Một nghiên cứu mới công bố ngày 5/3 cho thấy số người đối mặt nguy cơ từ nước biển dâng do biến đổi khí hậu có thể cao hơn hàng chục triệu người so với các ước tính trước đây, do nhiều tính toán đã đánh giá thấp độ cao thực tế của mực nước tại các vùng ven biển.
Ảnh: AP
Nghiên cứu đăng trên tạp chí Nature cho biết, khoảng 90% trong số hàng trăm công trình khoa học và báo cáo đánh giá rủi ro được phân tích đã xác định thấp hơn trung bình khoảng 30 cm mực nước nền ven biển. Sai lệch này phổ biến hơn tại các quốc gia đang phát triển, đặc biệt ở khu vực Thái Bình Dương và Đông Nam Á, trong khi ít xuất hiện hơn tại châu Âu và dọc bờ Đại Tây Dương.
Theo nhóm tác giả, nguyên nhân xuất phát từ sự không đồng nhất trong phương pháp đo độ cao giữa mặt biển và đất liền. Nhiều nghiên cứu trước đây sử dụng mốc “0 mét” làm chuẩn mực nước biển mà chưa tính đầy đủ các yếu tố như sóng, thủy triều, dòng chảy, biến động nhiệt độ hay các hiện tượng khí hậu như El Niño.
Khi điều chỉnh lại mực nước nền sát với thực tế, các nhà khoa học ước tính nếu mực nước biển tăng hơn 1 mét vào cuối thế kỷ này, diện tích đất có nguy cơ bị ngập có thể tăng thêm tới 37% so với tính toán trước đây. Số người bị đe dọa vì thế có thể nhiều hơn từ 77 triệu đến 132 triệu người.
Các chuyên gia nhận định phát hiện này đặt ra thách thức lớn đối với công tác quy hoạch hạ tầng, quản lý rủi ro và phân bổ nguồn lực trong bối cảnh Trái Đất ấm lên. Đông Nam Á được xác định là khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất do mật độ dân cư cao và sự chênh lệch đáng kể giữa số liệu ước tính và thực tế.
Tại một số quốc đảo ở Nam Thái Bình Dương, tình trạng xói lở bờ biển, nước biển lấn sâu vào đất liền và hạ tầng phải di dời đã trở nên rõ rệt trong những năm gần đây. Các nhà hoạt động khí hậu cho rằng những điều chỉnh trong tính toán không chỉ mang ý nghĩa khoa học, mà còn liên quan trực tiếp đến sinh kế và an toàn của cộng đồng dân cư ven biển.
Dù một số nhà khoa học bên ngoài cho rằng vấn đề sai lệch dữ liệu đã được nhận diện từ trước, nghiên cứu mới cho thấy việc xác định chính xác “mốc khởi điểm” là yếu tố then chốt để xây dựng các kế hoạch ứng phó hiệu quả với rủi ro nước biển dâng trong tương lai.
