Dữ liệu làm nền, cải cách đi vào thực chất

Từ nền tảng Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, Quảng Ninh đang từng bước thay đổi phương thức giải quyết TTHC từ việc người dân phải kê khai, xuất trình nhiều loại giấy tờ sang cơ quan nhà nước chủ động khai thác, đối soát và tái sử dụng dữ liệu. Khi dữ liệu được kết nối, làm sạch và khai thác hiệu quả, cải cách TTHC không chỉ nhanh hơn, mà còn hướng tới một nền hành chính thuận tiện, hiện đại, lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.

bqn_tr_dmh-2016.jpg
Cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Mạo Khê xử lý hồ sơ TTHC phục vụ người dân, doanh nghiệp trên hệ thống Cổng Dịch vụ công quốc gia.

Để dữ liệu thực sự trở thành nguồn lực phục vụ cải cách TTHC, trước hết nguồn dữ liệu phải bảo đảm đúng, đủ, sạch, sống và có khả năng kết nối, khai thác. Trong 9 tháng năm 2026, Công an thành phố đã phối hợp tra cứu, đối soát, làm sạch gần 1,4 triệu dữ liệu dân cư với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; qua đó phát hiện gần 140.000 dữ liệu sai lệch và gần 896.000 dữ liệu chưa thể tra cứu thông tin.

Cùng với đó, đơn vị đã hướng dẫn các sở, ngành, địa phương kết nối, đồng bộ, cập nhật và khai thác dữ liệu dân cư, căn cước, định danh, xác thực điện tử, phục vụ giải quyết và tái sử dụng dữ liệu trong thực hiện TTHC, cung cấp dịch vụ công.

Điểm đáng chú ý là dữ liệu dân cư không chỉ được sử dụng để xác thực thông tin người dân, mà đang từng bước được đối soát, kết nối với các cơ sở dữ liệu chuyên ngành, thay thế những thông tin trước đây người dân phải kê khai, hoặc xuất trình bằng giấy tờ.

Hiệu quả rõ nét nhất của quá trình này là tác động trực tiếp đến thành phần hồ sơ và quy trình giải quyết TTHC. Thay vì yêu cầu người dân cung cấp lại những thông tin cơ quan nhà nước đã có, các cơ quan, đơn vị đang chuyển dần sang phương thức chủ động khai thác, đối chiếu và tái sử dụng dữ liệu.

Chị Đỗ Thị Minh Châu, cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Hà Tu, cho biết: Trước đây, khi thực hiện TTHC, người dân thường phải xuất trình nhiều loại giấy tờ, trong đó có giấy tờ tùy thân. Hiện nay, cùng với việc sử dụng dịch vụ công trực tuyến và khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, nhiều TTHC đã không còn yêu cầu người dân cung cấp lại những giấy tờ mà hệ thống có thể xác thực, khai thác. Đây là chuyển biến có ý nghĩa về chất trong cải cách TTHC.

Cải cách không chỉ dừng ở việc rút ngắn một số bước xử lý, hay nâng tỷ lệ hồ sơ trực tuyến, mà đang hướng tới thay đổi phương thức cung cấp dịch vụ công: Cơ quan nhà nước chủ động khai thác thông tin, người dân giảm việc kê khai, cung cấp và nộp lại những giấy tờ mà hệ thống đã có khả năng xác thực.

Việc khai thác dữ liệu dân cư cũng từng bước được mở rộng, gắn với các cơ sở dữ liệu chuyên ngành trên địa bàn thành phố. Trong lĩnh vực đất đai, dữ liệu được thường xuyên đối soát với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, đồng thời chỉnh sửa, cập nhật dữ liệu thuộc tính trên phần mềm quản lý đất đai. Trong lĩnh vực y tế, sổ sức khỏe điện tử được liên thông với ứng dụng định danh quốc gia VNeID; các cơ sở y tế triển khai khám, chữa bệnh BHYT bằng thẻ căn cước.

Từ nền tảng dữ liệu dân cư, các nhóm dữ liệu về hộ tịch, nông nghiệp, an sinh xã hội, cán bộ, công chức, viên chức, thuế… cũng đang được cập nhật, chuẩn hóa, đồng bộ và khai thác theo phân quyền. Qua đó, từng bước hình thành hệ thống dữ liệu phục vụ hiệu quả hơn công tác quản lý nhà nước, giải quyết TTHC, cung cấp dịch vụ công và thúc đẩy chuyển đổi số trong hoạt động của thành phố.

bqn_tr_dmh-2146.jpg
Cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Hà Tu khai thác và tái sử dụng các dữ liệu trên hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để phục vụ người dân.

Hiệu quả kết nối, khai thác dữ liệu được thể hiện rõ qua chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Trong 8 tháng năm 2026, toàn thành phố tiếp nhận hơn 586.000 hồ sơ, giải quyết hơn 569.000 hồ sơ, tỷ lệ đúng và trước hạn đạt 98,4%; 100% phí, lệ phí được thanh toán bằng hình thức điện tử, không dùng tiền mặt. Gần 99,9% hồ sơ đầu vào được số hóa và 98,2% kết quả được trả dưới dạng điện tử. Tại các trung tâm phục vụ hành chính công xã, phường, đặc khu, tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đạt 99,3%, 100% hồ sơ đầu vào được số hóa và 99,9% kết quả được trả điện tử.

Những kết quả này cho thấy dữ liệu đang trở thành một cấu phần thực chất trong quy trình giải quyết TTHC, kết hợp với dịch vụ công trực tuyến, số hóa hồ sơ và thanh toán không dùng tiền mặt, từng bước hình thành phương thức phục vụ hiện đại, thuận tiện hơn.

Thời gian tới, Quảng Ninh tiếp tục đẩy mạnh kết nối, chia sẻ và tái sử dụng dữ liệu, nhất là những dữ liệu có thể thay thế hồ sơ giấy; đồng thời rà soát, tái cấu trúc quy trình, bảo đảm dữ liệu được khai thác chính xác, thông suốt, đúng thẩm quyền và an toàn. Qua đó, người dân, doanh nghiệp được giảm giấy tờ, thao tác và thời gian thực hiện thủ tục; cơ quan nhà nước nâng cao hiệu quả quản lý, kiểm soát và cung cấp dịch vụ công trên nền tảng dữ liệu.

Minh Hà

Cùng chuyên mục