Chủ tịch Ủy ban Châu Âu Ursula von der Leyen ngày 17/2 tuyên bố sẽ bắt đầu “triển khai tạm thời” thỏa thuận thương mại quy mô lớn giữa Liên minh Châu Âu (EU) và khối Mercosur, dù chưa được Nghị viện Châu Âu phê chuẩn.
tại trụ sở EU ở Brussels, Bỉ, ngày 26 tháng 2 năm 2026. Ảnh: AP
Thỏa thuận xuyên Đại Tây Dương này được kỳ vọng hình thành một trong những khu vực thương mại tự do lớn nhất thế giới, bao phủ hơn 700 triệu dân. Kim ngạch thương mại hai bên hiện vượt 110 tỷ euro (129 tỷ USD), chiếm khoảng 1/4 GDP toàn cầu. Tuy nhiên, thỏa thuận vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ giới nông nghiệp và các tổ chức môi trường Châu Âu, đồng thời được dự báo sẽ gặp nhiều trở ngại tại Nghị viện Châu Âu.
Giới nông nghiệp và các tổ chức môi trường Châu Âu lo ngại nông sản giá rẻ từ Nam Mỹ sẽ gây sức ép lớn lên nông dân trong khối. Họ cho rằng tiêu chuẩn về môi trường, thuốc trừ sâu và an toàn thực phẩm tại một số nước Mercosur không tương đương với quy định nghiêm ngặt của EU, tạo ra sự cạnh tranh thiếu công bằng. Ngoài ra, nhiều ý kiến tại Nghị viện Châu Âu cũng bày tỏ quan ngại về nguy cơ gia tăng nạn phá rừng và cho rằng quy trình triển khai thỏa thuận cần được xem xét thận trọng hơn.
Phản ứng trước quyết định này, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron chỉ trích đây là “một bất ngờ tồi tệ” và cho rằng cách làm này thiếu tôn trọng Nghị viện Châu Âu. Ở chiều ngược lại, Tây Ban Nha và Đức – hai quốc gia ủng hộ thỏa thuận hoan nghênh quyết định của Ủy ban Châu Âu. Berlin cho rằng việc triển khai thỏa thuận sẽ tạo thêm cơ hội tăng trưởng và thịnh vượng cho doanh nghiệp và người dân hai châu lục, trong khi Madrid nhận định đây là bước đi quan trọng giúp EU tăng cường tính độc lập và khả năng chống chịu trong bối cảnh thương mại toàn cầu nhiều biến động.
Thỏa thuận EU–Mercosur được thúc đẩy trong bối cảnh EU tìm cách đa dạng hóa quan hệ thương mại, sau các cú sốc từ chính sách thuế quan của Mỹ và những gián đoạn nguồn cung khoáng sản chiến lược từ Trung Quốc. Động thái của bà Ursula von der Leyen được xem là nhằm vượt qua sự phản đối từ các nghị sĩ, dù bà thừa nhận văn kiện chỉ có thể hoàn tất đầy đủ sau khi Nghị viện Châu Âu thông qua.
