PGS.TS, Nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Chủ tịch Liên hiệp Các hội văn học nghệ thuật Việt Nam, là người gắn bó và theo sát phong trào sáng tác văn học nghệ thuật ở Quảng Ninh trong nhiều năm qua. Nhân dịp PGS.TS, Nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân về dự và phát biểu chỉ đạo Đại hội đại biểu Liên hiệp Các hội văn học nghệ thuật tỉnh Quảng Ninh lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2031, phóng viên Báo và Phát thanh, Truyền hình Quảng Ninh đã có cuộc phỏng vấn ông.
- Thưa nhạc sĩ, ông đánh giá như thế nào về nền văn học nghệ thuật Quảng Ninh những năm qua?
+ Quảng Ninh đã từ lâu luôn để lại trong chúng tôi một dấu ấn đặc biệt. Đây là vùng đất hội tụ giữa truyền thống và hiện đại, giữa di sản kỳ quan thiên nhiên, di sản văn hóa thế giới với những giá trị văn hóa lịch sử giàu bản sắc, giữa khí phách Vùng mỏ "Kỷ luật và Đồng tâm" với khát vọng đổi mới, vươn lên mạnh mẽ trong thời kỳ hội nhập. Quảng Ninh cũng là một vùng đất luôn khơi gợi nguồn cảm hứng vô tận đối với giới văn học nghệ thuật.
Liên hiệp Các hội văn học nghệ thuật Việt Nam luôn ghi nhận và trân trọng những đóng góp tâm huyết, trách nhiệm của các thế hệ văn nghệ sĩ Quảng Ninh đối với sự nghiệp xây dựng và phát triển quê hương. Trong nhiều năm qua, đội ngũ văn nghệ sĩ Quảng Ninh có không ít tác giả đã khẳng định được tên tuổi ở phạm vi quốc gia.
Những thành tựu đó, chúng tôi không thể kể hết ra đây một lúc được mà chỉ có thể điểm qua vài lĩnh vực như văn học, có những nhà văn, nhà thơ như: Võ Huy Tâm, Trần Nhuận Minh, Dương Hướng. Về âm nhạc, có những nhạc sĩ như: Đỗ Hòa An, Lê Đăng Vệ. Họ đều là những con người gắn bó sâu sắc với mảnh đất Vùng mỏ, với ngành Than, với Hạ Long và đều đã được trao những giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật trong các giai đoạn khác nhau.
Nhiều tác phẩm của các văn nghệ sĩ Quảng Ninh đã đạt giải thưởng chuyên ngành để lại dấu ấn trong lòng công chúng. Đó không chỉ là niềm tự hào của Quảng Ninh mà cũng là niềm vui chung, là thành tích chung của Liên hiệp Các hội văn học nghệ thuật Việt Nam.
Mỗi lần về với Quảng Ninh, cá nhân tôi luôn cảm nhận được một đời sống văn học nghệ thuật sôi nổi, cởi mở và giàu sức sáng tạo. Các thế hệ văn nghệ sĩ đi trước vẫn tiếp tục cống hiến bằng tài năng, kinh nghiệm và tâm huyết của mình. Lớp văn nghệ sĩ trẻ hiện nay đang từng bước trưởng thành, mang đến những cách nhìn mới, những hình thức biểu đạt mới nhưng vẫn hướng về cội nguồn văn hóa dân tộc. Đó cũng chính là nền tảng quan trọng để văn học nghệ thuật Quảng Ninh tiếp tục phát triển trong những năm tới, trong kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
- Là một nhạc sĩ, ông nhìn nhận thế nào về thành tựu âm nhạc của Quảng Ninh?
+ Văn học nghệ thuật Quảng Ninh có bề dày truyền thống nhất là lĩnh vực âm nhạc. Giới nhạc sĩ trong nước đã có truyền thống gắn bó với đất mỏ Quảng Ninh kể từ những năm chống Mỹ cứu nước. Quảng Ninh đã có nhiều thế hệ ca sĩ có thể kể ra như: Quang Thọ, Lê Dung, Quang Mạo, Doãn Tần, Đức Long... sau này thì có Hồ Quỳnh Hương, Ngọc Anh, Hoàng Tùng, Hoàng Thái, Tuấn Anh...
Âm nhạc Quảng Ninh có thứ ngôn ngữ khỏe khoắn, mang dấu ấn công nghiệp của công nhân vùng than. Từ đề tài đến ngôn ngữ âm nhạc đều luôn hướng tới một giá trị chân - thiện - mỹ sâu sắc. Và rất mừng là càng ngày càng có nhiều ca khúc mới, hay và đoạt giải ở các cuộc thi của trung ương, Hội Nhạc sĩ Việt Nam.
- Thưa ông, việc Liên hiệp Các hội văn học nghệ thuật Quảng Ninh ra đời trong bối cảnh hiện nay có ý nghĩa như thế nào?
+ Bước vào nhiệm kỳ 2026-2031, đất nước đang đứng trước những cơ hội lịch sử để bứt phá phát triển, trong đó Nghị quyết số 80/NQ-TW của Bộ Chính trị đã xác định rõ vị thế, vai trò của văn hóa, văn học nghệ thuật, là một trong những động lực quan trọng của sự phát triển bền vững, là nghị quyết mang tính lịch sử định vị văn hóa văn học nghệ thuật ngang tầm với chính trị, kinh tế, xã hội mở ra những cơ chế nguồn lực đặc thù cho giới văn nghệ sĩ. Hôm nay, Quảng Ninh đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với nhiều thời cơ mới và cũng nhiều yêu cầu mới đặt ra, trong đó có lĩnh vực văn học nghệ thuật. Hiện nay, Liên hiệp Các hội văn học nghệ thuật Việt Nam có 34 tổ chức trực thuộc ở 34 tỉnh thành, trong đó có các mô hình, Hội văn học nghệ thuật, Hội liên hiệp và Liên hiệp các hội như ở Quảng Ninh vừa thành lập.
Chúng tôi sẽ đồng hành, tăng cường phối hợp chuyên môn và hỗ trợ tối đa cho các hoạt động của Liên hiệp Các hội văn học nghệ thuật Quảng Ninh thông qua các trại sáng tác, hội thảo, triển lãm, tạo điều kiện để văn nghệ sĩ Quảng Ninh tham gia nhiều hơn nữa các giải thưởng, diễn đàn văn học nghệ thuật trong nước và quốc tế.
- Theo nhạc sĩ, Liên hiệp Các hội văn học nghệ thuật Quảng Ninh cần làm những gì để phát triển nền văn học nghệ thuật của tỉnh nhà trong những năm tới đây?
+ Chúng tôi nghĩ, Liên hiệp Các hội văn học nghệ thuật Quảng Ninh cần tiếp tục khơi dậy mạnh mẽ niềm đam mê sáng tạo, bồi dưỡng bản lĩnh chính trị, trách nhiệm xã hội và đạo đức nghề nghiệp cho đội ngũ văn nghệ sĩ.
Đồng thời, chủ động nắm bắt xu thế phát triển của thời đại, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo AI như những công cụ hỗ trợ hiệu quả trong sáng tác, biểu diễn, quảng bá và lan tỏa sâu rộng các giá trị văn học nghệ thuật đến với công chúng. Liên hiệp cũng phải tiên phong trong công tác lý luận phê bình, gắn kết văn học nghệ thuật với phát triển du lịch để thúc đẩy công nghiệp văn hóa, tạo nên những sản phẩm đặc sắc, góp phần biến kho tàng văn hóa truyền thống của quê hương thành tài sản tinh thần, sức mạnh nội sinh cho phát triển bền vững.
Quảng Ninh phải đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp văn hóa, lựa chọn những mũi nhọn như: Văn học, âm nhạc, nhiếp ảnh... kết hợp với du lịch để góp phần phát triển văn hóa, kinh tế xã hội của tỉnh nhà. Cùng với việc tổ chức các hoạt động chuyên môn, cần đặc biệt quan tâm phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ văn nghệ sĩ trẻ, khuyến khích những tìm tòi sáng tạo; xây dựng môi trường hoạt động đoàn kết, dân chủ, nhân văn để các thế hệ kế cận phát huy tài năng, cống hiến nhiều hơn cho sự phát triển của văn học nghệ thuật Quảng Ninh và cả nước.
Liên hiệp Các hội văn học nghệ thuật Quảng Ninh ra đời và xây dựng được một đội ngũ văn nghệ sĩ hùng hậu với gần 1.000 hội viên đã là điều đáng quý. Thế nhưng, giá trị cốt lõi của một tổ chức nghệ thuật không chỉ đo bằng quy mô hội viên hay tần suất sự kiện, mà nằm ở khả năng truyền cảm hứng và khơi dậy ngọn lửa sáng tạo trong mỗi người nghệ sĩ. Tổ chức ấy phải thực sự là mái nhà chung tin cậy, nơi nuôi dưỡng bản lĩnh chính trị và ý thức trách nhiệm xã hội của những "người chiến sĩ" trên mặt trận văn hóa. Sau cùng, nếu các sự kiện hay triển lãm chỉ diễn ra trong vài giờ, vài ngày rồi khép lại, thì một tác phẩm xuất sắc lại có sức sống bền bỉ qua nhiều thế hệ. Đó mới chính là đích đến cao cả nhất mà văn học nghệ thuật luôn kiên trì theo đuổi.
- Ông kỳ vọng điều gì về sự phát triển của văn học nghệ thuật Quảng Ninh những năm tiếp theo?
+ Tôi tin tưởng rằng, với truyền thống đoàn kết, với tâm huyết của đội ngũ văn nghệ sĩ và sự quan tâm sát sao của lãnh đạo tỉnh, Liên hiệp Các hội văn học nghệ thuật Quảng Ninh sẽ gặt hái được những thành công rực rỡ, tiếp tục có nhiều tác phẩm có giá trị tư tưởng và nghệ thuật xứng tầm với tầm vóc phát triển mới của quê hương Quảng Ninh.
- Cảm ơn nhạc sĩ về cuộc trò chuyện này!
