Chiến sự liên quan Iran đang gây xáo trộn lớn đối với hoạt động sản xuất và vận chuyển dầu khí tại Trung Đông, làm gia tăng áp lực lên nguồn cung năng lượng toàn cầu và khiến giá dầu biến động mạnh.
Trong phiên giao dịch ngày 9/3, giá dầu Brent chuẩn tham chiếu quốc tế có thời điểm tăng vọt lên 119,50 USD/thùng, mức cao nhất kể từ mùa hè năm 2022 sau khi Nga mở chiến dịch quân sự tại Ukraine. Dầu ngọt nhẹ WTI của Mỹ cũng tăng lên tới 119,48 USD/thùng.
Tuy nhiên, giá dầu sau đó giảm mạnh xuống dưới 90 USD/thùng vào cuối ngày khi Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu trên CBS News rằng “cuộc chiến gần như đã kết thúc”.
Dù vậy, mức giá hiện tại vẫn cao hơn đáng kể so với khoảng 70 USD/thùng trước khi Mỹ và Israel mở chiến dịch quân sự nhằm vào Iran ngày 28/2.
Cuộc xung đột hiện bước sang tuần thứ hai và đã ảnh hưởng đến nhiều quốc gia cũng như cơ sở hạ tầng quan trọng trong sản xuất và vận chuyển dầu khí toàn cầu.
Nguy cơ bị tấn công khiến hoạt động vận chuyển tàu chở dầu qua eo biển Hormuz gần như tê liệt. Tuyến đường biển hẹp nằm ngoài khơi Iran này là nơi khoảng 20% lượng dầu giao dịch toàn cầu đi qua mỗi ngày. Các nhà sản xuất lớn trong khu vực như Iraq, Kuwait và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) đã phải cắt giảm sản lượng do gặp khó khăn trong xuất khẩu và thiếu không gian lưu trữ. Trong khi đó, kể từ khi chiến sự bùng phát, các cơ sở dầu khí tại Iran, Israel và Mỹ đều trở thành mục tiêu tấn công, khiến lo ngại về nguồn cung năng lượng càng gia tăng.
Ông Nicholas Mulder, chuyên gia nghiên cứu tác động kinh tế của chiến tranh tại Đại học Cornell, cho rằng cú sốc nguồn cung hiện nay có thể là lớn nhất trong lịch sử thị trường dầu mỏ. Theo ông Mulder, việc các nước vùng Vịnh giảm hoặc ngừng sản xuất khiến lượng dầu bị gián đoạn trên thị trường cao gấp ba đến bốn lần so với các cuộc khủng hoảng dầu mỏ năm 1973 và 1979.
Một số chuyên gia năng lượng cảnh báo những hệ lụy của cuộc khủng hoảng có thể kéo dài. Ông Jim Burkhard, Phó Chủ tịch phụ trách nghiên cứu dầu thô toàn cầu của S&P Global Energy, cho rằng vấn đề hiện nay không chỉ nằm ở vận chuyển mà còn ở việc sản xuất bị cắt giảm và các bể chứa đã gần đầy. Theo ông, việc khôi phục sản lượng có thể là “một quá trình kỹ thuật phức tạp kéo dài nhiều tuần hoặc lâu hơn”.
Các chuyên gia của Macquarie Research cũng cảnh báo nếu eo biển Hormuz tiếp tục bị gián đoạn trong vài tuần, giá dầu có thể tăng lên 150 USD/thùng hoặc cao hơn, vượt mức đỉnh khoảng 147 USD/thùng từng ghi nhận trước cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008.
Ngược lại, một số tổ chức nghiên cứu khác cho rằng gián đoạn nguồn cung có thể chỉ mang tính tạm thời. Oxford Economics dự báo giá dầu trung bình trong quý này có thể ở mức khoảng 80 USD/thùng, nhưng cũng thừa nhận nguy cơ khủng hoảng kéo dài gia tăng.
