Luật Phòng bệnh số 114/2025/QH15 được Quốc hội khóa XV thông qua tại kỳ họp thứ 10, ngày 10/12/2025. Việc ban hành luật có ý nghĩa quan trọng trong cụ thể hóa các chủ trương của Đảng và Nhà nước về công tác phòng bệnh, đặc biệt là Nghị quyết số 20-NQ/TW (25/10/2017) của BCH Trung ương khóa XII và Nghị quyết số 72-NQ/TW (9/9/2025) của Bộ Chính trị về tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.
Từ ngày 1/7/2026, Luật Phòng bệnh 2025 chính thức có hiệu lực, đánh dấu bước chuyển mạnh mẽ từ tư duy “chữa bệnh là chính” sang “phòng bệnh chủ động là chính”, lấy người dân làm trung tâm, chăm sóc sức khỏe toàn diện theo vòng đời. Phạm vi điều chỉnh của luật được mở rộng, không chỉ tập trung vào bệnh truyền nhiễm mà bao quát cả bệnh không lây nhiễm, rối loạn tâm thần, dinh dưỡng trong phòng bệnh, dự phòng và sơ cứu thương tích tại cộng đồng, quản lý sức khỏe, ứng dụng công nghệ thông tin.
Các y, bác sĩ Bệnh viện Đa khoa khu vực Móng Cái (cơ sở 2) siêu âm khám sàng lọc sức khỏe cho người dân thôn Quảng Văn, xã Quảng Hà.
Luật cũng quy định ngân sách nhà nước bảo đảm kinh phí chi thường xuyên, chi đầu tư cho y tế dự phòng; thành lập Quỹ Phòng bệnh nhằm tạo nguồn tài chính bền vững cho các hoạt động phòng bệnh. Đáng chú ý, người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc miễn phí ít nhất một lần mỗi năm, do Quỹ Bảo hiểm y tế hoặc Quỹ Phòng bệnh chi trả; đồng thời được lập sổ sức khỏe điện tử để quản lý theo vòng đời. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để từng bước triển khai quản lý sức khỏe toàn dân, giúp người dân được theo dõi sức khỏe thường xuyên, liên tục ngay từ cộng đồng.
Cụ thể hóa chủ trương này, Quảng Ninh đã triển khai kế hoạch khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần cho người dân trong năm 2026. Từ cuối tháng 5/2026 đến nay, ngành Y tế phối hợp với các địa phương, đơn vị tổ chức nhiều đợt khám, với cách làm phù hợp đặc điểm dân cư và điều kiện y tế của từng địa bàn. Để đẩy nhanh tiến độ khám sức khỏe toàn dân, Bệnh viện Đa khoa Quảng Ninh đã huy động nhân lực, tổ chức các kíp bác sĩ, nhân viên y tế làm việc tại nhiều điểm khám ở các phường Hồng Gai, Hoành Bồ, Cao Xanh, Hà Lầm. Tại Hồng Gai và Hoành Bồ, các kíp khám được bố trí luân phiên từ 7h30 đến 21h30. Việc kéo dài thời gian khám, bố trí nhiều khung giờ giúp người dân chủ động sắp xếp công việc, lựa chọn thời gian kiểm tra sức khỏe phù hợp.
Bà Nguyễn Thị Hoa (58 tuổi, phường Hồng Gai), chia sẻ: “Rất nhiều người phải đi làm cả ngày như tôi nên nếu chỉ khám trong giờ hành chính thì rất khó sắp xếp. Bệnh viện tổ chức khám đến tối giúp chúng tôi có thể tranh thủ khám sức khỏe, thuận lợi hơn rất nhiều”.
Tại các điểm khám ở phường Hà Lầm và Cao Xanh, Bệnh viện Đa khoa Quảng Ninh cử bác sĩ, điều dưỡng tăng cường, hỗ trợ trạm y tế thực hiện lấy mẫu xét nghiệm, siêu âm tổng quát và các nội dung chuyên môn. Việc bổ sung nhân lực từ bệnh viện tuyến trên góp phần bảo đảm nguồn lực, chất lượng chuyên môn trong quá trình triển khai khám sức khỏe tại cơ sở.
Bà Đoàn Thị Hội (66 tuổi, phường Hà Lầm), cho biết: “Tôi từng mổ tim hở tại Bệnh viện Đa khoa Quảng Ninh. Biết có các bác sĩ bệnh viện đến khám sức khỏe toàn dân tại trạm y tế phường nên tôi tranh thủ đến kiểm tra lại luôn. Người dân chúng tôi rất phấn khởi khi được Nhà nước quan tâm, tạo điều kiện để mọi người được kiểm tra sức khỏe”.
Không chỉ huy động các cơ sở y tế công lập, chương trình khám sức khỏe toàn dân năm 2026 của Quảng Ninh còn có sự tham gia của các cơ sở y tế tư nhân. Tại một số khu phố thuộc phường Hồng Gai, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Hạ Long tổ chức lấy mẫu xét nghiệm ngay tại nhà văn hóa khu phố trước ngày khám. Người dân đến theo khung giờ được thông báo, xác nhận thông tin và lấy mẫu theo danh sách. Mỗi mẫu xét nghiệm được gắn mã riêng, bảo đảm kết quả được trả đúng người và cập nhật chính xác vào hồ sơ sức khỏe.
“Được khám gần nhà, lại có đội ngũ bác sĩ và trang thiết bị hiện đại nên chúng tôi thấy rất thuận tiện, yên tâm. Qua đợt khám này, chúng tôi biết rõ hơn tình trạng sức khỏe của mình để chủ động theo dõi, đi khám và điều trị khi cần”- ông Cao Xuân Đài (75 tuổi, phường Hồng Gai) cho biết.
Hiện nay, ngành Y tế tiếp tục tích cực phối hợp với các đơn vị, địa phương tổ chức các đợt thăm khám sức khỏe toàn dân tại cộng đồng, phấn đấu hoàn thành trước ngày 30/9. Đến ngày 24/8, Quảng Ninh đã khám cho 729.090 người, đạt 53,96%. Khi mỗi người dân được khám định kỳ, được lập hồ sơ sức khỏe và được theo dõi thường xuyên, ngành Y tế sẽ có điều kiện phát hiện sớm bệnh tật, giảm gánh nặng điều trị và nâng cao hiệu quả y tế dự phòng.
