Từ những phòng học nhỏ đến sân khấu Yoshine 2026, hành trình ươm mầm tài năng âm nhạc trẻ Quảng Ninh được bồi đắp bằng bề dày đào tạo, sự tận tâm của người thầy và những cơ hội thực hành, cọ xát.
Những ngày đầu năm học mới 2026 tại Trường Trung cấp nghệ thuật và thể thao Quảng Ninh, trong căn phòng thanh nhạc chừng 10m², một chiếc bàn, cây đàn piano và tấm gương gần như lấp đầy không gian. Cô giáo Lê Thị Thu cùng học sinh lớp Trung cấp Thanh nhạc K18 bắt đầu bằng những bài luyện thanh quen thuộc. Từng nhịp lấy hơi, cách phát âm, nhả chữ, xử lý câu hát được sửa trực tiếp, có khi làm lại nhiều lần. Không gian nhỏ nhưng tập trung, người học được theo sát từng kỹ thuật.
Theo ông Trần Vũ Lâm, Phó Hiệu trưởng, đào tạo nghệ thuật có tính đặc thù cao. Phát hiện đúng năng khiếu, bồi dưỡng đúng hướng và tạo cơ hội để học sinh thực hành, biểu diễn, cọ xát là cách nhà trường ươm mầm những nhân tố nổi trội.
Là mô hình mới từ năm 2026, Trường Trung cấp nghệ thuật và thể thao Quảng Ninh được thành lập trên cơ sở tổ chức lại Trung tâm Huấn luyện và thi đấu thể thao tỉnh và Khoa Nghệ thuật, Trường Đại học Hạ Long. Khối nghệ thuật tiếp tục đào tạo thanh nhạc, múa, nhạc cụ phương Tây và nhạc cụ truyền thống. Nền tảng đào tạo được kế thừa từ Trường Cao đẳng văn hóa, nghệ thuật và du lịch Hạ Long, sau này là Khoa Nghệ thuật, Trường Đại học Hạ Long.
Đội ngũ 28 giảng viên kế thừa, có kinh nghiệm đào tạo và hoạt động nghệ thuật thực tiễn, là lực lượng nòng cốt. Không ít người là văn nghệ sĩ Vùng mỏ, vừa giảng dạy, vừa sáng tác, biểu diễn, biên đạo. Kinh nghiệm nghề nghiệp vì thế được đưa trở lại lớp học, bổ trợ cho việc rèn nghề.
Đào tạo nghệ thuật có những cái khó riêng. Nhiều em bắt đầu từ lớp 6, lớp 7, vừa học văn hóa, vừa học thanh nhạc, múa hoặc nhạc cụ. Lịch học dễ chồng chéo, trong khi rèn nghề cần thời gian dài và sự theo sát của giáo viên. Phụ huynh còn cân nhắc chi phí, chỗ ở, con đường nghề nghiệp; học sinh có năng khiếu tốt lại có thêm lựa chọn từ các cơ sở lớn ở Hà Nội.
Từ thực tế ấy, lịch chuyên môn được bố trí linh hoạt; có giáo viên dạy thêm vào buổi chiều, buổi tối hoặc ngày nghỉ. Với những em có tố chất, thầy cô dành thêm thời gian chọn tác phẩm, sửa kỹ thuật, hơi thở, phát âm, cách xử lý, biểu cảm và tâm lý sân khấu. Đào tạo thanh nhạc, nhạc cụ vì thế mang tính cá nhân hóa rõ. Trước đây, đơn vị từng lựa chọn học sinh nổi trội ở từng chuyên ngành để bồi dưỡng sâu hơn; sau khi tổ chức lại, định hướng này tiếp tục được đặt ra.
Nhưng phòng học mới chỉ là điểm bắt đầu. Với học sinh nghệ thuật, sân khấu là “lớp học thứ hai”. Các chương trình biểu diễn và cuộc thi chuyên môn được xem như lớp học mở rộng. Học sinh được cọ xát, còn thầy cô có thêm căn cứ để điều chỉnh cách dạy. Vì vậy, nhà trường lựa chọn những sân chơi, cuộc thi, không chạy theo số lượng mà chọn sân chơi có uy tín, yêu cầu chuyên môn và phù hợp ngành học, thay vì chạy theo thành tích.
Yoshine Music Festival 2026 là một phép thử rõ nét. Tại vòng chung kết miền Bắc, học sinh nhà trường giành 16 giải, gồm 2 Huy chương Bạc, 5 Huy chương Đồng, 1 giải khuyến khích và 8 giải Triển vọng. Phạm Anh Thư và Trần Bảo Trâm, cùng lớp Trung cấp Thanh nhạc K19, giành quyền dự chung kết toàn quốc. Tại đây, Anh Thư giành Huy chương Vàng bảng D, Bảo Trâm giành Huy chương Bạc bảng C, cùng ở hạng mục thanh nhạc bán chuyên nghiệp. Kết quả ấy cho thấy quá trình học, luyện tập và cọ xát đã chuyển hóa thành năng lực biểu diễn.
Để có thêm những Anh Thư, Bảo Trâm, trước hết phải có nguồn tuyển đủ rộng để sàng lọc. Nhiều học sinh có năng khiếu ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo còn khó tiếp cận đào tạo vì khoảng cách, chi phí và băn khoăn về tương lai nghề nghiệp. Vì thế, nhà trường đang đề xuất chính sách hỗ trợ phù hợp hơn với người học nghệ thuật, qua đó mở rộng nguồn tuyển, giữ chân và bồi dưỡng những nhân tố nổi trội. Khi rào cản được tháo gỡ, các lớp học hôm nay sẽ có thêm cơ hội chắp cánh tài năng nghệ thuật trẻ Quảng Ninh.
