Iran và Mỹ ngày 26/3 đồng loạt gia tăng sức ép, khiến triển vọng đạt được thỏa thuận ngừng bắn tại Trung Đông trở nên mong manh. Trong khi Tehran củng cố quyền kiểm soát eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển khoảng 20% lượng dầu và khí đốt toàn cầu, Washington chuẩn bị triển khai thêm lực lượng có thể tham chiến trên bộ.
ở phía Tây Tehran, Iran, ngày 25/3/2026. Ảnh: AP
Các chuyên gia cho rằng Iran đang vận hành một cơ chế “trạm thu phí trên thực tế” tại eo biển Hormuz. Một số tàu đã phải thanh toán bằng đồng nhân dân tệ của Trung Quốc để được phép đi qua.
Ở chiều ngược lại, nhóm tác chiến do tàu đổ bộ tấn công USS Tripoli dẫn đầu, chở khoảng 2.500 lính thủy đánh bộ, đang tiến gần Trung Đông. Đồng thời, ít nhất 1.000 lính dù thuộc Sư đoàn Dù 82 của Mỹ cũng đã được lệnh tới khu vực.
Dù vậy, việc tăng cường lực lượng chưa đồng nghĩa Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ sử dụng vũ lực nhằm buộc Iran mở lại eo biển Hormuz và chấm dứt các cuộc tấn công vào các quốc gia Arab vùng Vịnh.
Trước đó, ông Trump từng triển khai lực lượng lớn tại Caribe trước khi quân đội Mỹ bắt giữ cựu Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro hồi tháng 1. Trong bối cảnh hiện nay, giới phân tích cho rằng Mỹ có thể nhắm tới việc kiểm soát các cơ sở dầu mỏ của Iran, bao gồm cả đảo Kharg - đầu mối xuất khẩu dầu quan trọng gần eo biển Hormuz.
Đô đốc Hải quân Brad Cooper, Tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ, cho biết lực lượng nước này đã tấn công hơn 10.000 mục tiêu kể từ khi xung đột bùng phát ngày 28/2, phá hủy 92% tàu lớn của Iran cùng hơn 2/3 năng lực sản xuất tên lửa, máy bay không người lái và phương tiện hải quân.
Giới quan sát nhận định khoảng cách lập trường giữa hai bên vẫn rất lớn, khiến khả năng đạt được một thỏa thuận hạ nhiệt xung đột trong ngắn hạn trở nên khó khăn.
Việc Iran kiểm soát chặt chẽ eo biển Hormuz, cùng với các cuộc tấn công liên tiếp nhằm vào hạ tầng năng lượng khu vực Vùng Vịnh, cũng đã khiến giá dầu thế giới tăng vọt và làm dấy lên lo ngại về một cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu. Giá dầu Brent chuẩn tham chiếu quốc tế giao dịch ở mức 104 USD/thùng vào sáng 26/3, tăng hơn 40% so với thời điểm xung đột bắt đầu.
