Trước những diễn biến ngày càng cực đoan của thời tiết, Quảng Ninh mới đưa vào vận hành hệ thống dự báo, cảnh báo sớm dông, lốc, sét. Với ứng dụng mới, sẽ nâng cao hiệu quả trong phòng, chống thiên tai và bảo đảm an toàn cho người dân, du khách và các hoạt động trên biển.
Dông, lốc hay sét trên biển thường xuất hiện rất nhanh, phạm vi ảnh hưởng không lớn nhưng mức độ nguy hiểm lại rất cao. Chỉ trong thời gian ngắn, thời tiết có thể chuyển từ nắng đẹp sang mưa giông dữ dội, ảnh hưởng trực tiếp đến hàng trăm tàu du lịch đang đưa khách tham quan vịnh Hạ Long hay những tàu cá đang khai thác trên biển. Để chủ động ứng phó, tỉnh đã đưa vào vận hành hệ thống cảnh báo dông, lốc, sét sớm trên nền tảng website tại địa chỉ halong.navi01.com. Hệ thống sử dụng nguồn dữ liệu từ radar khí tượng, ảnh vệ tinh và mạng lưới quan trắc của ngành khí tượng thủy văn để theo dõi diễn biến thời tiết liên tục.
Khác với phương pháp quan trắc truyền thống, dữ liệu radar có khả năng phát hiện rất sớm các ổ mây dông, khu vực mưa lớn, nguy cơ xuất hiện lốc và sét trên phạm vi hẹp với độ phân giải cao. Từ đó, cơ quan chuyên môn có thể xác định được nơi đang xảy ra sét, thời điểm xuất hiện, mật độ và phân loại sét, đồng thời theo dõi lượng mưa, vùng mưa lớn cũng như xu hướng phát triển của các hình thái thời tiết trong thời gian ngắn tiếp theo. Đối với khu vực vịnh Hạ Long và vịnh Bái Tử Long, nơi thời tiết thay đổi rất nhanh, hệ thống càng phát huy hiệu quả, toàn bộ vùng vịnh đã được chia thành 9 khu vực cảnh báo riêng biệt. Việc phân chia này giúp phát hiện chính xác hơn những hiện tượng dông, lốc xảy ra trên phạm vi nhỏ, từ đó khoanh vùng cảnh báo đúng khu vực chịu ảnh hưởng thay vì phải áp dụng trên diện rộng. Điều này vừa bảo đảm an toàn cho tàu thuyền, vừa hạn chế việc tạm dừng cấp phép hoạt động không cần thiết, giảm tác động đến hoạt động du lịch trên vịnh.
Không chỉ phục vụ cơ quan quản lý, hệ thống còn mở rộng để người dân và doanh nghiệp cùng sử dụng. Chỉ cần truy cập website halong.navi01.com, người dân có thể theo dõi trực tiếp khu vực đang xảy ra dông, sét, lượng mưa và dự báo diễn biến thời tiết trong thời gian ngắn ở từng khu vực trên vịnh. Việc tiếp cận thông tin nhanh, chính xác giúp các chủ tàu, ngư dân hay đơn vị khai thác du lịch chủ động điều chỉnh lịch trình, tránh những khu vực có nguy cơ mất an toàn.
Ông Đoàn Mạnh Phương, Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi (Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Ninh), cho biết: Hệ thống halong.navi01.com sử dụng nguồn dữ liệu thời gian thực từ radar Đài khí tượng thủy văn Đông Băc (TP Hải Phòng) và radar Đài khí tượng thuỷ văn khu vực Việt Bắc (tỉnh Phú Thọ). Hai trạm radar này có khả năng quét với mật độ dày, giúp phát hiện sớm những khu vực có nguy cơ xảy ra dông, lốc, sét, tất cả các vị trí trên khu vực vịnh đều được cảnh báo trước khoảng 30 phút để chủ phương tiện, thuyền viên và người dân có đủ thời gian triển khai các biện pháp ứng phó phù hợp.
Cùng với hệ thống cảnh báo từ bờ, Quảng Ninh cũng từng bước nâng cao năng lực bảo đảm an toàn cho các phương tiện hoạt động trên biển. Hiện toàn tỉnh, có hơn 4.200 tàu cá cùng hàng trăm tàu du lịch hoạt động mỗi ngày trên vịnh Hạ Long, phần lớn các phương tiện đều được trang bị hệ thống định vị GPS, thiết bị nhận dạng tự động AIS và máy thông tin liên lạc VHF. Đây là những thiết bị giúp xác định chính xác vị trí phương tiện, duy trì kết nối với cơ quan quản lý và tiếp nhận kịp thời các bản tin cảnh báo thời tiết ngay cả khi khu vực hoạt động không có sóng điện thoại.
Mỗi ngày, vịnh Hạ Long đón hàng nghìn lượt du khách tham quan, phía sau những hành trình khám phá kỳ quan là sự phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị quản lý, lực lượng cứu hộ, doanh nghiệp vận tải và đội ngũ dự báo khí tượng để bảo đảm an toàn cho từng chuyến tàu. Việc đưa hệ thống cảnh báo sớm vào vận hành không chỉ hỗ trợ cơ quan chức năng ra quyết định nhanh hơn, mà còn giúp các chủ tàu chủ động lựa chọn thời điểm xuất bến, điều chỉnh hải trình hoặc đưa du khách đến nơi tránh trú an toàn khi thời tiết diễn biến bất lợi.
Trong bối cảnh thiên tai ngày càng khó dự báo, việc ứng dụng công nghệ vào cảnh báo sớm đang mở ra một cách tiếp cận chủ động hơn trong công tác phòng, chống thiên tai, giúp cơ quan chuyên môn cũng như các phương tiện chủ động hơn trước diễn biến bất thường của thời tiết. Từ đó, giúp bảo vệ tính mạng, tài sản của người dân và du khách, góp phần tích cực giữ vững hình ảnh điểm đến du lịch an toàn, hấp dẫn của Quảng Ninh.
