Thời gian qua, Quảng Ninh đã khơi dậy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và thắt chặt tình đoàn kết quân dân để giữ vững chủ quyền thiêng liêng của quốc gia, tạo dựng nền tảng vững chắc cho sự phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
Trong đó, Bộ đội Biên phòng (BĐBP) Quảng Ninh phát huy vai trò nòng cốt trong tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật; góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, huy động người dân tham gia bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới.
BĐBP Quảng Ninh xác định công tác tuyên truyền, vận động quần chúng là biện pháp công tác quan trọng, nhiệm vụ nền tảng, có ý nghĩa quyết định để phát huy sức mạnh của toàn dân tham gia phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới. Công tác phối hợp với các địa phương biên giới, vùng biển, các trường học có nhiều đổi mới, sáng tạo bằng những mô hình mới, cách làm hay, hiệu quả trong công tác giáo dục truyền thống cách mạng cho các đối tượng, đặc biệt là thế hệ trẻ. Điển hình như: Giáo dục truyền thống tại Khu di tích Lịch sử quốc gia Pò Hèn, “Tiết học biên cương”, ứng dụng công nghệ thông tin tạo mã QR Code nội dung tuyên truyền về biên giới, cột mốc, các quy định quản lý biên giới để tạo thuận lợi truy cập và tương tác với các đối tượng. Từ đó đã tạo chuyển biến sâu sắc trong từng đơn vị, cá nhân để triển khai thực hiện các mô hình, chương trình do BĐBP thành phố tổ chức, phát động.
Tiêu biểu như Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Móng Cái quản lý đường biên giới dài với ba mốc quốc giới, kiểm soát hai cửa khẩu là Cửa khẩu quốc tế Móng Cái (Bắc Luân I, Bắc Luân II) và cửa khẩu phụ Ka Long. Địa bàn gồm một phần phường Móng Cái 1 và một phần phường Móng Cái 2. Đơn vị thực hiện hiệu quả mô hình “Bộ đội Biên phòng - đồng hành chuyển đổi số nơi biên giới”. Theo đó, 25 mã QR được thiết lập làm hòm thư điện tử tiếp nhận tin báo, tố giác tội phạm tại cửa khẩu, nhà văn hóa khu phố, chợ, trường học với 1.100 người dân tham gia.
Hay như Đồn Biên phòng Cửa khẩu Hoành Mô duy trì 20 tổ với 120 thành viên và 240 hộ gia đình tham gia tự quản bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới. Năm 2026, Đồn mở 12 buổi tập huấn cho 180 lượt người của các tổ tự quản đường biên, cột mốc; cán bộ, chiến sĩ đã thực hiện 216 lần công tác địa bàn với 830 lượt người; cùng ba xã Hoành Mô, Lục Hồn, Bình Liêu, vận động 1.449 hộ dân ký cam kết không tham gia, không tiếp tay cho tội phạm ma túy, mua bán người, buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.
Đặc biệt, tháng 7/2026 tại Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Móng Cái, Ban Chỉ huy BĐBP Quảng Ninh đã ra mắt mô hình “Tổ Dân vận đối ngoại”. Đây là mô hình thí điểm nhằm đổi mới phương thức dân vận gắn với chuyển đổi số, góp phần nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại nhân dân và xây dựng khu vực biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển. Đến nay, các lực lượng tham gia đã cấp phát hơn 1.000 tờ rơi, hơn 50.000 lượt người, gồm du khách và cư dân biên giới truy cập mã QR để tìm hiểu quy định pháp luật ở cửa khẩu.
Những năm qua, BĐBP Quảng Ninh thường xuyên duy trì 362 đảng viên phụ trách 1.451 hộ gia đình ở khu vực biên giới góp phần quan trọng nâng cao năng lực lãnh đạo của cấp ủy trong thực hiện nhiệm vụ phát triển KT-VH-XH địa phương gắn với bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia. Hiện nay, BĐBP Quảng Ninh duy trì 23 mô hình, chương trình giúp nhân dân phát triển KT-VH-XH do Bộ Tư lệnh BĐBP tổ chức phát động, nhiều mô hình, chương trình được triển khai thực hiện từ Quảng Ninh được nhân rộng trong phạm vi toàn quốc. Tiêu biểu như: “Bò giống giúp người nghèo biên giới”; “Mái ấm biên cương”; “Xây dựng nhà đại đoàn kết”; “Đồng hành cùng phụ nữ biên cương”,...
Có thể thấy rằng, các mô hình, chương trình, phong trào do BĐBP tham gia triển khai đã đi vào chiều sâu, ngày càng thiết thực, hiệu quả; góp phần cải thiện rõ rệt đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân khu vực biên giới. Nhiều mô hình hỗ trợ phát triển kinh tế, giảm nghèo, nâng cao sinh kế bền vững đã phát huy hiệu quả lâu dài, giúp nhân dân ổn định cuộc sống, yên tâm bám đất, gắn bó với biên cương.
