Ngày 23/9, trong bài phát biểu tại Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York, tổng thống Iran Masoud Pezeshkian tuyên bố Tehran sẵn sàng đối thoại và đàm phán với Mỹ nhưng không chấp nhận sức ép. Phát biểu được đưa ra một ngày sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo có thể gia tăng mạnh hành động quân sự nếu hai bên không sớm đạt được thỏa thuận chấm dứt xung đột kéo dài gần 7 tháng.
Phát biểu trước Đại hội đồng Liên hợp quốc, Tổng thống Pezeshkian cho rằng người dân Iran là “nạn nhân của khủng bố” và khẳng định Tehran chỉ hành động để tự vệ. Ông Pezeshkian mang theo các bức ảnh lớn của cố Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei và hơn 150 học sinh Iran thiệt mạng trong những ngày đầu của xung đột.
Nhà lãnh đạo Iran khẳng định nước này không khuất phục trước các cuộc tấn công và trực tiếp nhắc tới Tổng thống Trump ở phần cuối bài phát biểu. “Chúng tôi sẵn sàng đối thoại, ngoại giao và đàm phán, nhưng không chấp nhận ngôn ngữ của vũ lực” - ông Pezeshkian nói.
Phát biểu của Tổng thống Iran diễn ra sau 24 giờ có nhiều diễn biến đáng chú ý trong quan hệ Mỹ - Iran.
Ngày 22/9, Tổng thống Trump cũng phát biểu tại Đại hội đồng Liên hợp quốc và cho biết ông phải đưa ra “một quyết định lớn”, đặt ra hai khả năng: đạt được một thỏa thuận với Iran hoặc đẩy mạnh hành động quân sự nhằm vào nước này.
Vài giờ sau, ông Trump cho biết hai đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner đã có cuộc gặp kéo dài khoảng ba giờ với các quan chức Iran bên lề kỳ họp Đại hội đồng Liên hợp quốc. Tổng thống Mỹ đánh giá đây là “một cuộc gặp rất tốt”, nhưng cho biết các đại diện Iran tham dự không ở cấp cao nhất.
Cùng ngày, Ngoại trưởng Rubio nói Tổng thống Trump để ngỏ khả năng gặp ông Pezeshkian trong thời gian nhà lãnh đạo Iran ở New York. Tuy nhiên, Tehran hạ thấp ý nghĩa của cuộc tiếp xúc không được lên kế hoạch trước. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei cho biết cuộc trao đổi được tiến hành gián tiếp thông qua các nhà trung gian Qatar và “không có gì mới”. Phía Iran tiếp tục yêu cầu Washington chấm dứt phong tỏa các cảng của nước này và giải phóng tài sản Iran đang bị đóng băng.
Ngoại trưởng Rubio ngày 23/9 cũng cho rằng cuộc tiếp xúc mới chỉ là sự tiếp nối các kênh trao đổi trước đây. Theo ông, việc hai bên trao đổi ý tưởng và thông điệp là tín hiệu tích cực, nhưng chưa thể coi đây là một bước đột phá lớn. Đây là những cuộc tiếp xúc gián tiếp đầu tiên giữa quan chức Mỹ và Iran kể từ khi lệnh ngừng bắn hồi tháng 6 đổ vỡ.
Bài phát biểu của Tổng thống Pezeshkian cũng làm rõ lập trường của Tehran sau hơn một năm đàm phán gián đoạn giữa hai nước mà chưa đạt được giải pháp bền vững. Trong khi đó, các vụ tấn công rải rác vẫn tiếp diễn tại eo biển Hormuz ngoài khơi Iran, còn hoạt động vận tải thương mại qua khu vực này vẫn thấp hơn mức trước xung đột.
