy đã tạo ra một bầu không khí tin cậy, tôn trọng lẫn nhau. Chính người dân ở hai bên đường biên đã trở thành những sứ giả của hòa bình, cùng bộ đội biên phòng hai nước xây dựng một đường biên giới ổn định, hợp tác và cùng phát triển. Khi có vụ việc xảy ra, chính quyền và người dân cụm dân cư kết nghĩa lại cùng nhau trao đổi, giải quyết trên tinh thần hữu nghị, tôn trọng luật pháp mỗi nước, góp phần làm thất bại âm mưu chia rẽ của các thế lực thù địch.
Từ những việc làm ý nghĩa, thiết thực, Bộ đội Biên phòng Quảng Ninh đã củng cố vững chắc niềm tin của nhân dân, thôi thúc bà con chủ động, tự nguyện tham gia bảo vệ chủ quyền biên giới quốc gia. Sức mạnh từ "thế trận lòng dân" chính là minh chứng sống động nhất, đảm bảo cho tuyến biên giới Quảng Ninh mãi mãi bình yên, ổn định để vững bước phát triển trong tương lai.
