Chính phủ Anh ngày 28/11 thông báo các cuộc đàm phán về việc nước này tham gia một quỹ quốc phòng quy mô lớn của Liên minh châu Âu (EU) đã kết thúc mà không đạt được thỏa thuận. Đây được xem là bước thụt lùi trong nỗ lực tái thiết quan hệ hậu Brexit giữa Anh và khối 27 quốc gia EU.
Ông Keir Starmer - người đắc cử Thủ tướng Anh hồi năm ngoái - cam kết khôi phục quan hệ với EU sau giai đoạn căng thẳng kể từ khi Anh rời liên minh này năm 2020. Tháng 5 vừa qua, hai bên công bố loạt thỏa thuận mới về thương mại, đi lại và hợp tác quốc phòng – được Thủ tướng Starmer đánh giá là “đôi bên cùng có lợi”.
Một trong những trọng tâm là kế hoạch cho phép ngành công nghiệp quốc phòng Anh tiếp cận quỹ cho vay 150 tỷ euro (khoảng 170 tỷ USD) của EU mang tên Hành động An ninh vì châu Âu (SAFE). Chương trình nhằm tăng cường năng lực phòng thủ của Ukraine và các nước châu Âu, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp quốc phòng trong khu vực tiếp cận nguồn vốn lãi suất thấp.
Tuy nhiên, đàm phán đã rơi vào bế tắc do bất đồng về mức đóng góp tài chính. EU yêu cầu Anh trả nhiều hơn so với mức London sẵn sàng chấp nhận.
Bộ trưởng Anh phụ trách quan hệ với EU Nick Thomas-Symonds nêu rõ: “Chúng tôi đàm phán thiện chí, nhưng lập trường luôn rõ ràng: chỉ ký các thỏa thuận mang lại lợi ích quốc gia và có giá trị tương xứng với chi phí bỏ ra”. Theo Bộ trưởng Thomas-
Symonds, dù không đạt được thỏa thuận tham gia vòng đầu tiên của SAFE, nhưng các doanh nghiệp quốc phòng Anh vẫn có thể tham gia với tư cách nước thứ ba. Theo quy định, nước thứ ba được tham gia tối đa 35% giá trị của một hợp đồng SAFE – thấp hơn đáng kể so với ngưỡng mà Anh tìm cách đàm phán mở rộng.
Mặc dù vậy, ông Thomas-Symonds khẳng định rằng hai bên "tiếp tục đạt được tiến triển mạnh mẽ" về các nội dung khác trong thỏa thuận hồi tháng 5, bao gồm năng lượng, thương mại thực phẩm và đồ uống.
Trong khi đó, người phát ngôn của EU Thomas Regnier cũng nhấn mạnh rằng khối này “kiên định cam kết triển khai quan hệ đối tác an ninh và quốc phòng đầy tham vọng với Vương quốc Anh”. Ông nêu rõ SAFE được thiết kế mở và Anh vẫn có thể tham gia ở mức tối đa cho nước thứ ba theo quy định./.
