Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng là dấu mốc quan trọng, mở ra tầm nhìn phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, trong đó xác định văn hóa là nguồn lực nội sinh cho phát triển bền vững. Cụ thể hóa tinh thần đó, Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị vừa ra đời đã định vị văn học nghệ thuật như một trụ cột của văn hóa, gắn với mục tiêu phát triển đất nước nhanh và bền vững. Văn học nghệ thuật được đặt vào vị trí trung tâm của chiến lược phát triển con người và sức mạnh mềm quốc gia, tham gia trực tiếp vào kiến tạo môi trường văn hóa, xây dựng con người Việt Nam hiện đại, giàu bản sắc, có năng lực hội nhập.
Trong bối cảnh mới, văn học nghệ thuật Quảng Ninh đứng trước cơ hội lớn để khẳng định vai trò không chỉ là nền tảng tinh thần, bồi đắp hệ giá trị quốc gia, mà còn là động lực sáng tạo, là sức mạnh mềm góp phần phát triển bền vững địa phương. Đó cũng chính là tinh thần cốt lõi mà Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị đã đặt ra cho văn hóa Việt Nam nói chung và văn học nghệ thuật nói riêng trong kỷ nguyên mới.
Nghị quyết nhấn mạnh yêu cầu “phát triển văn học nghệ thuật xứng tầm với lịch sử, văn hoá dân tộc và tầm vóc đất nước trong kỷ nguyên mới”, đồng thời đặt ra các nhiệm vụ cụ thể: Khuyến khích sáng tạo, tôn vinh tài năng, có cơ chế đặt hàng tác phẩm, bảo vệ quyền tác giả và thúc đẩy quốc tế hóa các sản phẩm văn học nghệ thuật. Xây dựng thành công 5 thương hiệu liên hoan nghệ thuật, lễ hội văn hoá quốc tế về điện ảnh, âm nhạc, mỹ thuật. Đặc biệt, việc coi văn học nghệ thuật là một bộ phận quan trọng của công nghiệp văn hóa đã mở ra không gian phát triển mới cho nghệ thuật trong bối cảnh kinh tế sáng tạo và chuyển đổi số.
Với lợi thế là vùng đất hội tụ di sản thiên nhiên - văn hóa đặc sắc, cùng đời sống xã hội năng động, Quảng Ninh đã và đang trở thành mảnh đất sáng tạo cho nhiều loại hình văn học nghệ thuật. Trong đó, văn học nghệ thuật Quảng Ninh đã thể hiện rõ vai trò bồi đắp hệ giá trị con người và bản sắc vùng đất. Từ văn học, âm nhạc, mỹ thuật, nhiếp ảnh đến điện ảnh - truyền hình…, nhiều tác phẩm đã đi sâu phản ánh lịch sử, văn hóa, con người Vùng mỏ, vùng biển đảo, biên cương, phản ánh công cuộc đổi mới, xây dựng vùng đất, con người Quảng Ninh.
Đáng chú ý, tinh thần Nghị quyết 80-NQ/TW về việc xây dựng môi trường sáng tạo lành mạnh, tôn trọng tự do sáng tạo gắn với trách nhiệm xã hội đã được Quảng Ninh cụ thể hóa bằng nhiều cơ chế, chính sách: Tạo điều kiện cho văn nghệ sĩ thâm nhập thực tế, đầu tư cho tác phẩm có giá trị tư tưởng và nghệ thuật, tổ chức các trại sáng tác, cuộc vận động sáng tác gắn với nhiệm vụ chính trị và đời sống xã hội của địa phương.
Điển hình như cuộc thi sáng tác văn học, nghệ thuật, báo chí về tỉnh Quảng Ninh nhân kỷ niệm 60 năm ngày thành lập tỉnh; cuộc thi sáng tác, quảng bá các tác phẩm văn học, nghệ thuật, báo chí về học tập và làm theo Bác giai đoạn 2025-2030… Nhiều chương trình nghệ thuật, lễ hội, liên hoan đã tạo điều kiện để văn nghệ sĩ Quảng Ninh tham gia sáng tạo, biểu diễn, giới thiệu tác phẩm tới công chúng trong nước và quốc tế.
Những năm qua, đội ngũ văn nghệ sĩ Quảng Ninh đã để lại dấu ấn qua nhiều tác phẩm văn học, âm nhạc, mỹ thuật, nhiếp ảnh, điện ảnh, sân khấu mang hơi thở Vùng mỏ, biển đảo, phản ánh sinh động công cuộc đổi mới và khát vọng phát triển của địa phương.
Một số tác phẩm đã được phát hành ở nước ngoài như tác phẩm Bến không chồng của nhà văn Dương Hướng đã được dịch ra tiếng Anh và phát hành tại Mỹ, các tuyển tập thơ của nhà thơ Trần Nhuận Minh được dịch ra 18 ngôn ngữ và được phát hành ở 22 quốc gia trên thế giới.
Tỉnh cũng tiếp tục hoàn thiện cơ chế hỗ trợ sáng tạo, đặt hàng tác phẩm văn học nghệ thuật phục vụ nhiệm vụ chính trị, quảng bá hình ảnh con người và vùng đất Quảng Ninh trong giai đoạn mới.
Đồng chí Nguyễn Thị Hạnh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh cho biết: Văn học nghệ thuật trong giai đoạn mới ngày càng giữ vai trò quan trọng đối với sự phát triển của địa phương. Chúng ta cần xây dựng đội ngũ văn nghệ sĩ có những tác phẩm chất lượng, định hướng tư tưởng, xây dựng bản lĩnh chính trị cách mạng cho nhân dân, cho thế hệ trẻ, đồng thời phản ánh xu thế phát triển của tỉnh, sự đóng góp của Quảng Ninh trong kỷ nguyên mới của quốc gia, dân tộc.
Với Quảng Ninh, việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị không phải là điểm khởi đầu, mà là bước tiếp nối và nâng tầm những gì địa phương đã và đang làm, hướng tới một nền văn học nghệ thuật phát triển lành mạnh, chuyên nghiệp, có chiều sâu và sức lan tỏa ở tầm quốc gia, quốc tế.
