Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ngày 23/9 cảnh báo CHDC Congo đang thiếu nghiêm trọng nhân viên y tế để vận hành các trung tâm điều trị trong bối cảnh dịch Ebola vẫn chưa được kiểm soát. Tình trạng đặc biệt đáng lo ngại tại tỉnh Bắc Kivu, nơi số ca mắc đã tăng 73% trong ba tuần.
Theo số liệu mới nhất của Chính phủ CHDC Congo, dịch Ebola đã lan tới 7 tỉnh, với 7.773 ca được xác nhận và 3.759 trường hợp tử vong. WHO cho biết đây là đợt bùng phát Ebola có tốc độ gia tăng nhanh nhất từng được ghi nhận.
Dù tình hình đã có dấu hiệu cải thiện tại một số địa phương, diễn biến dịch giữa các tỉnh vẫn rất khác nhau. Bà Marie Roseline Belizaire, Giám đốc phụ trách tình trạng khẩn cấp khu vực châu Phi của WHO, cho biết từ ngày 31/8 đến 20/9, số ca mắc tại tỉnh Ituri - tâm dịch - giảm 26%, còn tại Haut-Uele giảm 15%. Tuy nhiên, số ca mắc và tử vong vẫn tiếp tục tăng ở những khu vực khác. WHO nhận định dịch chưa được kiểm soát và vẫn lưu hành trên một khu vực địa lý rộng lớn.
Các nỗ lực ứng phó đang gặp nhiều trở ngại do tình trạng mất an ninh, người dân phải di dời, đình công của nhân viên y tế và sự dịch chuyển dân cư trên quy mô lớn. WHO trước đó cảnh báo đợt dịch hiện nay đang trên đà vượt qua đợt Ebola Tây Phi giai đoạn 2014-2016, đợt dịch gây tử vong nhiều nhất từng được ghi nhận với hơn 11.000 người thiệt mạng, chủ yếu tại Guinea, Liberia và Sierra Leone.
Bà Catherine Smallwood, người phụ trách ứng phó Ebola của WHO, cho biết số ca mắc và tử vong tại Bắc Kivu đã bắt đầu giảm sau nhiều tuần tăng liên tục. Tuy nhiên, dù số giường điều trị được bổ sung hằng ngày, các cơ sở vẫn thiếu nhân lực và đối tác để vận hành.
Theo đại diện WHO tại CHDC Congo Anne Ancia, một trung tâm điều trị Ebola cần khoảng 300 nhân viên y tế, gồm bác sĩ gây mê, nhân viên vệ sinh y tế, điều dưỡng và bác sĩ đa khoa. WHO cho biết nhiều trung tâm điều trị đang được xây dựng nhưng không phải lúc nào cũng có đủ nhân lực để vận hành, đồng thời nhấn mạnh đội ngũ này cần được trả lương đầy đủ.
Vấn đề tiền lương đã ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động chống dịch. Trước đó, các nhân viên tuyến đầu tại Ituri từng đình công vì chưa được thanh toán tiền công, khiến khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc y tế càng khó khăn.
Bộ trưởng Y tế CHDC Congo Roger Kamba hồi tháng 7 cho biết chính phủ đang xác minh danh sách trả lương sau khi phát hiện tên của những người không tham gia công tác chống dịch được bổ sung vào danh sách. Các nhân viên tuyến đầu cho biết giới chức đã cam kết thanh toán khoản tiền còn nợ, nhưng một số người vẫn chưa nhận được tiền, trong khi những người khác chỉ được trả một phần.
Một vấn đề đặc biệt đáng lo ngại khác là tỷ lệ tử vong ở trẻ em. Theo WHO, trẻ dưới 5 tuổi có tỷ lệ tử vong trong số các ca mắc cao nhất, trên 60%, so với khoảng 40% ở người trưởng thành.
WHO cũng cho biết việc phát hiện Ebola ở trẻ nhỏ gặp nhiều khó khăn do các em thường không thể mô tả rõ triệu chứng, trong khi biểu hiện bệnh có thể gây nhầm lẫn. Điều này làm tăng nguy cơ chậm phát hiện và điều trị ở nhóm bệnh nhân dễ bị tổn thương nhất.
