“Mắt đông!” của tác giả Hồng Gai, viết tại Mát-xcơ-va ngày 08/9/2026, là một bài thơ tình mang sắc thái mơ màng, trong trẻo nhưng phảng phất nỗi buồn của một trái tim đang chờ đợi.
Không gian mùa đông nước Nga hiện lên qua những hình ảnh giàu sức gợi như: “Mắt đông”, “gió”, “lá vàng”, "buốt lạnh”, “chân trời”, “nắng ấm”, “tuyết tan”… Tất cả hòa quyện thành một bức tranh thiên nhiên có phần lạnh giá, nhưng phía sau cái lạnh ấy lại là một thế giới nội tâm nồng ấm, nơi tình yêu vẫn âm thầm cháy và niềm mong đợi vẫn không nguôi.
Điểm đặc biệt của bài thơ là hình tượng “mắt đông” được sử dụng như một biểu tượng xuyên suốt. Đó vừa là đôi mắt của người con gái, vừa như đôi mắt của mùa đông đang khép mở giữa những biến thiên của đất trời. “Mắt đông” khép hờ để chờ gió, chờ người; rồi khi đông tàn, mắt lại “choàng mở bình an vô vàn”.
Nhưng sự bình an ấy không đồng nghĩa với quên lãng. Câu kết “Mắt đông vẫn đợi, chẳng tàn phôi phai” đã nâng nỗi chờ đợi lên thành một lời khẳng định về sự bền bỉ của tình yêu.
Bài thơ cũng có một chuyển động rất đẹp từ lạnh sang ấm, từ khép sang mở, từ đông sang xuân. Trong khi thiên nhiên đang bước về phía mùa xuân, tâm hồn nhân vật trữ tình vẫn lang thang đi tìm “nơi nắng ấm trái tim”. Chính sự đan xen giữa cảnh và tình đã làm nên vẻ lãng mạn riêng của tác phẩm. Những câu thơ như “Tim em nhịp đập chơi vơi”, “Bóng anh xa tắp chân trời” hay “Mà em thổn thức châm kim buốt tình” cho thấy một tâm trạng vừa mong manh vừa da diết: Yêu là hạnh phúc, nhưng cũng là một nỗi đau rất riêng mà người đang yêu phải tự mình mang lấy.
“Mắt đông!” vì thế không chỉ là câu chuyện về một mùa đông nơi Mát-xcơ-va, mà còn là mùa đông của lòng người – nơi thời gian có thể trôi, mùa có thể đổi, tuyết có thể tan, nhưng một ánh mắt biết yêu và biết đợi thì vẫn có thể giữ nguyên một bóng hình trong sâu thẳm trái tim. Bài thơ khép lại, nhưng dư âm của nó vẫn còn ngân dài trong hai chữ “vẫn đợi” - giản dị mà ám ảnh, lạnh giá mà ấm áp, buồn mà đẹp.
Mắt đông!
*****
Trong veo mắt đông khép hờ
Để còn gió khoảng chen chờ đắm say
Lá vàng rụng xuống đôi tay
Em e ấp lại chờ ngày anh sang
Đông qua buốt lạnh mơ màng
Bóng ai ngóng đợi lá vàng thôi rơi
Tim em nhịp đập chơi vơi
Tưởng như ngừng lại một nơi xa vời
Bóng anh xa tắp chân trời
Mà sao em thấy cuộc đời mênh mang
Em quên mùa xuân sắp sang
Nên em đãng trí lang thang đi tìm
Tìm nơi nắng ấm trái tim
Mà em thổn thức châm kim buốt tình
Đông tàn mắt tròn lặng thinh
Nắng vàng rơi nhẹ chỉ mình tuyết tan
Đông khép cả trời miên man
Mắt em choàng mở bình an vô vàn
Dẫu cho vũ trụ khôn càn
Mắt đông vẫn đợi, chẳng tàn phôi phai./.
*****
Hồng Gai, viết tại Mát-xcơ-va Cộng hòa Liên bang Nga ngày 08/9/2026
