Giữ vững nền tảng tư tưởng của Đảng từ gốc rễ văn hóa - Bài 3: Văn học nghệ thuật - Sức mạnh của chân, thiện, mỹ

Trong cuộc đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng hiện nay, văn học nghệ thuật (VHNT) không đứng ngoài cuộc. Bởi những gì chạm đến cảm xúc con người sâu sắc nhất luôn có sức lan tỏa mạnh hơn mọi khẩu hiệu.

Nghệ thuật bồi đắp niềm tin

Một bộ phim hay có thể khơi dậy lòng yêu nước. Một ca khúc đẹp có thể nuôi dưỡng niềm tự hào dân tộc. Một tác phẩm nghệ thuật chân chính có thể giúp con người cảm nhận sâu sắc hơn giá trị của lịch sử, của sự hy sinh, của tự do, hòa bình. Đó chính là sức mạnh đặc biệt của VHNT trong việc lan tỏa những giá trị chân - thiện - mỹ, bồi đắp niềm tin xã hội.

Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị nhấn mạnh yêu cầu “phát triển VHNT xứng tầm với lịch sử, văn hoá dân tộc và tầm vóc đất nước trong kỷ nguyên mới”. Đây không chỉ là yêu cầu cần có những tác phẩm văn học nghệ thuật định hướng tư tưởng, thẩm mỹ cho công chúng, mà còn là nhiệm vụ xây dựng nền tảng tinh thần vững chắc cho xã hội. Văn học nghệ thuật được đặt vào vị trí trung tâm của chiến lược phát triển con người và sức mạnh mềm quốc gia, tham gia trực tiếp vào kiến tạo môi trường văn hóa, xây dựng con người hiện đại, giàu bản sắc, có năng lực hội nhập.

Với lợi thế là vùng đất hội tụ di sản thiên nhiên - văn hóa đặc sắc cùng đời sống xã hội năng động, Quảng Ninh đã và đang trở thành mảnh đất sáng tạo cho nhiều loại hình văn học nghệ thuật với các tác phẩm thể hiện rõ vai trò bồi đắp hệ giá trị con người và bản sắc vùng đất. Từ văn học, âm nhạc, mỹ thuật, nhiếp ảnh đến điện ảnh - truyền hình…, nhiều tác phẩm đã đi sâu phản ánh lịch sử, văn hóa, con người Vùng mỏ, vùng biển đảo, biên cương, phản ánh công cuộc đổi mới, xây dựng quê hương Quảng Ninh giàu đẹp. Văn nghệ sĩ được tạo điều kiện thâm nhập thực tế, đầu tư cho tác phẩm có giá trị tư tưởng và nghệ thuật, tổ chức các trại sáng tác, cuộc vận động sáng tác gắn với nhiệm vụ chính trị và đời sống xã hội của địa phương.

Đặc biệt ở lĩnh vực điện ảnh, những năm gần đây, nhiều tác phẩm khai thác đề tài lịch sử, chiến tranh cách mạng với cách tiếp cận hiện đại đã tạo được sức lan tỏa tích cực. Các bộ phim như "Địa đạo - Mặt trời trong bóng tối", "Mưa đỏ" không chỉ tái hiện ký ức chiến tranh mà còn giúp thế hệ trẻ hiểu rõ hơn giá trị của hòa bình, độc lập dân tộc.

Ngay tại Quảng Ninh, các chương trình giao lưu đoàn phim, tổ chức tuần phim lịch sử hay hoạt động chiếu phim lưu động đã thu hút đông đảo người dân tham gia. Có thể kể đến Tuần phim “Vùng mỏ Quảng Ninh - Dấu ấn và khát vọng”, hay gần đây là tuần phim “Điện ảnh cách mạng - Bồi đắp lý tưởng, nuôi dưỡng tương lai” dịp 30/4 - 1/5 vừa qua, giới thiệu các tác phẩm phim truyện, phim hoạt hình của Điện ảnh Việt Nam về chủ đề cách mạng, tình yêu và giá trị cuộc sống, góp phần đưa lịch sử đến gần công chúng bằng ngôn ngữ của điện ảnh. Điều đáng nói là, thay vì tuyên truyền một chiều, nghệ thuật đang giúp lịch sử bước vào đời sống bằng cảm xúc và sự đồng cảm. Chính cảm xúc ấy tạo nên sự thấu hiểu, tin tưởng và ý thức trách nhiệm đối với đất nước.

Lan tỏa những giá trị bền vững

Với điện ảnh, Quảng Ninh đã thực hiện xúc tiến điện ảnh tại Pháp và Nhật Bản trong khuôn khổ các liên hoan phim quốc tế diễn ra tại 2 nước này. Không chỉ điện ảnh, âm nhạc và nghệ thuật biểu diễn cũng đang trở thành những kênh lan tỏa giá trị văn hóa hiệu quả. Nhiều chương trình nghệ thuật lớn tại Quảng Ninh đã chủ động đưa hình ảnh di sản, văn hóa vùng mỏ và tinh thần dân tộc vào không gian biểu diễn hiện đại.

Những concert, đại nhạc hội bên bờ Vịnh hay các chương trình nghệ thuật kết hợp di sản, ánh sáng và công nghệ số đang góp phần đưa văn hóa truyền thống đến gần hơn với công chúng trẻ. Khi giá trị truyền thống biết đối thoại với ngôn ngữ của thời đại, khả năng lan tỏa đã trở nên mạnh mẽ hơn rất nhiều.

Đáng chú ý, Quảng Ninh cũng là một trong những địa phương chủ động xây dựng cơ chế hỗ trợ sáng tạo văn học nghệ thuật phục vụ nhiệm vụ chính trị và quảng bá hình ảnh địa phương. Các chương trình lưu diễn như: Khát vọng Quảng Ninh, giao lưu âm nhạc “Quảng Ninh - Hà Nội - Hải Phòng”, chương trình nghệ thuật “Biên cương Tổ quốc tôi” và các chương trình thơ, nhạc hướng về biên giới, biển đảo, vùng sâu, vùng xa được tổ chức tại Cô Tô, Bình Liêu, Móng Cái, Hải Hà… góp phần lan tỏa tình yêu quê hương, đất nước và nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho nhân dân.

Song song với đó là đẩy mạnh hoạt động sáng tác để bắt nhịp hiện thực đời sống. Những năm qua, Hội Văn học Nghệ thuật Quảng Ninh đã tổ chức nhiều trại sáng tác về đề tài công nhân Vùng mỏ, biển đảo, biên giới; nhiều tác phẩm văn học, âm nhạc, nhiếp ảnh đã khắc họa đậm nét hình ảnh người thợ mỏ "Kỷ luật và Đồng tâm", vẻ đẹp của Vịnh Hạ Long, Yên Tử, Bạch Đằng hay cuộc sống nơi biên cương Móng Cái, Bình Liêu. Thông qua nghệ thuật, những giá trị lịch sử, văn hóa và truyền thống cách mạng của Vùng mỏ tiếp tục được lưu giữ, lan tỏa tới các thế hệ hôm nay.

Không phải ngẫu nhiên mà trong những giai đoạn khó khăn của đất nước, văn học nghệ thuật luôn giữ vai trò đặc biệt trong việc khơi dậy lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết và niềm tin vào tương lai. Chính vì vậy, đầu tư cho văn học nghệ thuật không chỉ là đầu tư cho đời sống tinh thần, mà còn vun đắp những giá trị chân, thiện, mỹ. Khi nghệ thuật góp phần nuôi dưỡng niềm tin, bồi đắp lòng tự hào và củng cố hệ giá trị tốt đẹp, đó cũng là lúc văn hóa đang tham gia trực tiếp vào công cuộc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng từ chiều sâu nhận thức và tình cảm xã hội.

Đồng chí Nguyễn Thị Hạnh, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Quảng Ninh, cho biết: Văn học nghệ thuật trong giai đoạn mới ngày càng giữ vai trò quan trọng đối với sự phát triển của địa phương. Chúng ta cần xây dựng đội ngũ văn nghệ sĩ có những tác phẩm chất lượng, định hướng tư tưởng, xây dựng bản lĩnh chính trị cách mạng cho nhân dân, cho thế hệ trẻ, đồng thời phản ánh xu thế phát triển của tỉnh, sự đóng góp của Quảng Ninh trong kỷ nguyên mới của quốc gia, dân tộc.

Trong thời đại toàn cầu hóa, một quốc gia muốn giữ vững bản sắc không thể chỉ “phòng thủ” trước các luồng văn hóa ngoại lai, mà cần chủ động tạo ra những sản phẩm văn hóa đủ sức cạnh tranh và lan tỏa. Khi công chúng Việt Nam tự hào và yêu thích các tác phẩm nghệ thuật mang hồn cốt dân tộc, những sản phẩm độc hại, lệch chuẩn sẽ tự bị thu hẹp không gian tồn tại. Đó chính là bản chất “sức mạnh mềm” của văn hóa.

Cuộc đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng hôm nay vì thế không chỉ diễn ra trên mặt trận lý luận, mà còn hiện diện trong từng bộ phim, bài hát, cuốn sách, chương trình nghệ thuật và sản phẩm văn hóa số. Ở đó, văn học nghệ thuật là “liều thuốc bổ” nuôi dưỡng tâm hồn và tăng cường sức mạnh tinh thần của xã hội. Một dân tộc có bản lĩnh văn hóa sẽ không dễ bị hòa tan. Một xã hội giữ được hệ giá trị cốt lõi sẽ không dễ bị chia rẽ bởi các luận điệu xuyên tạc. Và khi văn hóa thực sự trở thành thành lũy vững chắc, nền tảng tư tưởng của Đảng sẽ được bảo vệ bằng chính sức mạnh từ lòng dân. Đó cũng chính là sức mạnh bền vững nhất của một quốc gia, dân tộc.