Trong bối cảnh Phái bộ gìn giữ hòa bình của LHQ tại miền Nam Liban (UNIFIL), với khoảng 8.100 quân nhân, sẽ kết thúc nhiệm vụ vào ngày 31/12 tới, Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres đã đề xuất 3 phương án nhằm góp phần chấm dứt cuộc xung đột kéo dài nhiều thập kỷ giữa Israel và lực lượng Hezbollah được Iran hậu thuẫn.
Theo thư gửi Hội đồng Bảo an ngày 2/6, tất cả các phương án đều bao gồm việc tiếp tục giám sát quân sự dọc khu vực biên giới giữa Israel và Liban, hỗ trợ các lực lượng vũ trang Liban triển khai trên toàn lãnh thổ và đẩy mạnh các nỗ lực chính trị nhằm chấm dứt giao tranh, vốn vẫn tiếp diễn bất chấp một lệnh ngừng bắn danh nghĩa.
Lực lượng gìn giữ hòa bình của LHQ đã đóng vai trò quan trọng trong việc theo dõi tình hình an ninh tại miền Nam Liban, khu vực được xem là thành trì của Hezbollah, trong nhiều thập kỷ qua. Trong những tháng gần đây, 6 nhân viên gìn giữ hòa bình đã thiệt mạng.
Tháng 8/2025, trước sức ép từ Mỹ và đồng minh thân cận là Israel, Hội đồng Bảo an đã nhất trí thông qua nghị quyết chấm dứt hoạt động của UNIFIL tại Liban, đồng thời yêu cầu Tổng Thư ký Guterres đề xuất các phương án triển khai Nghị quyết năm 2006 của Hội đồng Bảo an, văn kiện đã chấm dứt cuộc chiến kéo dài một tháng giữa Israel và Hezbollah.
Nghị quyết năm 2006 yêu cầu Hezbollah giải giáp, quân đội Israel rút khỏi khu vực liên quan và quân đội Liban được triển khai đầy đủ tại các khu vực liên quan với tư cách là lực lượng quân sự duy nhất. Tuy nhiên, đến nay các nội dung này vẫn chưa được thực hiện.
Trong thư gửi Hội đồng Bảo an, ông Guterres nhấn mạnh các đợt giao tranh tái diễn giữa Israel và Hezbollah cho thấy sự cần thiết phải thực thi đầy đủ nghị quyết năm 2006, được xem là khuôn khổ hướng tới hòa bình lâu dài.
Tổng Thư ký LHQ khẳng định việc giám sát quân sự dọc “Đường Xanh” (Blue Line), đường ranh giới do LHQ xác định giữa Israel và Liban, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Ông cho biết, trong mọi phương án, LHQ vẫn cần duy trì sự hiện diện của lực lượng quân sự mang quân phục để hỗ trợ giảm leo thang căng thẳng, thúc đẩy đối thoại, duy trì liên lạc và phối hợp giữa các bên, đồng thời hỗ trợ các lực lượng vũ trang Liban. Lực lượng này sẽ phối hợp với Điều phối viên đặc biệt của LHQ tại Liban, vị trí dự kiến được tăng cường vai trò nhằm tiếp tục dẫn dắt các nỗ lực thực thi nghị quyết năm 2006.
Theo đề xuất của ông Guterres, quy mô lực lượng quân sự của LHQ trong các phương án được đưa ra dao động từ 1.980 đến 5.525 nhân sự, trong đó có một số quan sát viên quân sự không mang vũ khí. Ông cho rằng phương án có quy mô lớn nhất sẽ bảo đảm khả năng giám sát đáng tin cậy nhất đối với toàn bộ diễn biến dọc Đường Xanh.
Người phát ngôn LHQ Stephane Dujarric cho biết ông Guterres hy vọng Hội đồng Bảo an sẽ sớm đưa ra quyết định đối với các đề xuất này nhằm bảo đảm quá trình chuyển tiếp sau khi UNIFIL kết thúc nhiệm vụ được thực hiện suôn sẻ và góp phần duy trì ổn định tại khu vực biên giới Israel-Liban.
