Ngày 26/6, Ủy ban châu Âu (EC) đã công bố hai chiến lược đầu tiên nhằm hỗ trợ phát triển các đảo và cộng đồng ven biển trong Liên minh châu Âu (EU), với trọng tâm là cải thiện kết nối giao thông, chấm dứt tình trạng cô lập về năng lượng và giải quyết tình trạng thiếu nhà ở.
Hiện có khoảng 17 triệu người sinh sống trên hơn 4.000 hòn đảo thuộc EU, trong đó có ba quốc đảo thành viên là Ireland, Malta và Cyprus. Bên cạnh đó, khoảng 95 triệu người sinh sống tại các khu vực ven biển của 22 quốc gia thành viên.
Phó Chủ tịch Nghị viện châu Âu Younous Omarjee cho rằng, các hòn đảo đã bị xem nhẹ trong thời gian dài và chiến lược mới sẽ chấm dứt tình trạng này.
Theo Phó Chủ tịch điều hành EC phụ trách gắn kết và cải cách Raffaele Fitto, thay vì áp dụng các biện pháp riêng lẻ như trước đây, hai chiến lược sẽ đưa ra cách tiếp cận tổng thể nhằm giải quyết những thách thức đặc thù của các đảo và cộng đồng ven biển.
Do cách xa đất liền và phụ thuộc vào giao thông đường biển cũng như đường hàng không, chi phí vận tải, nhà ở và dịch vụ công tại các đảo thường cao hơn đáng kể so với đất liền. EC gọi đây là "chi phí của tính biệt lập" mà hàng triệu người dân và doanh nghiệp tại các đảo phải gánh chịu mỗi ngày.
Chiến lược dành cho các đảo được xây dựng dựa trên bốn trụ cột, gồm nâng cấp hạ tầng giao thông và kết nối số; ứng phó với biến đổi khí hậu và bảo đảm an ninh năng lượng; giải quyết tình trạng suy giảm dân số và thiếu nhà ở; đồng thời tăng cường năng lực bảo đảm an ninh và ứng phó khủng hoảng.
EC cho biết hiện chưa xác định các dự án cụ thể sẽ được cấp vốn. Sau khi ngân sách mới của EU được công bố, các quốc gia thành viên sẽ đề xuất dự án để xem xét hỗ trợ. Một số lĩnh vực ưu tiên gồm xây dựng các nhà máy khử mặn và phát triển nhà ở.
Trong khi đó, chiến lược dành cho các cộng đồng ven biển hướng tới đa dạng hóa hoạt động kinh tế, tạo thêm việc làm và giảm phụ thuộc vào một nguồn thu duy nhất.
Ủy viên EU phụ trách Thủy sản và Đại dương Costas Kadis cho biết các cộng đồng ven biển hiện đóng góp khoảng 265 tỷ euro mỗi năm cho nền kinh tế EU, song cũng đang chịu nhiều sức ép từ biến đổi khí hậu, già hóa dân số, thiếu nhà ở có giá phải chăng và khó tiếp cận các dịch vụ thiết yếu.
Chiến lược cũng đề xuất triển khai chương trình tín chỉ carbon xanh nhằm hỗ trợ bảo tồn các vùng đất ngập nước ven biển có khả năng hấp thụ carbon; thúc đẩy dự án OceanEye về quan trắc và nghiên cứu đại dương; phát triển các công nghệ và phương tiện có thể phục vụ đồng thời hoạt động đánh bắt thủy sản và du lịch; đồng thời tăng cường khả năng chống chịu của các cộng đồng ven biển trước biến đổi khí hậu và các hiện tượng thời tiết cực đoan thông qua các khoản đầu tư phối hợp với Ngân hàng Đầu tư châu Âu (EIB).
